Ο Μάρκο Ρούμπιο τα έχει... S-400
Με ικανοποίηση υποδέχθηκαν στην Αθήνα τη δήλωση του Αμερικανού υπουργού Εξωτερικών Μάρκο Ρούμπιο για τις αντιαεροπορικές συστοιχίες S-400. Ερωτηθείς σχετικά στο Κογκρέσο, ξεκαθάρισε ότι η Άγκυρα εξακολουθεί να κατέχει το ρωσικής κατασκευής σύστημα, επομένως βάσει της σχετικής νομοθεσίας η κυβέρνηση των ΗΠΑ δεν έχει δυνατότητα να εξετάσει το ενδεχόμενο της επανένταξης της στο πρόγραμμα των F-35.
Δηλαδή είπε τα αυτονόητα, αλλά επειδή τα αυτονόητα εσχάτως δεν είναι και τόσο αυτονόητα ούτε στην Ουάσιγκτον μήτε στην Άγκυρα, «άδειασε» τις μεγαλοστομίες του Αμερικανού πρέσβη στην Άγκυρα Τομ Μπάρακ αλλά και τουρκικών κυβερνητικών στελεχών για το πρόγραμμα, «παγώνοντας» την τουρκική κοινή γνώμη.
Ο Μάρκο Ρούμπιο, παιδί Κουβανών μεταναστών και όχι γόνος του πολιτικοοικονομικού κατεστημένου των ΗΠΑ, έχει διαγράψει μακρά πορεία από την τοπική αυτοδιοίκηση της Φλόριντα μέχρι την κορυφή της πυραμίδας της αμερικανικής διπλωματίας. Αντίθετα, με συγγενείς (Τζάρεντ Κούσνερ) και φίλους του Τραμπ (καλή ώρα ο Μπάρακ και ο Στιβ Γουίτκοφ) έχει βαθιά, πολυετή γνώση των ισορροπιών και των γεωπολιτικών συμφερόντων στην Ανατολική Μεσόγειο και δεν είναι «μαθητευόμενος μάγος». Άσε που οι σχέσεις του με το ελληνικό και το ισραηλινό λόμπι είναι αποδεδειγμένα εξαιρετικές, καθώς, μεταξύ άλλων, στηρίζει το σχήμα 3+1. Με άλλα λόγια ο Ρούμπιο τα έχει… S-400. Άλλοι πάλι όχι και τόσο.
Το «πάγωμα» του Οκτωβρίου και οι σκιές της διπλωματικής ανάγνωσης
Η μετάθεση για τον Οκτώβριο της συζήτησης και πιθανής θεσμικής προώθησης του τουρκικού νομοσχεδίου για τη «Γαλάζια Πατρίδα», όπως επιβεβαιώνεται και από τουρκικά μέσα, καταγράφεται στην Αθήνα με προσοχή αλλά χωρίς αιφνιδιασμό. Επισήμως, η εξήγηση παραπέμπει στο κοινοβουλευτικό πρόγραμμα της Άγκυρας και στη θερινή διακοπή εργασιών, αφήνοντας το ζήτημα να επανέλθει στο φθινόπωρο.
Ωστόσο, αναλυτές που παρακολουθούν στενά τα ελληνοτουρκικά σημειώνουν ότι η εικόνα δεν εξαντλείται στη γραμμική ανάγνωση ενός «τεχνικού ανασχεδιασμού». Αντιθέτως, υπογραμμίζουν ότι το τελευταίο διάστημα το θέμα του νομοσχεδίου διατηρήθηκε ενεργό κυρίως μέσω διαρροών και επιλεκτικών δημοσιευμάτων στον τουρκικό Τύπο, χωρίς να συνοδεύεται από αντίστοιχες θεσμικές κινήσεις.
Κατά την οπτική αυτή, η τακτική των διαρροών δεν εξυπηρετούσε πρωτίστως εσωτερικές πολιτικές ισορροπίες, αλλά λειτουργούσε ως εργαλείο διαμόρφωσης κλίματος και προσδοκιών σε πολλαπλά επίπεδα. Δηλαδή ως ένας «ήπιος μοχλός πίεσης», που επέτρεπε στην Άγκυρα να κρατά ανοικτό ένα διαπραγματευτικό χαρτί απέναντι σε διαφορετικούς συνομιλητές και διαύλους, χωρίς να δεσμεύεται ακόμη θεσμικά.
