Η Ελλάδα στην πρωτοπορία της ευρωπαϊκής καινοτομίας για την οδική ασφάλεια και την αυτόνομη οδήγηση – Νέες τεχνολογίες για την προστασία των ευάλωτων χρηστών του οδικού δικτύου Στις σύγχρονες αστικές πόλεις, εμπόδια όπως σταθμευμένα αυτοκίνητα, βλάστηση ή κτίρια περιορίζουν την ορατότητα, όχι μόνο των οδηγών αλλά και των συστημάτων ασφαλείας των οχημάτων. Αυτό έχει ως αποτέλεσμα οι πιο ευάλωτοι χρήστες του δρόμου, όπως πεζοί, ποδηλάτες, μοτοσικλετιστές και άτομα με αναπηρία, να κινδυνεύουν να παραμείνουν «αόρατοι» για τα αυτόνομα συστήματα. Ακόμη και τα πιο προηγμένα αυτόνομα οχήματα αντιμετωπίζουν σημαντικές προκλήσεις: σε περιπτώσεις μερικής απόκρυψης, η πιθανότητα να μην εντοπιστεί ένας πεζός ή ποδηλάτης φτάνει το 25-30%. Το γεγονός αυτό δημιουργεί ένα επικίνδυνο κενό που δεν είναι απλώς τεχνικό – μπορεί να αποβεί μοιραίο. Παρά την πρόοδο της τεχνολογίας και τις εκστρατείες οδικής ασφάλειας, τα τροχαία εξακολουθούν να αποτελούν καθημερινό ζήτημα σε όλη την Ευρώπη, αλλά και στην Ελλάδα. Το 2024, 19.800 άνθρωποι έχασαν τη ζωή τους σε τροχαία ατυχήματα στην Ευρώπη, με τους ευάλωτους χρήστες να πλήττονται ιδιαίτερα, καθώς τα δύο τρίτα των θανάτων αφορούσαν πεζούς, ποδηλάτες και μοτοσικλετιστές.
Η Ευρωπαϊκή Ένωση έχει θέσει ως στόχο τη μείωση κατά 50% των θανάτων και σοβαρών τραυματισμών έως το 2030 και τη σχεδόν πλήρη εξάλειψή τους μέχρι το 2050. Μέχρι τότε, κάθε νέο ατύχημα αναδεικνύει την αδήριτη ανάγκη για ενίσχυση της ασφάλειας στους δρόμους. Σε αυτό το πλαίσιο, η ανάπτυξη έξυπνων συστημάτων που ενισχύουν την αντίληψη των οχημάτων δεν αποτελεί πια απλώς καινοτομία για τα νέα αυτόνομα οχήματα, αλλά «εργαλείο» που μπορεί να σώσει ζωές. Την ανάγκη αυτή καλύπτει το έργο HIDDEN (Hybrid Intelligence for Advanced Collective Perception and Decision Making in Complex Urban Environments), το νέο ερευνητικό πρόγραμμα της ΕΕ που ξεκίνησε τον Ιούλιο του 2025, με συντονιστή την ερευνητική ομάδα I-SENSE του ΕΠΙΣΕΥ του Εθνικού Μετσόβιου Πολυτεχνείου. Το έργο HIDDEN χρηματοδοτείται με σχεδόν 5 εκατ. ευρώ από το πρόγραμμα Horizon Europe και εντάσσεται στην κοινοπραξία CCAM (Connected, Cooperative and Automated Mobility). Η εναρκτήρια συνάντηση πραγματοποιήθηκε στην Αθήνα, σηματοδοτώντας την έναρξη μιας τριετούς συνεργασίας. Κατά τη διάρκειά της, το έργο θα ενώσει δυνάμεις 14 εταίρων και 2 συνδεδεμένων φορέων από 7 ευρωπαϊκές χώρες, με στόχο την αντιμετώπιση των οπτικών εμποδίων στην αστική κυκλοφορία. Το HIDDEN αξιοποιεί τη συνεργατική αντίληψη (Collective Awareness), σε συνδυασμό με τεχνολογίες Vehicle-to-Everything (V2X) και τεχνητή νοημοσύνη (AI), ώστε τα οχήματα να ανταλλάσσουν και να ερμηνεύουν δεδομένα από πολλαπλές πηγές – οδηγούς, υποδομές, πεζούς – και να «βλέπουν» πέρα από τα όρια των αισθητήρων τους. Αυτό που ξεχωρίζει το HIDDEN είναι η εφαρμογή της Υβριδικής Νοημοσύνης (Hybrid Intelligence), ενός συνδυασμού ανθρώπινης και μηχανικής αντίληψης που επιτρέπει στα αυτόνομα οχήματα να λαμβάνουν αποφάσεις με βάση όχι μόνο τεχνικά δεδομένα, αλλά και κανόνες ασφάλειας και ηθικής, προσεγγίζοντας το ανθρώπινο στυλ οδήγησης.
