Η Ελλάδα διαθέτει δημοσιονομικό περιθώριο περίπου 130 έως 150 εκατ. ευρώ για νέες παρεμβάσεις, εφόσον η άνοδος στις διεθνείς τιμές πετρελαίου και φυσικού αερίου μετατραπεί σε παρατεταμένη ενεργειακή πίεση για νοικοκυριά και επιχειρήσεις.
Η Αθήνα κρατά προς το παρόν ανοιχτές τις επιλογές της, καθώς το οικονομικό επιτελείο περιμένει να διαπιστώσει εάν η νέα άνοδος των τιμών θα έχει περιορισμένη διάρκεια ή θα εξελιχθεί σε ένα νέο κύμα πληθωρισμού με ευρύτερες επιπτώσεις στην οικονομία.
Το θέμα θα συζητηθεί αύριο στο Δουβλίνο από τους υπουργούς Οικονομικών της Ευρωζώνης στο Eurogroup, υπό την προεδρία του υπουργού Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών Κυριάκου Πιερρακάκη. Οι υπουργοί θα εξετάσουν την πορεία των οικονομιών της Ευρωζώνης, τις πληθωριστικές πιέσεις και τα περιθώρια αντίδρασης των κυβερνήσεων στην αναζωπύρωση του ενεργειακού κόστους.
Για την Ελλάδα, η βασική παράμετρος είναι η διάρκεια της κρίσης. Μια προσωρινή άνοδος στις τιμές μπορεί να αντιμετωπιστεί με περιορισμένες παρεμβάσεις, ενώ μια παρατεταμένη αύξηση θα μπορούσε να απαιτήσει νέα μέτρα στήριξης, με άμεσο δημοσιονομικό κόστος.
Η Αθήνα κρατά διαθέσιμα τα εργαλεία
Ο Κυριάκος Πιερρακάκης δήλωσε χθες ότι υπάρχουν δημοσιονομικές εφεδρείες για την αντιμετώπιση των συνεπειών από την αύξηση του ενεργειακού κόστους, αφήνοντας ανοιχτό το ενδεχόμενο νέων παρεμβάσεων εφόσον αυτές καταστούν αναγκαίες.
Σύμφωνα με πληροφορίες, το διαθέσιμο ποσό για τέτοιου είδους κινήσεις υπολογίζεται σήμερα στα 130-150 εκατ. ευρώ. Το οικονομικό επιτελείο δεν έχει αποφασίσει ακόμη τον τρόπο αξιοποίησής του, καθώς οι τελικές επιλογές θα εξαρτηθούν από την πορεία των αγορών ενέργειας.
Η εξέλιξη των τιμών του πετρελαίου και του φυσικού αερίου αποτελεί τον βασικό δείκτη για τις επόμενες αποφάσεις. Ιδιαίτερη σημασία έχει το κατά πόσο η άνοδος θα περιοριστεί σε μια βραχυπρόθεσμη διαταραχή ή θα διατηρηθεί για αρκετές εβδομάδες ή μήνες.
Μια παρατεταμένη ενεργειακή ανατίμηση δεν επηρεάζει μόνο την τιμή στην αντλία ή τον λογαριασμό ηλεκτρικού ρεύματος. Αυξάνει το κόστος μεταφορών και παραγωγής και μπορεί να μεταφερθεί σταδιακά στις τιμές προϊόντων και υπηρεσιών, ενισχύοντας εκ νέου τον πληθωρισμό.
Ήδη 800 εκατ. ευρώ σε μέτρα
Η Ελλάδα έχει ήδη διαθέσει περίπου 800 εκατ. ευρώ για την αντιμετώπιση των επιπτώσεων από τα προηγούμενα κύματα ενεργειακής ακρίβειας, σύμφωνα με τον υπουργό Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών.
Μέρος των μέτρων εξακολουθεί να εφαρμόζεται. Μεταξύ αυτών είναι η επιδότηση 10 λεπτών ανά λίτρο στο diesel, η οποία λειτουργεί ως ανάχωμα στην αύξηση της τιμής των καυσίμων.
Η διατήρηση ή η ενίσχυση της συγκεκριμένης παρέμβασης αποτελεί μία από τις επιλογές που εξετάζονται, καθώς τα καύσιμα αποτελούν έναν από τους ταχύτερους διαύλους μέσω των οποίων μια διεθνής ενεργειακή ανατίμηση περνά στην ελληνική οικονομία.
Στο τραπέζι diesel και νέο Fuel Pass
Στη χθεσινή σύσκεψη στο Μέγαρο Μαξίμου εξετάστηκαν τα περιθώρια για πρόσθετη στήριξη, με το κυβερνητικό επιτελείο να αποφεύγει προς το παρόν να δεσμευτεί για συγκεκριμένο πακέτο.
Στα καύσιμα, βασικό σενάριο είναι η παράταση ή ενίσχυση της επιδότησης στο diesel, εφόσον οι διεθνείς τιμές παραμείνουν σε υψηλά επίπεδα.
Παράλληλα, εξετάζεται η δυνατότητα ενός νέου Fuel Pass, εφόσον η άνοδος των τιμών αποδειχθεί παρατεταμένη και δημιουργήσει μεγαλύτερη επιβάρυνση για τα νοικοκυριά.
