Περαιτέρω ενίσχυση της ανθεκτικότητας του ελληνικού χρηματοπιστωτικού συστήματος, υψηλή οργανική κερδοφορία, βελτιωμένη κεφαλαιακή επάρκεια και συνέχιση της πιστωτικής επέκτασης καταγράφει για το 2025 η έκθεση της Τράπεζας της Ελλάδος για τις ελληνικές τράπεζες.
Η εικόνα αποτυπώνεται στην Ετήσια Έκθεση Δραστηριοτήτων Προληπτικής Εποπτείας και Εξυγίανσης 2025, η οποία δημοσιεύεται για δεύτερη χρονιά και παρουσιάζει το εποπτικό έργο της κεντρικής τράπεζας στους τομείς των πιστωτικών και χρηματοδοτικών ιδρυμάτων, της ιδιωτικής και επαγγελματικής ασφάλισης, της μακροπροληπτικής εποπτείας και της εξυγίανσης.
Η έκθεση περιλαμβάνει επίσης τις δράσεις για την πρόληψη της νομιμοποίησης εσόδων από παράνομες δραστηριότητες και της χρηματοδότησης της τρομοκρατίας, την πορεία των διαδικασιών εκκαθάρισης, τις κυρώσεις που επιβλήθηκαν σε φυσικά και νομικά πρόσωπα, καθώς και τις κυριότερες μεταβολές στο κανονιστικό και νομοθετικό πλαίσιο.
Σημαντικά Πιστωτικά Ιδρύματα: Υψηλή κερδοφορία, μερίσματα και πιστωτική επέκταση
Παρά τη συνεχιζόμενη γεωπολιτική και μακροοικονομική αβεβαιότητα, τα ελληνικά Σημαντικά Πιστωτικά Ιδρύματα διατήρησαν το 2025 υψηλά επίπεδα οργανικής κερδοφορίας, στηριζόμενα στα αυξημένα έσοδα από τόκους και προμήθειες.
Οι δείκτες αποδοτικότητας παρέμειναν σε ικανοποιητικά επίπεδα, ενώ η κεφαλαιακή επάρκεια ενισχύθηκε περαιτέρω και εξακολουθεί να υπερβαίνει σημαντικά τις εποπτικές απαιτήσεις.
Η βελτιωμένη εικόνα επέτρεψε στις μεγάλες τράπεζες να προχωρήσουν σε αυξημένες διανομές μερισμάτων σε σύγκριση με την προηγούμενη χρήση, εξέλιξη που, σύμφωνα με την ΤτΕ, επιβεβαιώνει τη μετάβαση του τραπεζικού κλάδου σε συνθήκες κανονικότητας.
Παράλληλα, τα Σημαντικά Πιστωτικά Ιδρύματα αναβαθμίστηκαν στην επενδυτική βαθμίδα από διεθνείς οίκους αξιολόγησης και άντλησαν κεφάλαια από τις διεθνείς αγορές με ανταγωνιστικούς όρους.
Η πιστωτική επέκταση συνεχίστηκε, με το μεγαλύτερο μέρος των νέων χρηματοδοτήσεων να κατευθύνεται προς τις μεγάλες επιχειρήσεις και κυρίως σε έργα υποδομών και κατασκευών.
Στον συγκεκριμένο τομέα, οι τράπεζες πέτυχαν ή και υπερέβησαν τους στόχους τους, αξιοποιώντας την αυξημένη ζήτηση για δανεισμό μέσω του Μηχανισμού Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας.
Σημαντική ήταν και η συμβολή των μικρομεσαίων επιχειρήσεων στην αύξηση των χορηγήσεων.
Ιδιαίτερη σημασία αποδίδεται στο γεγονός ότι η καθαρή χρηματοδότηση προς ιδιώτες δανειολήπτες ήταν θετική για πρώτη φορά έπειτα από πολλά χρόνια. Στην εξέλιξη αυτή, σύμφωνα με την ΤτΕ, συνέβαλαν τα προγράμματα «Σπίτι μου 1» και «Σπίτι μου 2», καθώς και πρωτοβουλίες των ίδιων των τραπεζών.
