Η κρίση στη Μέση Ανατολή προκάλεσε εκτίναξη των παγκόσμιων τιμών του πετρελαίου, καθώς η σύγκρουση οδήγησε ουσιαστικά στο κλείσιμο του Στενού του Ορμούζ, ενός από τους σημαντικότερους θαλάσσιους διαδρόμους μεταφοράς πετρελαίου, υγροποιημένου φυσικού αερίου (LNG) και άλλων βασικών εμπορευμάτων.
Παρότι η συμφωνία Ουάσινγκτον - Τεχεράνης προβλέπει την επαναλειτουργία του περάσματος, η επιστροφή στην ομαλότητα δεν αναμένεται να είναι άμεση.
Πόσο γρήγορα θα ανοίξουν ξανά τα Στενά του Ορμούζ;
«Αφήστε το πετρέλαιο να ρέει!» έγραψε ο πρόεδρος των ΗΠΑ, Ντόναλντ Τραμπ (Donald Trump), σε ανάρτησή του στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης, χαιρετίζοντας τη συμφωνία, η οποία - όπως δήλωσε - θα περιλαμβάνει και την επαναλειτουργία του Στενού του Ορμούζ για την εμπορική ναυσιπλοΐα.
Ωστόσο, στοιχεία παρακολούθησης πλοίων δείχνουν ότι η κίνηση παραμένει περιορισμένη. Σύμφωνα με την πλατφόρμα MarineTraffic, μόνο δύο πλοία με ενεργούς πομπούς εντοπισμού έχουν εξέλθει από το στενό από την Κυριακή: ένα φορτηγό πλοίο ξηρού φορτίου και ένα δεξαμενόπλοιο.
Το πέρασμα παραμένει σε μεγάλο βαθμό κλειστό από τις 28 Φεβρουαρίου, με μόνο περιορισμένο αριθμό πλοίων φιλικών προς το Ιράν να επιτρέπεται να διέλθουν.
Περίπου 200 πλοία έχουν εγκλωβιστεί στον Περσικό Κόλπο, ενώ ο κίνδυνος ναρκών και επιθέσεων με drones έχει καταστήσει τη διέλευση ιδιαίτερα επικίνδυνη.
Ο Νιλ Σίρινγκ, επικεφαλής οικονομολόγος της Capital Economics, δήλωσε ότι παραμένει ασαφές αν η συμφωνία αποτελεί «εύθραυστη ανακωχή ή μια διαρκή διευθέτηση».
Όπως ανέφερε, θα χρειαστεί χρόνος μέχρι οι ροές πετρελαίου μέσω του Στενού να επανέλθουν στα προπολεμικά επίπεδα.
«Ακόμη και αν η διέλευση είναι πλέον ασφαλής, τα δεξαμενόπλοια βρίσκονται σε λάθος σημεία, οι εγκαταστάσεις παραγωγής και διύλισης πρέπει να επανέλθουν σε πλήρη λειτουργία και εξακολουθούν να υπάρχουν ερωτήματα σχετικά με το κόστος και τη διαθεσιμότητα της ασφαλιστικής κάλυψης για τα πλοία», εξήγησε.
Οι μεγάλες ναυτιλιακές εταιρείες παραμένουν επιφυλακτικές. Η δανέζικη Maersk, η δεύτερη μεγαλύτερη ναυτιλιακή εταιρεία μεταφοράς εμπορευματοκιβωτίων στον κόσμο, έχει πέντε πλοία εγκλωβισμένα στον Κόλπο και δήλωσε ότι είναι ακόμη πολύ νωρίς για να αξιολογηθεί ο αντίκτυπος της συμφωνίας στις μεταφορές.
Αντίστοιχα, η γερμανική Hapag-Lloyd διαθέτει τέσσερα πλοία στην περιοχή και ελπίζει να τα απομακρύνει μέσα στο σαββατοκύριακο, αφού υπογραφεί επισήμως η συμφωνία και απομακρυνθούν τυχόν εναπομείνασες νάρκες.
Τι σημαίνει αυτό για τις τιμές του πετρελαίου;
Υπό φυσιολογικές συνθήκες, περίπου το 20% της παγκόσμιας προσφοράς πετρελαίου και LNG διέρχεται από το Στενού του Ορμούζ. Η διακοπή της κυκλοφορίας οδήγησε σε σημαντική αύξηση των τιμών, επηρεάζοντας άμεσα το κόστος βενζίνης, πετρελαίου κίνησης και αεροπορικών καυσίμων.
