ΚΑΙΡΟΣ

«Ελ Νίνιο»: Μεγάλες περιοχές του Ατλαντικού είναι έως και 5°C θερμότερες από το φυσιολογικό

Your browser doesn’t support HTML5 audio

Δορυφορικές εικόνες αποκαλύπτουν ανησυχητικά σημάδια: Πλησιάζει ένα φαινόμενο ισχυρού «Ελ Νίνιο», κυρίως στον Ατλαντικό ωκεανό και στη Μεσόγειο θάλασσα 

Μεγάλες περιοχές του Ατλαντικού Ωκεανού και της Μεσογείου θάλασσας είναι σήμερα έως και 5 βαθμούς Κελσίου θερμότερες από το κανονικό, καθώς αυξάνονται οι προειδοποιήσεις ότι ένα σούπερ «Ελ Νίνιο» ενδέχεται να βρίσκεται προ των πυλών.

Δορυφορικές εικόνες αποκαλύπτουν ένα εκτεταμένο θαλάσσιο κύμα καύσωνα στα ανοικτά των βόρειων και δυτικών ακτών της Γαλλίας, των νότιων ακτών της Ισπανίας και στις θαλάσσιες περιοχές γύρω από το Μονακό.

Τα νερά ανοιχτά των ακτών του Ντόβερ, του Ίστμπουρν και του Μπράιτον εμφανίζονται επίσης σημαντικά θερμότερα από το φυσιολογικό, με τις σκούρες κόκκινες αποχρώσεις στους χάρτες να υποδηλώνουν εξαιρετικά υψηλές θερμοκρασίες. Η εικόνα βασίζεται σε μετρήσεις της θερμοκρασίας της επιφάνειας της θάλασσας που καταγράφηκαν στις 30 Μαΐου από την Υπηρεσία Θαλάσσιας Παρακολούθησης Copernicus.

Οι εξελίξεις αυτές έρχονται ενώ οι επιστήμονες προειδοποιούν ότι ένα σούπερ «Ελ Νίνιο», που χαρακτηρίζεται από παρατεταμένα υψηλές θερμοκρασίες στον Ειρηνικό Ωκεανό, πλησιάζει. Ειδικοί του Παγκόσμιου Μετεωρολογικού Οργανισμού (WMO) εκτιμούν ότι υπάρχει πιθανότητα 80% να εκδηλωθεί το φαινόμενο κατά την περίοδο Ιουνίου – Αυγούστου 2026.

Τα σημερινά δεδομένα δείχνουν ότι το φετινό «Ελ Νίνιο» θα μπορούσε να εξελιχθεί σε ένα από τα ισχυρότερα που έχουν καταγραφεί ποτέ.

Αν και οι αυξημένες θερμοκρασίες στον Ατλαντικό και τη Μεσόγειο δεν αποτελούν κριτήριο για τη διάγνωση ενός «Ελ Νίνιο», το φαινόμενο αναμένεται να προκαλέσει ακραία ζέστη σχεδόν σε ολόκληρο τον πλανήτη, με τη μέση παγκόσμια θερμοκρασία να μπορεί να αυξηθεί έως και κατά 3°C αυτό το καλοκαίρι.

Τα έτη Ελ Νίνιο αποτελούν μέρος ενός φυσικού κλιματικού κύκλου γνωστού ως Ταλάντωση Ελ Νίνιο – Νότιας Ταλάντωσης (ENSO) και χαρακτηρίζονται από επίμονη θέρμανση των επιφανειακών υδάτων του Ειρηνικού Ωκεανού.

Όταν η θέρμανση αυτή ξεπερνά τους 2°C πάνω από τον μέσο όρο, το φαινόμενο συχνά χαρακτηρίζεται ως «Σούπερ Ελ Νίνιο».

Παρότι κάθε επεισόδιο Ελ Νίνιο παρουσιάζει διαφορετικά χαρακτηριστικά, συνήθως συνδέεται με αυξημένες βροχοπτώσεις σε περιοχές της νότιας Νότιας Αμερικής, των νότιων πολιτειών των ΗΠΑ, του Κέρατος της Αφρικής και της Κεντρικής Ασίας.

Αντίθετα, ξηρότερες συνθήκες αναμένονται στην Κεντρική Αμερική, το βόρειο τμήμα της Νότιας Αμερικής, την Καραϊβική, την Αυστραλία, την Ινδονησία και περιοχές της Νότιας Ασίας.

Οι επιστήμονες εκτιμούν επίσης ότι το 2026 έχει ισχυρές πιθανότητες να εξελιχθεί στο θερμότερο έτος που έχει καταγραφεί ποτέ.

Αυτό θα σήμαινε ότι θα ξεπερνούσε ακόμη και το ρεκόρ του 2024, όταν η παγκόσμια θέρμανση υπερέβη για πρώτη φορά το όριο του 1,5°C πάνω από τα προβιομηχανικά επίπεδα.

Από τα τέλη Απριλίου έως τα μέσα Μαΐου, η θερμοκρασία της επιφάνειας της θάλασσας στον κεντροανατολικό ισημερινό Ειρηνικό – την περιοχή αναφοράς για την παρακολούθηση του φαινομένου – πλησίαζε τα όρια που απαιτούνται για την επίσημη αναγνώριση ενός Ελ Νίνιο, σύμφωνα με τον WMO.

Η αύξηση αυτή τροφοδοτείται από ασυνήθιστα θερμά υποθαλάσσια ύδατα στον τροπικό Ειρηνικό, όπου οι θερμοκρασίες είναι έως και 6°C υψηλότερες από τον μέσο όρο.

