Το φαινόμενο Ελ Νίνιο, που προκαλεί αύξηση της θερμοκρασίας του πλανήτη, βρίσκεται σε πλήρη εξέλιξη, σύμφωνα με ανακοίνωση Αμερικανών επιστημόνων.
Η Εθνική Υπηρεσία Ωκεανών και Ατμόσφαιρας των ΗΠΑ ανακοίνωσε ότι συνθήκες Ελ Νίνιο έχουν πλέον διαμορφωθεί στον τροπικό Ειρηνικό Ωκεανό, καθώς οι θερμοκρασίες της επιφάνειας της θάλασσας αυξήθηκαν αισθητά τους τελευταίους μήνες.
Πολλά προγνωστικά μοντέλα εκτιμούν ότι το φαινόμενο ενδέχεται να εξελιχθεί σε «σούπερ» Ελ Νίνιο, και ίσως είναι το ισχυρότερο που έχει καταγραφεί ποτέ.
Σε συνδυασμό με τη μακροχρόνια υπερθέρμανση του πλανήτη λόγω της ανθρώπινης δραστηριότητας, το φαινόμενο θα μπορούσε να οδηγήσει σε νέο ρεκόρ παγκόσμιας ζέστης — πιθανότατα το 2027 — προκαλώντας σοβαρές επιπτώσεις στον καιρό, την αγροτική παραγωγή και τις οικονομίες παγκοσμίως.
Η ανακοίνωση δεν αποτέλεσε έκπληξη, καθώς οι επιστήμονες ανέμεναν την εμφάνιση της θερμής φάσης μετά την εξασθένηση του ψυχρότερου φαινομένου Λα Νίνια στα τέλη του περασμένου έτους.
Οι θερμοκρασίες της θάλασσας στον κεντρικό και ανατολικό τροπικό Ειρηνικό ξεπέρασε πλέον το όριο των 0,5 βαθμών Κελσίου πάνω από τον μέσο όρο — κριτήριο που χρησιμοποιούν οι Αμερικανοί επιστήμονες για να χαρακτηρίσουν επίσημα ένα επεισόδιο φαινομένου Ελ Νίνιο.
«Συνθήκες Ελ Νίνιο αναπτύχθηκαν τον τελευταίο μήνα, όπως δείχνουν οι υψηλότερες από το φυσιολογικό θερμοκρασίες στην επιφάνεια της θάλασσας στον κεντρικό και ανατολικό ισημερινό Ειρηνικό», ανέφερε η υπηρεσία.
Η Εθνική Υπηρεσία Ωκεανών και Ατμόσφαιρας των ΗΠΑ παρατήρησε επίσης μεταβολές στους ανέμους πάνω από τον ισημερινό Ειρηνικό, ένδειξη ότι πλέον και η ατμόσφαιρα ανταποκρίνεται στη θέρμανση των ωκεανών.
Αυτό που εντυπωσίασε ιδιαίτερα τους ερευνητές είναι η βεβαιότητα των υπολογιστικών μοντέλων σχετικά με την πιθανή ένταση του φαινομένου.
Η ισχύς του Ελ Νίνιο μετριέται από το πόσο πάνω από τον μέσο όρο ανεβαίνουν οι θερμοκρασίες της θάλασσας σε κρίσιμες περιοχές του Ειρηνικού. Ένα ισχυρό επεισόδιο χαρακτηρίζεται όταν η απόκλιση ξεπερνά τους 1,5°C, ενώ πάνω από 2°C θεωρείται πολύ ισχυρό.
Σύμφωνα με την πρόβλεψη της Εθνική Υπηρεσία Ωκεανών και Ατμόσφαιρας των ΗΠΑ για την περίοδο Νοεμβρίου – Ιανουαρίου, υπάρχει πιθανότητα 63% να εκδηλωθεί πολύ ισχυρό Ελ Νίνιο, που θα μπορούσε να συγκαταλέγεται στα ισχυρότερα από το 1950 έως σήμερα.
Τα τρία ισχυρότερα επεισόδια που έχουν καταγραφεί ήταν εκείνα των ετών 1982/83, 1997/98 και 2015/16.
Ορισμένα αμερικανικά και ευρωπαϊκά προγνωστικά μοντέλα, συμπεριλαμβανομένου του ECMWF, προβλέπουν ότι οι θερμοκρασίες στον τροπικό Ειρηνικό ενδέχεται να ξεπεράσουν ακόμη και τους 3°C πάνω από τον μέσο όρο έως το τέλος της χρονιάς.
Ωστόσο, η Εθνική Υπηρεσία Ωκεανών και Ατμόσφαιρας των ΗΠΑ εφιστά την προσοχή ως προς τις επιπτώσεις που μπορεί να έχει η ένταση του φαινομένου.