Όπως σημειώνει ο Δρ. Άγγελος Αμδίτης, Συντονιστής του έργου και Διευθυντής Έρευνας και Ανάπτυξης στο ICCS, «Το HIDDEN προχωρά πέρα από τη συμβατική τεχνητή νοημοσύνη. Φέρνουμε την ανθρώπινη κρίση στον πυρήνα των αυτόνομων αποφάσεων, ώστε τα συστήματα να λειτουργούν όχι μόνο με τεχνική ακρίβεια, αλλά και με υψηλή ασφάλεια και ηθική συνέπεια». Οι τεχνολογίες του HIDDEN θα δοκιμαστούν τόσο σε πραγματικές συνθήκες όσο και σε εικονικούς προσομοιωτές, με την αξιολόγησή τους να επικεντρώνεται σε τέσσερα ρεαλιστικά σενάρια υψηλού κινδύνου: παιδί που τρέχει πίσω από παρκαρισμένο αυτοκίνητο, ποδηλάτης σε μικτές κυκλοφοριακές συνθήκες, εργάτης πίσω από πυκνή βλάστηση και όχημα που πλησιάζει διασταύρωση χωρίς σηματοδότες. Η ελληνική συμμετοχή στο έργο είναι ιδιαίτερα ενεργή. Η ομάδα του ΕΠΙΣΕΥ/ΕΜΠ, ως συντονιστής, συμμετέχει με το αυτόνομο όχημά της και εξειδικευμένο επιστημονικό προσωπικό, ενώ πρωτοστατεί στην ανάπτυξη τεχνικών ενοτήτων όπως αλγόριθμοι συνεργατικής αντίληψης, πρόβλεψης τροχιάς ευάλωτων χρηστών και ενσωμάτωση δεδομένων ανθρώπινης συμπεριφοράς σε πραγματικό χρόνο. Παράλληλα, ελληνικές εταιρείες συνεισφέρουν εξειδικευμένη τεχνογνωσία: η LIBRA AI, τεχνικός υπεύθυνος του έργου, αναπτύσσει σύστημα τεχνητής νοημοσύνης που κατανοεί την προσοχή και την κατάσταση του οδηγού, η CIBOS (spin-off του ΕΠΙΣΕΥ/ΕΜΠ) επικεντρώνεται στη βελτίωση λογισμικού και εμπειρίας χρήστη, ενώ η SEABILITY INNOVATIONS είναι υπεύθυνη για την επικοινωνία και τη διάχυση των αποτελεσμάτων, με στόχο τη μέγιστη προβολή και κοινωνικό αντίκτυπο. Μέσω αυτής της συνεργασίας, η Ελλάδα διαδραματίζει καθοριστικό ρόλο στη διαμόρφωση της τεχνολογίας, των πρακτικών και των προτύπων που θα καθορίσουν το μέλλον της αυτόνομης κινητικότητας σε ευρωπαϊκό επίπεδο.