Η ποιότητα του ενεργητικού συνέχισε να βελτιώνεται, πλησιάζοντας περισσότερο τον ευρωπαϊκό μέσο όρο, ενώ η ρευστότητα παρέμεινε σε ικανοποιητικά επίπεδα. Οι καταθέσεις κινήθηκαν ανοδικά και οι τράπεζες διαθέτουν πλέον πλήρη πρόσβαση στις αγορές, με μειούμενο κόστος χρηματοδότησης.
Τα Σημαντικά Πιστωτικά Ιδρύματα προχώρησαν επίσης σε σειρά στρατηγικών επενδύσεων στην Ελλάδα και στο εξωτερικό, επιδιώκοντας τη διεύρυνση των δραστηριοτήτων τους και τη διαφοροποίηση των πηγών εσόδων τους.
Κατά τη διάρκεια του έτους, επίσης, ολοκληρώθηκε η νομική συγχώνευση δύο θυγατρικών του εξωτερικού που ανήκουν σε εγχώριο πιστωτικό ίδρυμα, ενώ πραγματοποιήθηκαν εξαγορές στον χρηματοπιστωτικό και ασφαλιστικό τομέα της ελληνικής αγοράς.
Μεγαλύτερο μερίδιο αγοράς για τα Λιγότερο Σημαντικά Πιστωτικά Ιδρύματα
Θετική πορεία κατέγραψαν το 2025 και τα Λιγότερο Σημαντικά Πιστωτικά Ιδρύματα, τα οποία διεύρυναν το μερίδιο αγοράς τους, ενίσχυσαν την κερδοφορία τους και επιτάχυναν τις ενέργειες εξυγίανσης των ισολογισμών τους.
Όπως σημειώνει η ΤτΕ, το 2025 ολοκληρώθηκε η λειτουργική συγχώνευση των δύο μεγαλύτερων τραπεζών της συγκεκριμένης κατηγορίας, μετά τη νομική συγχώνευσή τους το 2024.
Στις αρχές του 2026 ολοκληρώθηκε επίσης η μετατροπή της νομικής μορφής μιας συνεταιριστικής τράπεζας από συνεταιρισμό περιορισμένης ευθύνης σε ανώνυμη εταιρεία, με αποτέλεσμα ο κλάδος να περιλαμβάνει πλέον τρεις συνεταιριστικές τράπεζες.
Παρότι το συνολικό τους αποτύπωμα στο τραπεζικό σύστημα παραμένει περιορισμένο, το μερίδιο αγοράς των Λιγότερο Σημαντικών Πιστωτικών Ιδρυμάτων, βάσει της αξίας του ενεργητικού τους, αυξήθηκε στο 5,3% στο τέλος του 2025, από 4,8% στο τέλος του 2024, σύμφωνα με την ΤτΕ.
Η πιστωτική τους επέκταση ανήλθε σε 15,6%, έναντι 4,5% των Σημαντικών Πιστωτικών Ιδρυμάτων, καταγράφοντας αισθητά υψηλότερο ρυθμό αύξησης.
Η δε λειτουργική τους κερδοφορία βελτιώθηκε, παρά τη μείωση του καθαρού επιτοκιακού περιθωρίου λόγω της υποχώρησης των επιτοκίων. Καθοριστικοί παράγοντες ήταν η αύξηση των καθαρών επιτοκιακών εσόδων και των εσόδων από προμήθειες, ως αποτέλεσμα της διεύρυνσης των δανειακών χαρτοφυλακίων.
Σε συνδυασμό με τη σταθερότητα των λειτουργικών εξόδων, η εξέλιξη αυτή οδήγησε τον δείκτη εξόδων προς λειτουργικά έσοδα κάτω από το 60%. Ο δείκτης, πάντως, εξακολουθεί να βρίσκεται σε υψηλότερο επίπεδο σε σχέση με εκείνον των Σημαντικών Πιστωτικών Ιδρυμάτων.
Παράλληλα, ο δείκτης μη εξυπηρετούμενων δανείων των μικρότερων τραπεζών υποχώρησε στο τέλος του 2025 σε επίπεδα χαμηλότερα του 5%, καθώς επιταχύνθηκαν οι παρεμβάσεις για την εξυγίανση των ισολογισμών τους.
