Μία από τις συνηθέστερες «καραμέλες» που έχουν στα χείλη τους πολλοί πολιτικοί και πολίτες για την επίλυση του στεγαστικού προβλήματος αφορά τη μείωση / κατάργηση της Βραχυχρόνιας Μίσθωσης στην Ελλάδα, ως λύση για την αντιμετώπισή του.
Ήδη σε 3 δημοτικά διαμερίσματα της Αθήνας εφαρμόστηκε η απαγόρευση για την έκδοση νέων ΑΜΑ (Αριθμού Μητρώου Ακινήτου, με βάση τον οποίο κάποιος μπορεί νόμιμα να ξεκινήσει αυτή τη δραστηριότητα) και τώρα οι πάσης φύσεως «θεωρητικοί» των θεμάτων συζητούν την εξάπλωση των απαγορεύσεων σε περισσότερες ελληνικές πόλεις.
- Θα αποδώσει κάτι όλο αυτό;
- Μπορεί ποτέ η ευχή να νικήσει την πραγματικότητα;
Ποια ακίνητα στις μεγάλες πόλεις μπήκαν στη Βραχυχρόνια Μίσθωση;
Την ώρα που οι περισσότεροι απλά μένουν σε εύκολες (λανθασμένες) διαπιστώσεις, σημασία έχει να εντρυφήσουμε στα πραγματικά δεδομένα και τα αίτια ενός αποτελέσματος. Στην περίπτωση της Βραχυχρόνιας Μίσθωσης (ΒΜ) σε Αττική και Θεσσαλονίκη, τα δεδομένα είναι σχετικά ξεκάθαρα:
- Τα σπίτια που μπήκαν στη ΒΜ ήταν συνήθως κλειστά πριν.
- Ανακαινίστηκαν με σκοπό να μπουν στη ΒΜ, για να αποσβεστεί η σημαντική επένδυση (αλλιώς δεν θα ανακαινίζονταν και θα παρέμεναν κλειστά).
- Επίσης έγιναν αλλαγές χρήσης σε χιλιάδες ακίνητα που πριν ήταν αποθήκες, γραφεία κλπ.
Άρα στην πράξη, ο κλάδος μεγάλωσε χωρίς να αφαιρέσει πολλά ανοικτά ακίνητα από τη Μακροχρόνια Μίσθωση, την ώρα που κλειστά ακίνητα μπήκαν στην αγορά.
Η κατάσταση ήταν διαφορετική σε τουριστικούς προορισμούς, όπου συνήθως μπήκαν στη ΒΜ τα υπάρχοντα ακίνητα που νωρίτερα δίνονταν για μακροχρόνια ενοικίαση. Αυτό πχ συνέβη στην Κέρκυρα, το Ηράκλειο και τα Χανιά, όμως δεν έχει σχέση με τους νομούς Αττικής και Θεσσαλονίκης, όπου ζουν περίπου 2 στους 3 Έλληνες.
Η Βραχυχρόνια Μίσθωση προσέθεσε στο οικιστικό απόθεμα, έφερε επενδύσεις και το κυριότερο: Αφορά τον απλό Έλληνα μικρομεσαίο πολίτη, όχι τους μεγάλους ομίλους.
Πού η Βραχυχρόνια Μίσθωση όντως συμβάλλει σε ένα υπάρχον πρόβλημα
Η ΒΜ δημιουργεί και προβλήματα σε κάποιες περιοχές. Πότε και γιατί;
- Όταν απλά καταλαμβάνει τα υπάρχοντα ακίνητα στο κέντρο μίας πόλης, την ώρα που ο τοπικός δήμαρχος και οι λοιποί πολιτικοί δεν έχουν φροντίσει να «ανοίξουν» την πόλη, με νέα σχέδια πόλεως.
- Όταν σε μία τέτοια περιοχή οι πολιτικοί δεν λύνουν τα προβλήματα και δεν έχουν φροντίσει να κάνουν μεγάλα έργα υποδομής.
- Όταν εκεί τα κλειστά ακίνητα που ανήκουν στο κράτος, τα funds, τις τράπεζες, την Εκκλησία, τα Ιδρύματα κλπ είναι πάρα πολλά.
Αν το δεις με προσοχή, θα καταλάβεις πως σε αυτές τις περιπτώσεις το πρόβλημα δεν δημιουργείται από τη ΒΜ, αλλά από όλους τους άλλους παράγοντες. Εκεί η ΒΜ συμβάλλει στην αύξησή του, με τον ίδιο τρόπο που πχ συμβάλλουν και τα διαζύγια (που αυξάνουν τη ζήτηση σπιτιών κλπ), όμως πολύ λιγότερο πχ από την πίεση που ασκήθηκε μέσω των καταστροφικών προγραμμάτων «Το Σπίτι μου» και «Το Σπίτι μου, 2».
Πέτυχαν τα μέτρα ως τώρα;
Σε λίγο συμπληρώνεται ένας χρόνος από την επιβολή των απαγορεύσεων στα 3 δημοτικά διαμερίσματα της Αθήνας. Πέτυχαν άραγε τον στόχο τους σε αυτές τις περιοχές;
- Τα διαθέσιμα διαμερίσματα για Μακροχρόνια Μίσθωση δεν αυξήθηκαν.