Κατά τη διάρκεια της σύγκρουσης, η τιμή του Brent έφτασε περίπου τα 120 δολάρια ανά βαρέλι, από επίπεδα κάτω των 70 δολαρίων πριν από την έναρξη των εχθροπραξιών. Μετά την ανακοίνωση της συμφωνίας, η τιμή υποχώρησε στα 83,55 δολάρια ανά βαρέλι.
Η αναλύτρια ενέργειας της Rabobank, Φλόρενς Σμιτ, εκτιμά ότι θα υπάρξει έντονη μεταβλητότητα μέχρι την επίσημη υπογραφή της συμφωνίας.
«Υπάρχουν ακόμη σημαντικές ασάφειες. Δεν γνωρίζουμε αν η συμφωνία θα υπογραφεί τελικά ούτε τι θα συμβεί μετά την περίοδο των 60 ημερών που προβλέπεται για την επαναλειτουργία των Στενών», δήλωσε.
Σύμφωνα με την ίδια, εάν επιτευχθεί πλήρης ειρηνευτική συμφωνία, η αγορά θα μπορούσε να επανέλθει σε σχετικά φυσιολογικές συνθήκες μέχρι το τέλος του έτους. Αυτό θα σήμαινε την επιστροφή στα προπολεμικά επίπεδα διέλευσης περίπου 26 δεξαμενόπλοιων αργού πετρελαίου ημερησίως.
Πώς θα επηρεαστούν οι τιμές των τροφίμων;
Η ομαλοποίηση των μεταφορών θα μπορούσε να ανακουφίσει και τις διεθνείς αγορές τροφίμων, καθώς τα λιπάσματα (παραπροϊόν της πετρελαϊκής βιομηχανίας) έχουν ακριβύνει σημαντικά κατά τη διάρκεια της κρίσης.
Ο Μαουρίτσιο Καρούλι, αναλυτής ενέργειας της Quilter Cheviot, εκτιμά ότι η εκεχειρία θα συμβάλει στη μείωση των πιέσεων στις αγορές λιπασμάτων, αλλά όχι άμεσα.
Όπως εξηγεί, περίπου το ένα τρίτο του παγκόσμιου εμπορίου λιπασμάτων και μεγάλες ποσότητες φυσικού αερίου που χρησιμοποιείται για την παραγωγή αζωτούχων λιπασμάτων διέρχονται από το Ορμούζ.
Παράλληλα, οι ζημιές στις ενεργειακές υποδομές απαιτούν χρόνο για να αποκατασταθούν, ενώ σε πολλές περιοχές του κόσμου η καλλιεργητική περίοδος έχει ήδη ξεκινήσει. Αυτό σημαίνει ότι οι καθυστερήσεις στις παραδόσεις λιπασμάτων ενδέχεται να επηρεάσουν τις φετινές αποδόσεις των καλλιεργειών.
Ποιες άλλες επιπτώσεις μπορεί να έχει η συμφωνία;
Η αύξηση του ενεργειακού κόστους κατά τη διάρκεια του πολέμου τροφοδότησε τον πληθωρισμό σε πολλές χώρες, αναγκάζοντας τις κεντρικές τράπεζες να εξετάσουν αυξήσεις επιτοκίων ή να αναβάλουν προγραμματισμένες μειώσεις.
Στο Ηνωμένο Βασίλειο, για παράδειγμα, η Τράπεζα της Αγγλίας αναμενόταν να μειώσει τα επιτόκια μέσα στο έτος. Όμως η ενεργειακή κρίση άλλαξε τις προβλέψεις αυτές.
Ο Ρας Μόουλντ, επενδυτικός διευθυντής της AJ Bell, σημειώνει ότι οι αγορές πλέον θεωρούν λιγότερο πιθανές νέες αυξήσεις επιτοκίων.
Αυτό θα μπορούσε να ενισχύσει την εμπιστοσύνη των επιχειρήσεων, να ευνοήσει τις προσλήψεις, να ενθαρρύνει την κατανάλωση και να δώσει ώθηση στην αγορά ακινήτων, η οποία είχε επιβραδυνθεί τους τελευταίους μήνες.
Συνολικά, αν και η συμφωνία αποτελεί σημαντικό βήμα προς την αποκλιμάκωση, οι ειδικοί εκτιμούν ότι η πλήρης επιστροφή της παγκόσμιας οικονομίας στην κανονικότητα θα απαιτήσει αρκετούς μήνες και θα εξαρτηθεί από το κατά πόσο η σημερινή συμφωνία θα εξελιχθεί σε μια διαρκή ειρήνη.
Διαβάστε τις Ειδήσεις σήμερα και ενημερωθείτε για τα πρόσφατα νέα.
Ακολουθήστε το Skai.gr στο Google News και μάθετε πρώτοι όλες τις ειδήσεις.