Θετικό μήνυμα από τα stress tests
Τη βελτιωμένη εικόνα του ελληνικού τραπεζικού συστήματος επιβεβαίωσαν και οι ασκήσεις προσομοίωσης ακραίων καταστάσεων.
Στην πανευρωπαϊκή άσκηση της Ευρωπαϊκής Αρχής Τραπεζών για το 2025, τα ελληνικά Σημαντικά Πιστωτικά Ιδρύματα παρουσίασαν καλύτερες επιδόσεις από τον ευρωπαϊκό μέσο όρο.
Παράλληλα, η άσκηση που πραγματοποίησε το Διεθνές Νομισματικό Ταμείο, στο πλαίσιο του Προγράμματος Αξιολόγησης του Χρηματοπιστωτικού Τομέα, έδειξε ότι οι ελληνικές τράπεζες παραμένουν ανθεκτικές ακόμη και σε δυσμενή οικονομικά σενάρια.
Το ΔΝΤ εξήρε επίσης την ποιότητα και την αποτελεσματικότητα της εποπτείας που ασκεί η Τράπεζα της Ελλάδος.
Ανθεκτικός ο ασφαλιστικός κλάδος
Η ελληνική ασφαλιστική αγορά διατήρησε την ανθεκτικότητά της, παρά το αυξανόμενο κόστος αποζημιώσεων, τις απαιτήσεις της ψηφιακής μετάβασης και τη μεγαλύτερη συχνότητα έντονων κλιματικών φαινομένων.
Κατά τη διάρκεια του 2025, ο κλάδος ανταποκρίθηκε στις προκλήσεις του διεθνούς περιβάλλοντος και στις αυξημένες απαιτήσεις για καινοτομία.
Το ενδιαφέρον των τραπεζών για την απόκτηση συμμετοχών σε ασφαλιστικές εταιρείες καταδεικνύει, σύμφωνα με την ΤτΕ, τα υγιή θεμελιώδη μεγέθη και τις θετικές προοπτικές του κλάδου, ενώ εντάσσεται και στη στρατηγική διαφοροποίησης των τραπεζικών εσόδων.
Αυστηρότερο πλαίσιο για τους διαχειριστές πιστώσεων
Η Τράπεζα της Ελλάδος θέσπισε, εν τω μεταξύ, ενισχυμένες κανονιστικές απαιτήσεις για τους διαχειριστές πιστώσεων, εισάγοντας πρόσθετες υποχρεώσεις στους τομείς της εταιρικής διακυβέρνησης, των εσωτερικών ελέγχων και της υποβολής εποπτικών αναφορών.
Κεντρικός στόχος παραμένει η αντιμετώπιση των αδυναμιών που εξακολουθούν να εντοπίζονται στη διακυβέρνηση και στα συστήματα παρακολούθησης της διαχείρισης των απαιτήσεων.
Παράλληλα, επιδιώκεται η ενίσχυση της διαφάνειας στις σχέσεις μεταξύ των δανειοληπτών και των εταιρειών διαχείρισης πιστώσεων.
Γ. Στουρνάρας: Ενισχύθηκε η ανθεκτικότητα του συστήματος
Παρότι επισημαίνει ότι το 2025 η ανθεκτικότητα του ελληνικού χρηματοπιστωτικού τομέα ενισχύθηκε περαιτέρω, ο διοικητής της ΤτΕ, Γιάννης Στουρνάρας, προειδοποιεί ότι η όξυνση των γεωπολιτικών εντάσεων στη Μέση Ανατολή έχει προκαλέσει ισχυρή άνοδο των τιμών της ενέργειας, επιβαρύνοντας τις προοπτικές ανάπτυξης και αναζωπυρώνοντας τις πληθωριστικές πιέσεις διεθνώς.
Παράλληλα, σημειώνει ότι η διατήρηση υψηλών δασμών από τις Ηνωμένες Πολιτείες και οι ανακατατάξεις στις παγκόσμιες αλυσίδες εφοδιασμού περιορίζουν τη δυναμική του διεθνούς εμπορίου και εντείνουν τον γεωοικονομικό κατακερματισμό.