- Τα ενοίκια αυξήθηκαν.
- Οι (ζητούμενες) τιμές για «χρέπια» ανέβηκαν ψηλά, λόγω του προγράμματος «Το Σπίτι μου, 2».
- Οι τιμές συμβολαίων ακολούθησαν την πορεία που είχα εξηγήσει στις 30.11.2024, στην προηγούμενη μεγάλη μου εκδήλωση στο Μέγαρο Μουσικής Αθηνών: Πρώτα εκτοξεύθηκαν και μετά έπεσαν για όσους θέλουν πραγματικά να πουλήσουν.
Στην πράξη λοιπόν τα μέτρα δεν πέτυχαν τον στόχο τους. Μάλιστα την ίδια ώρα που ακούμε πως «η φέρουσα ικανότητα της Αθήνας δεν αντέχει άλλα Airbnb», βλέπουμε να δημοπρατούνται και νέες μισθώσεις κτιρίων που ανήκουν σε κρατικούς φορείς, για να γίνουν... ξενοδοχεία! Ναι, «η φέρουσα ικανότητα της Αθήνας» δεν αντέχει περισσότερους τουρίστες από Airbnb, αλλά δεν έχει πρόβλημα με τους τουρίστες των ξενοδοχείων...
Πέτυχαν κάπου αλλού οι περιορισμοί στη Βραχυχρόνια Μίσθωση;
Αν διαβάσεις με προσοχή, θα προσέξεις πως ενώ στα ΜΜΕ υπάρχουν πολλά άρθρα για μέτρα κατά της Βραχυχρόνιας Μίσθωσης σε διάφορες περιοχές του κόσμου, απουσιάζουν παντελώς τα άρθρα σχετικά με την απόδοσή τους. Δεν είναι τυχαίο...
Τα μέτρα αυτά δεν αποδίδουν σχεδόν πουθενά. Μία τυχόν εξαίρεση δεν επιβεβαιώνει τον κανόνα (όπως πχ αν ληφθούν μέτρα για την Κέρκυρα, όπως υποστηρίζω, δεν θα πρέπει να συμβεί το ίδιο και για την Αττική, άλλα τα ιδιάζοντα δεδομένα μίας περιοχής που αποτελεί εξαίρεση).
Οι απαγορεύσεις της ΒΜ δεν μείωσαν τα ενοίκια, ούτε και αύξησαν το διαθέσιμο στοκ διαμερισμάτων για τη Μακροχρόνια Μίσθωση! Για αυτό και βλέπεις στα άρθρα κλπ μόνο τις «επαναστατικές» δηλώσεις των λαϊκιστών δημάρχων στις διάφορες πόλεις κλπ, ενώ απουσιάζουν τα στοιχεία για το «μετά».
Το στεγαστικό πρόβλημα υπάρχει. Δεν λύνεται έτσι
Πριν λίγο καιρό είδαμε στον δημόσιο διάλογο πως σε περιοχές όπως πχ το Αιγάλεω στην Αττική, που τα Airbnb είναι ελάχιστα, η αύξηση των ενοικίων συνεχίστηκε, ενώ το διαθέσιμο στοκ ακινήτων παρέμεινε χαμηλό. Αυτό συμβαίνει επειδή είναι άλλοι οι λόγοι του προβλήματος και όχι η Βραχυχρόνια Μίσθωση.
Το στεγαστικό μας πρόβλημα υπάρχει και είναι πλέον τεράστιο. Είναι όμως τουλάχιστον λάθος να πιστεύουμε πως πχ στην Αττική των 252.000 κλειστών σπιτιών θα αλλάξει κάτι ουσιαστικό αν κυνηγήσουμε τα 15.000 – 20.000 σπίτια στη ΒΜ.
Για αυτό και αν ληφθούν νέα μέτρα εναντίον της ΒΜ θα είναι σαν να πηγαίνει κάποιος στον γιατρό του, να διαγνώσκεται με σοβαρό νόσημα και ο γιατρός να του συστήνει: «Θα σταματήσεις να ντύνεσαι με μαύρα, που μου λες ότι κάνεις μέχρι τώρα. Θα βάλεις άλλα χρώματα». Μάλλον δεν θα γίνει καλά έτσι ο ασθενής...
Εσύ τι γνώμη έχεις;
*Ο Ηλίας Π. Παπαγεωργιάδης διοικεί τον όμιλο εταιρειών MORE, είναι επενδυτής, αναλυτής και σύμβουλος. Στις 16 και 17 Ιανουαρίου οργανώνει το Μέγαρο Μουσικής Αθηνών την τρίτη του μεγάλη εκδήλωση με τίτλο «Ελλάδα 2026. Επιχειρείν, Ακίνητα, Επενδύσεις». Μόλις κυκλοφόρησε το βιβλίο «Αγοράζω Σπίτι» από τις εκδόσεις Καστανιώτη, που προλογίζει ο Διοικητής της Τράπεζας της Ελλάδος κ. Γιάννης Στουρνάρας.
Διαβάστε την Παρασκευή, 28.11: Οι 2 λόγοι που γιγαντώνουν τη Βραχυχρόνια Μίσθωση στην Ελλάδα