«Ακόμη και τα πολύ ισχυρά επεισόδια Ελ Νίνιο δεν προκαλούν παντού τις ίδιες συνέπειες, αν και αυξάνουν σημαντικά την πιθανότητα εμφάνισης ακραίων καιρικών φαινομένων», σημείωσε η υπηρεσία.
Οι ειδικοί ανησυχούν ιδιαίτερα επειδή το φαινόμενο εξελίσσεται σε έναν ήδη πολύ θερμό πλανήτη.
«Πρέπει να ανησυχούμε για τις επιπτώσεις», δήλωσε ο καθηγητής Άνταμ Σκάιφ, επικεφαλής μακροπρόθεσμων προβλέψεων στη Μετεωρολογική Υπηρεσία του Ηνωμένου Βασιλείου.
«Το σημερινό Ελ Νίνιο εκτυλίσσεται στο περιθώριο των δεκαετιών υπερθέρμανσης εξαιτίας της κλιματικής αλλαγής. Αυτό σημαίνει ότι οι θερμοκρασίες σε πολλές περιοχές μπορεί να φτάσουν σε πρωτοφανή επίπεδα.»
Ένα πολύ ισχυρό Ελ Νίνιο αυξάνει συνήθως τη μέση παγκόσμια θερμοκρασία του αέρα κατά περίπου 0,2°C, απελευθερώνοντας θερμότητα από τους ωκεανούς στην ατμόσφαιρα.
Το 2024, που ήταν η θερμότερη χρονιά που έχει καταγραφεί ποτέ, επηρεάστηκε σημαντικά από ένα Ελ Νίνιο που δε θεωρήθηκε ιδιαίτερα ισχυρό. Παράλληλα, το 2025 καταγράφηκε ως η τρίτη θερμότερη χρονιά στην ιστορία, παρότι επηρεάστηκε από τη ψυχρότερη φάση Λα Νίνια.
Κάθε επεισόδιο Ελ Νίνιο είναι διαφορετικό, όμως οι σοβαρότερες επιπτώσεις εμφανίζονται κυρίως στις τροπικές περιοχές.
Πλημμύρες παρατηρούνται συχνά στο βόρειο Περού και στο νότιο Εκουαδόρ, ενώ αυξημένος κίνδυνος υπάρχει και σε περιοχές της Ανατολικής Αφρικής, της Κεντρικής Ασίας και των νότιων πολιτειών των ΗΠΑ.
Ταυτόχρονα, αυξάνεται ο κίνδυνος ξηρασίας και δασικών πυρκαγιών στην Αυστραλία, την Ινδονησία και τη βόρεια Νότια Αμερική, επηρεάζοντας την αγροτική παραγωγή και τα παγκόσμια αποθέματα τροφίμων.
Το Ελ Νίνιο συνήθως περιορίζει επίσης τη δραστηριότητα των τυφώνων στον Ατλαντικό, γι’ αυτό και οι μετεωρολόγοι αναμένουν μια πιο ήπια περίοδο τυφώνων φέτος.
Παρότι αυτό μπορεί να ακούγεται θετικό, για την Κεντρική Αμερική σημαίνει λιγότερες βροχοπτώσεις και αυξημένο κίνδυνο ξηρασίας, εξηγούν οι επιστήμονες.
Η Ιαπωνική Μετεωρολογική Υπηρεσία (JMA) συμφωνεί με την εκτίμηση της Εθνική Υπηρεσία Ωκεανών και Ατμόσφαιρας των ΗΠΑ, ότι το Ελ Νίνιο έχει ήδη ξεκινήσει και θεωρεί σχεδόν βέβαιο ότι θα διατηρηθεί έως το φθινόπωρο.
Αντίθετα, η Μετεωρολογική Υπηρεσία της Αυστραλίας (BoM) τηρεί πιο αυστηρά κριτήρια και δεν έχει ακόμη ανακοινώσει επίσημα την έναρξη του φαινομένου, αν και εκτιμά ότι θα ενισχυθεί αργότερα μέσα στη χρονιά.
Το Ελ Νίνιο εμφανίζεται κάθε δύο έως επτά χρόνια και συνήθως διαρκεί περίπου έναν χρόνο.
Μέχρι σήμερα δεν υπάρχουν αδιάσειστα στοιχεία ότι η κλιματική αλλαγή κάνει τα επεισόδια Ελ Νίνιο συχνότερα ή ισχυρότερα. Ωστόσο, οι επιστήμονες τονίζουν ότι ένας θερμότερος πλανήτης μπορεί να ενισχύσει δραματικά τις επιπτώσεις τους.
Πηγή: skai.grΔιαβάστε τις Ειδήσεις σήμερα και ενημερωθείτε για τα πρόσφατα νέα.
Ακολουθήστε το Skai.gr στο Google News και μάθετε πρώτοι όλες τις ειδήσεις.