Σύμφωνα με τον Γ. Στουρνάρα, η αποκλιμάκωση των εντάσεων θα μπορούσε να συμβάλει στη συγκράτηση ή ακόμη και στη μείωση των ενεργειακών τιμών, προσθέτει ωστόσο ότι οι προοπτικές παραμένουν αβέβαιες και εξαρτώνται από την πλήρη αποκατάσταση των ενεργειακών ροών.
Οι εποπτικές προτεραιότητες έως το 2028
Όσον αφορά την τριετία 2026-2028, η Τράπεζα της Ελλάδος θέτει στο επίκεντρο την ενίσχυση της ανθεκτικότητας των τραπεζών απέναντι στους γεωπολιτικούς, μακροοικονομικούς και τεχνολογικούς κινδύνους.
Βασική προτεραιότητα αποτελεί η διατήρηση επαρκούς κεφαλαιοποίησης, η ενίσχυση των πλαισίων διαχείρισης κινδύνων και η προσαρμογή στις επιπτώσεις της κλιματικής αλλαγής.
Ιδιαίτερη έμφαση θα δοθεί στην εφαρμογή συνετών πιστοδοτικών κριτηρίων στις νέες χρηματοδοτήσεις, στην παρακολούθηση του κινδύνου συγκέντρωσης και στην αξιολόγηση της αποτελεσματικότητας των λύσεων αναδιάρθρωσης δανείων.
Στο μικροσκόπιο θα παραμείνουν χαρτοφυλάκια λιανικής τραπεζικής με κλιμακωτές αυξήσεις δόσεων, σταθερές δόσεις ή κυμαινόμενα επιτόκια, καθώς και οι στρατηγικές αξιοποίησης ακινήτων που έχουν περιέλθει στις τράπεζες μέσω πλειστηριασμών.
Η εποπτεία θα επικεντρωθεί επίσης στην αποτελεσματικότητα των διοικητικών συμβουλίων και των επιτροπών τους, στη συλλογική καταλληλότητα των μελών, στον σχεδιασμό διαδοχής και στην ενίσχυση των συστημάτων εσωτερικού ελέγχου.
Σημαντική θέση στις εποπτικές προτεραιότητες καταλαμβάνει η παρακολούθηση του ψηφιακού μετασχηματισμού των τραπεζών και της υπεύθυνης χρήσης της τεχνητής νοημοσύνης.
Τα πιστωτικά ιδρύματα καλούνται να διαχειριστούν τόσο τους κινδύνους που απορρέουν από την υιοθέτηση προηγμένων τεχνολογιών όσο και τις απειλές κυβερνοασφάλειας που συνδέονται με την κακόβουλη αξιοποίηση εξελιγμένων μοντέλων τεχνητής νοημοσύνης.
Η εφαρμογή του ευρωπαϊκού Κανονισμού DORA, οι δοκιμές ψηφιακής ανθεκτικότητας, η διαχείριση των κινδύνων από τρίτους παρόχους κρίσιμων υπηρεσιών πληροφορικής και η προστασία των συστημάτων από κυβερνοεπιθέσεις βρίσκονται επίσης στο επίκεντρο της εποπτικής ατζέντας.
Παρά τη συνολικά θετική εικόνα, το μήνυμα της Τράπεζας της Ελλάδος είναι σαφές: οι ελληνικές τράπεζες εισέρχονται στην επόμενη περίοδο ισχυρότερες, αλλά καλούνται να λειτουργήσουν σε ένα περιβάλλον αυξημένης γεωπολιτικής, οικονομικής, κλιματικής και τεχνολογικής αβεβαιότητας.
Δείτε την Ετήσια Έκθεση Δραστηριοτήτων Προληπτικής Εποπτείας και Εξυγίανσης της ΤτΕ εδώ.
Διαβάστε τις Ειδήσεις σήμερα και ενημερωθείτε για τα πρόσφατα νέα.
Ακολουθήστε το Skai.gr στο Google News και μάθετε πρώτοι όλες τις ειδήσεις.