Σύμφωνα με αυτή την ανάγνωση, η χρονική μετάθεση μπορεί να συνδέεται και με την προσπάθεια επανατοποθέτησης της τουρκικής στάσης στο τραπέζι των ισορροπιών, είτε μέσω μιας ενδεχόμενης πιο μετριοπαθούς τελικής διατύπωσης του νομοσχεδίου, είτε μέσω ανταλλαγμάτων σε άλλα πεδία διαπραγμάτευσης, όπου η Άγκυρα επιδιώκει ευρύτερη κινητικότητα.
Στην Αθήνα, πάντως, η συγκρατημένη προσέγγιση παραμένει σταθερή: η ουσία δεν βρίσκεται τόσο στο χρονοδιάγραμμα όσο στο περιεχόμενο και κυρίως στο πώς αυτό μπορεί να επανεμφανιστεί – ακόμη και με διαφορετική μορφή – στο επόμενο διπλωματικό παράθυρο του φθινοπώρου.
Το τέλος της επιτήρησης και η αρχή της διεκδίκησης
Δεκαέξι χρόνια μετά το πρώτο σοκ της κρίσης, η Ελλάδα βγαίνει και τυπικά από τη λίστα των χωρών με μακροοικονομικές ανισορροπίες. Για τους τεχνοκράτες των Βρυξελλών είναι μια γραμμή σε μια έκθεση. Για το Μέγαρο Μαξίμου, όμως, είναι κάτι πολύ περισσότερο. Είναι ένα ορόσημο με βαρύ συμβολισμό.
Ετσι, η ελληνική οικονομία παύει να αποτελεί πλέον «ειδική περίπτωση» και επιστρέφει στην «ευρωπαϊκή κανονικότητα», με το οριστικό κλείσιμο ενός κύκλου που άνοιξε το 2010.
Το ενδιαφέρον, βέβαια, βρίσκεται και στο τι ακολουθεί. Η νέα ευρωπαϊκή ευελιξία για επενδύσεις στην ενέργεια δημιουργεί δημοσιονομικό χώρο περίπου 1,5 δισ. ευρώ έως το 2028 και ήδη αρκετοί υπουργοί βλέπουν μπροστά τους μια νέα δεξαμενή χρηματοδότησης για έργα που μέχρι χθες έμεναν στα συρτάρια.
Παράλληλα, δεν πρέπει να ξεχνάμε ότι όταν ανοίγει δημοσιονομικός χώρος στις Βρυξέλλες, ανοίγει ταυτόχρονα και η συζήτηση στην Αθήνα για το ποιος θα τον αξιοποιήσει, και πού θα κατευθυνθούν οι πόροι.
Και αν η ανακοίνωση της Κομισιόν μοιάζει με το τέλος μιας ιστορίας, στο κυβερνητικό στρατόπεδο τη βλέπουν περισσότερο ως την αρχή της επόμενης. Άλλωστε, η έξοδος από τις ανισορροπίες μπορεί να έκλεισε έναν λογαριασμό του παρελθόντος, αλλά ανοίγει ήδη τη συζήτηση για το ποιος θα γράψει το επόμενο κεφάλαιο της οικονομικής αφήγησης.
Όταν λυγίζουν οι τελευταίοι πιστοί
Στον κόσμο των αγορών λένε ότι η πραγματική είδηση δεν είναι πότε πουλάνε οι φοβισμένοι. Είναι πότε αρχίζουν να πουλάνε οι πιστοί.
Κάτι τέτοιο φαίνεται να συμβαίνει τις τελευταίες εβδομάδες με το Bitcoin. Οι επενδυτές που είχαν αντέξει τις αναταράξεις, τις διορθώσεις και τις κακές ειδήσεις, επιλέγουν πλέον να εγκαταλείψουν τις θέσεις τους. Όχι επειδή ξαφνικά ανακάλυψαν τους κινδύνους, αλλά επειδή η υπομονή τους φαίνεται να εξαντλείται.