Παρότι οι επιπτώσεις στο Ηνωμένο Βασίλειο δεν έχουν ακόμη αποσαφηνιστεί πλήρως, οι μετεωρολόγοι εκτιμούν ότι η ένταση του φαινομένου θα μπορούσε να συγκριθεί με εκείνη του ισχυρού Ελ Νίνιο του 1997–98, το οποίο οδήγησε τότε σε παγκόσμια ρεκόρ θερμοκρασίας.

Κατά τη διάρκεια της ανάπτυξής του, το Ηνωμένο Βασίλειο βίωσε έναν εξαιρετικά ζεστό, ηλιόλουστο και υγρό Αύγουστο, με διαδοχικά κύματα καύσωνα.

Η μέση μέγιστη θερμοκρασία στο αεροδρόμιο Χίθροου τον Αύγουστο του 1997 έφτασε τους 25,8°C, ενώ η υψηλότερη τιμή άγγιξε τους 31,5°C.

Ωστόσο, παρόλο που το Ελ Νίνιο συνδέεται συνήθως με θερμότερα και ξηρότερα καλοκαίρια στο Ηνωμένο Βασίλειο, αυξάνει επίσης τις πιθανότητες για ψυχρότερους χειμώνες.

Η Γενική Γραμματέας του WMO, Σελέστε Σάουλο, δήλωσε:

«Πρέπει να προετοιμαστούμε για ένα πιθανώς ισχυρό επεισόδιο Ελ Νίνιο, το οποίο θα επιδεινώσει τις ξηρασίες και τις έντονες βροχοπτώσεις και θα αυξήσει τον κίνδυνο καυσώνων τόσο στην ξηρά όσο και στους ωκεανούς.

Το πιο πρόσφατο Ελ Νίνιο, το 2023–24, ήταν ένα από τα πέντε ισχυρότερα που έχουν καταγραφεί και συνέβαλε στις θερμοκρασίες-ρεκόρ που παρατηρήθηκαν το 2024.

Η κοινότητα του WMO θα παρακολουθεί στενά τις εξελίξεις τους επόμενους μήνες, ώστε να ενημερώνει κυβερνήσεις, ανθρωπιστικούς οργανισμούς και κλάδους που επηρεάζονται από το κλίμα.

Οι εποχικές προβλέψεις και τα συστήματα έγκαιρης προειδοποίησης είναι ζωτικής σημασίας για τη διάσωση ζωών και τον περιορισμό των επιπτώσεων στις οικονομίες και τις κοινωνίες μας.»

Παράλληλα, προειδοποιήσεις εκφράζονται και για το κόστος των τροφίμων.

Ο Γκάρεθ Ρέντμοντ-Κινγκ, επικεφαλής διεθνών θεμάτων της Energy & Climate Intelligence Unit (ECIU), δήλωσε:

«Εισάγουμε περίπου τα δύο πέμπτα των τροφίμων μας από το εξωτερικό. Οι ακραίες συνθήκες που προκαλούνται από την κλιματική αλλαγή και ενισχύονται από το Ελ Νίνιο απειλούν καλλιέργειες που δεν μπορούμε να παράγουμε εδώ, όπως οι μπανάνες, το ρύζι, το τσάι, ο καφές και πολλά φρέσκα φρούτα.»

Σύμφωνα με τον ίδιο, οι τιμές των τροφίμων στο Ηνωμένο Βασίλειο αναμένεται να είναι έως και 50% υψηλότερες τον Νοέμβριο σε σχέση με πριν από πέντε χρόνια.

Περιβαλλοντικές οργανώσεις προειδοποιούν ότι το κόστος του εβδομαδιαίου καλαθιού θα συνεχίσει να γίνεται πιο απρόβλεπτο και λιγότερο προσιτό για εκατομμύρια νοικοκυριά.

Την ίδια στιγμή, επιστήμονες εκφράζουν ανησυχίες ότι ένα ισχυρό «Σούπερ Ελ Νίνιο» θα μπορούσε να συμβάλει σε επισιτιστικές κρίσεις σε διάφορες περιοχές του κόσμου.

Ο καθηγητής Διεθνών Σχέσεων και Ανάπτυξης στο Πανεπιστήμιο του Σάσεξ, Μπέντζαμιν Σέλγουιν, υποστήριξε ότι η ακραία ζέστη και η ξηρασία ενδέχεται να μειώσουν σημαντικά τις αγροτικές αποδόσεις και να επιδεινώσουν την παγκόσμια επισιτιστική ανασφάλεια.

Όπως έγραψε, το Ελ Νίνιο μεταβάλλει τα πρότυπα βροχόπτωσης, επηρεάζει τα ατμοσφαιρικά ρεύματα και αυξάνει τις παγκόσμιες θερμοκρασίες, ενώ η ανθρωπογενής κλιματική αλλαγή ενισχύει ακόμη περισσότερο αυτούς τους κινδύνους.

Μελέτη του ΟΗΕ και του Παγκόσμιου Μετεωρολογικού Οργανισμού δείχνει ότι η αυξανόμενη ζέστη μπορεί να καταστήσει την αγροτική εργασία επικίνδυνη για μεγάλο μέρος του έτους σε περιοχές της Νότιας Ασίας, της υποσαχάριας Αφρικής και τμημάτων της αμερικανικής ηπείρου.

Οι αποδόσεις των καλλιεργειών μειώνονται σημαντικά όταν οι θερμοκρασίες ξεπερνούν τους 30°C, ενώ η θερμική καταπόνηση επηρεάζει αρνητικά τόσο την παραγωγικότητα όσο και την επιβίωση των κτηνοτροφικών ζώων.

Πηγή: skai.gr