Η λογική των παρεμβάσεων είναι διπλή: αφενός να περιοριστεί η άμεση επιβάρυνση των καταναλωτών και αφετέρου να περιοριστεί η μετάδοση του αυξημένου κόστους μεταφορών στην υπόλοιπη οικονομία.
Παρεμβάσεις σε ρεύμα και θέρμανση
Στο κυβερνητικό σχεδιασμό βρίσκονται και πιθανές παρεμβάσεις στην ηλεκτρική ενέργεια.
Η άνοδος των τιμών χονδρικής δημιουργεί κίνδυνο νέας επιβάρυνσης στους λογαριασμούς ρεύματος, γεγονός που αυξάνει την πίεση για μέτρα εφόσον οι υψηλές τιμές διατηρηθούν.
Παράλληλα εξετάζεται η προσαρμογή του επιδόματος θέρμανσης, τόσο ως προς το ύψος όσο και ως προς τα κριτήρια χορήγησης, ώστε να ανταποκρίνεται στις νέες συνθήκες κόστους.
Το επίδομα σήμερα κυμαίνεται από 100 έως 800 ευρώ, ενώ για περιοχές της χώρας με πολύ χαμηλές θερμοκρασίες μπορεί να φτάσει έως και τα 1.200 ευρώ.
Η αύξηση του ποσού αποτελεί ένα από τα σενάρια που εξετάζονται, μαζί με πιθανές αλλαγές ώστε η ενίσχυση να κατευθύνεται περισσότερο στα νοικοκυριά που αντιμετωπίζουν τις μεγαλύτερες ανάγκες θέρμανσης.
Το Eurogroup και η ευρωπαϊκή απάντηση
Στο Δουβλίνο, οι υπουργοί Οικονομικών της Ευρωζώνης θα επιχειρήσουν να αποτιμήσουν τον κίνδυνο η ενεργειακή αναταραχή να μετατραπεί σε ευρύτερη οικονομική πίεση.
Η ανησυχία αφορά κυρίως τον πληθωρισμό. Η αύξηση των τιμών ενέργειας μπορεί να περιορίσει την αγοραστική δύναμη των νοικοκυριών, να αυξήσει το λειτουργικό κόστος των επιχειρήσεων και να δυσκολέψει την αποκλιμάκωση των τιμών.
Για τις κυβερνήσεις της Ευρωζώνης, το δίλημμα είναι πώς θα στηρίξουν καταναλωτές και επιχειρήσεις χωρίς να δημιουργήσουν υπερβολικό δημοσιονομικό κόστος ή να αναζωπυρώσουν τις πληθωριστικές πιέσεις.
Η Γερμανία ανοίγει θέμα ΦΠΑ
Την ίδια στιγμή, η Γερμανία θέτει στο τραπέζι μια διαφορετική επιλογή.
Η υπουργός Οικονομίας Κατερίνα Ράιχε δήλωσε ότι θα ήταν λογικό να μειωθεί προσωρινά ο ΦΠΑ στα καύσιμα από 19% σε 7%, ώστε η μείωση να φτάσει άμεσα στους καταναλωτές.
«Αυτό θα μπορούσε να ανακουφίσει το βάρος εκεί όπου γίνεται άμεσα αισθητό: στο βενζινάδικο, και θα εφαρμοζόταν αμέσως μετά την εισαγωγή του μέτρου», δήλωσε η Ράιχε στο περιθώριο της συνάντησης των υπουργών Ενέργειας της G20 στο Χιούστον του Τέξας.
Η πρόταση έρχεται καθώς η γερμανική κυβέρνηση αντιμετωπίζει ιστορικά υψηλές τιμές στα πρατήρια καυσίμων και βρίσκεται αντιμέτωπη με πολιτικές πιέσεις ενόψει των περιφερειακών εκλογών του Σαββατοκύριακου.
Η Ράιχε απέρριψε, πάντως, την επιβολή ανώτατης τιμής στα καύσιμα, υποστηρίζοντας ότι ένα πλαφόν θα ήταν λανθασμένη επιλογή. Παράλληλα τάχθηκε κατά της επιβολής έκτακτου φόρου στις ενεργειακές εταιρείες.
Οι διαφορετικές προσεγγίσεις που διαμορφώνονται στις ευρωπαϊκές πρωτεύουσες αναμένεται να αποτυπωθούν στη συζήτηση του Eurogroup, καθώς οι κυβερνήσεις καλούνται να αντιμετωπίσουν ένα νέο ενεργειακό κύμα χωρίς να υπονομεύσουν τη δημοσιονομική τους θέση.
Για την Ελλάδα, το διαθέσιμο «μαξιλάρι» των 130-150 εκατ. ευρώ παρέχει ένα περιθώριο αντίδρασης, αλλά η κυβέρνηση θα πρέπει να αποφασίσει πότε και πού θα το αξιοποιήσει, με βασικό κριτήριο την εξέλιξη των διεθνών τιμών ενέργειας και το εάν η σημερινή αναταραχή θα αποδειχθεί προσωρινή ή θα αποκτήσει μεγαλύτερη διάρκεια.
Διαβάστε τις Ειδήσεις σήμερα και ενημερωθείτε για τα πρόσφατα νέα.
Ακολουθήστε το Skai.gr στο Google News και μάθετε πρώτοι όλες τις ειδήσεις.