Στην πραγματικότητα, κάθε μεγάλη αγορά χτίζεται πάνω σε μια ιστορία. Στην περίπτωση του Bitcoin, η ιστορία ήταν ότι αποτελεί το νέο καταφύγιο, τον «ψηφιακό χρυσό» της εποχής. Όμως όταν η γεωπολιτική αβεβαιότητα αυξάνεται, τα χρηματιστήρια συνεχίζουν να γράφουν ρεκόρ και τα κεφάλαια φεύγουν από τα crypto ETFs, αρκετοί επενδυτές αρχίζουν να αναρωτιούνται αν το αφήγημα παραμένει το ίδιο ισχυρό.
Οι πιο έμπειροι της αγοράς, πάντως, υποστηρίζουν ότι οι μεγαλύτερες ανατροπές ξεκινούν συνήθως τη στιγμή που επικρατεί η μεγαλύτερη απογοήτευση. Όταν εκείνοι που άντεξαν περισσότερο αποφασίζουν ότι δεν αντέχουν άλλο.
Και κάπως έτσι, ενώ όλοι κοιτούν τις τιμές, οι επαγγελματίες παρακολουθούν τη συμπεριφορά. Γιατί στις αγορές οι αριθμοί δείχνουν τι συμβαίνει. Οι άνθρωποι δείχνουν τι έρχεται.
Η αυτοκρατορία του Έλον
Όλοι γνωρίζουμε ότι οι επιχειρηματίες ιδρύουν εταιρείες. Ο Έλον Μασκ, όμως, φαίνεται ότι προτιμά να χτίζει οικοσυστήματα.
Η επικείμενη εισαγωγή της SpaceX στο χρηματιστήριο με αποτίμηση που αγγίζει τα 1,8 τρισ. δολάρια δεν αποτελεί απλώς μια ακόμη μεγάλη δημόσια εγγραφή. Είναι μια υπενθύμιση του μεγέθους που έχει αποκτήσει ένα επιχειρηματικό δίκτυο στο οποίο οι εταιρείες συνεργάζονται, χρηματοδοτούνται και αλληλοστηρίζονται μεταξύ τους.
Η SpaceX, η Tesla και η xAI μοιάζουν πλέον λιγότερο με ξεχωριστές επιχειρήσεις και περισσότερο με κομμάτια ενός ενιαίου συστήματος. Η μία αγοράζει υπηρεσίες από την άλλη, η άλλη επενδύει στην τρίτη και όλες μαζί κινούνται γύρω από τον ίδιο πυρήνα εξουσίας.
Οι αριθμοί εντυπωσιάζουν. Η επιρροή ακόμη περισσότερο. Μετά την εισαγωγή της SpaceX, ο Μασκ θα εξακολουθεί να ελέγχει πάνω από το 80% των δικαιωμάτων ψήφου, διατηρώντας σχεδόν απόλυτο έλεγχο σε μια εταιρεία που αποτιμάται περισσότερο από πολλές εθνικές οικονομίες.
Κάποτε η Wall Street ανησυχούσε για τα μονοπώλια και τη συγκέντρωση ισχύος. Σήμερα οι επενδυτές το αντιμετωπίζουν σαν ανταγωνιστικό πλεονέκτημα. Και όσο συνεχίζουν να ανταμείβουν το μέγεθος, τόσο περισσότεροι θα επιχειρήσουν να αντιγράψουν το μοντέλο.
Το ερώτημα δεν είναι αν ο Μασκ χτίζει τη μεγαλύτερη επιχειρηματική αυτοκρατορία της εποχής. Αυτό είναι ήδη προφανές. Το ερώτημα είναι αν έχουμε αρχίσει να θεωρούμε φυσιολογικό κάτι που, μέχρι πριν από λίγα χρόνια, θα μας φαινόταν αδιανόητο.
Στις παλιές αυτοκρατορίες τα σύνορα χαράσσονταν σε χάρτες, κατά πώς φαίνεται, στις σύγχρονες, χαράσσονται σε ισολογισμούς.
Διαβάστε τις Ειδήσεις σήμερα και ενημερωθείτε για τα πρόσφατα νέα.
Ακολουθήστε το Skai.gr στο Google News και μάθετε πρώτοι όλες τις ειδήσεις.