Το έργο HIDDEN: Στόχοι, χρηματοδότηση και ευρωπαϊκή συνεργασία
Το HIDDEN (Hybrid Intelligence for Advanced Collective Perception and Decision-Making in Complex Urban Environments) αποτελεί ερευνητικό έργο του προγράμματος Horizon Europe, με στόχο την προώθηση της αστικής κινητικότητας μέσω ασφαλέστερων, έξυπνων και ηθικά θεμελιωμένων αυτόνομων συστημάτων. Στο επίκεντρο του έργου βρίσκονται λύσεις συλλογικής επίγνωσης που επιτρέπουν στα συνδεδεμένα και αυτόνομα οχήματα να εντοπίζουν σε πραγματικό χρόνο κρυμμένα αντικείμενα και ευάλωτους χρήστες. Με τη χρήση υβριδικής νοημοσύνης, το έργο συνδυάζει τεχνητή και ανθρώπινη νοημοσύνη, υποστηρίζοντας λήψη αποφάσεων με βάση το ανθρώπινο στυλ οδήγησης και ηθικές αρχές. Επιπλέον, το HIDDEN αντιμετωπίζει τις νομικές, κανονιστικές και ηθικές προκλήσεις της τεχνητής νοημοσύνης στην κινητικότητα, διασφαλίζοντας διαφάνεια και εμπιστοσύνη στη λήψη αποφάσεων. Οι τεχνολογίες θα δοκιμαστούν τόσο σε πραγματικές συνθήκες σε ευρωπαϊκές χώρες όσο και σε εικονικά περιβάλλοντα, ώστε να επικυρωθεί η αποτελεσματικότητά τους σε ρεαλιστικά σενάρια. Μέσω συνεργασίας με φορείς έγκρισης τύπου, οργανισμούς τυποποίησης και βασικούς ενδιαφερόμενους, το έργο επιδιώκει να θέσει νέα πρότυπα για ασφαλή και κοινωνικά υπεύθυνη αυτόνομη κινητικότητα στα σύνθετα αστικά περιβάλλοντα. Το HIDDEN εντάσσεται στην CCAM Association και στον Cluster 5 των Key Enabling Technologies. Εστιάζει στο θέμα «Τεχνητή Νοημοσύνη για προηγμένη και συλλογική αντίληψη και λήψη αποφάσεων σε εφαρμογές CCAM», συνδυάζοντας καινοτόμες τεχνολογίες για ασφαλή και συνεργατική αυτόνομη κινητικότητα.
Βασικές πληροφορίες για το έργο HIDDEN
• Συντονιστής: Ερευνητικό Πανεπιστημιακό Ινστιτούτο Συστημάτων Επικοινωνιών και Υπολογιστών (ICCS), Ελλάδα • Έναρξη: 1 Ιουλίου 2025 • Διάρκεια: 36 μήνες (έως 30 Ιουνίου 2028) • Χρηματοδότηση: €4.997.139,75 από το πρόγραμμα Horizon Europe (HORIZON-CL5-2024-D6-01-04) • Granting Authority: European Climate, Infrastructure and Environment Executive Agency (CINEA) • Συμμετέχοντες: 14 εταίροι και 2 συνδεδεμένοι φορείς από 7 χώρες της ΕΕ • Ιστοσελίδα έργου: https://www.hiddenproject.eu/ • Social Media: LinkedIn @HIDDEN EU PROJECT, YouTube @HIDDENEUProject Ενδεικτικά, οι εταίροι του έργου προέρχονται από τον ακαδημαϊκό χώρο, τη βιομηχανία και την έρευνα, διασφαλίζοντας διεπιστημονική προσέγγιση και ευρεία εφαρμογή των αποτελεσμάτων.
Πηγή: ΑΠΕ - ΜΠΕΔιαβάστε τις Ειδήσεις σήμερα και ενημερωθείτε για τα πρόσφατα νέα.
Ακολουθήστε το Skai.gr στο Google News και μάθετε πρώτοι όλες τις ειδήσεις.