Του Νικόλα Μπάρδη
Το Κάστρο της Λαμίας, γνωστό και ως Ακρολαμία, βρίσκεται χτισμένο στο ψηλότερο τμήμα της πόλης, στην κορυφή ενός βραχώδους λόφου, που εποπτεύει την γύρω περιοχή. Το Κάστρο έχει απρόσκοπτη και πανοραμική θέα στην κοιλάδα του Σπερχειού, τις κορυφές της Οίτης, του Καλλιδρόμου, της μυθικής Όθρυος, του Παρνασσού, της Γκιώνας και του Μαλιακού Κόλπου. Χτίστηκε σε μία ιδιαίτερα στρατηγική περιοχή και για πολλά χρόνια επόπτευε το πέρασμα προς τη Θεσσαλία, και προστάτευε τους κατοίκους της περιοχής από επιδρομές και επιθέσεις. Αναμφίβολα αποτελεί το σημαντικότερο μνημείο και αξιοθέατο της πόλης, και μαρτυρά την πολυτάραχη ιστορία της.
Το αρχαιότερο τμήμα του περιβόλου είναι κτισμένο κατά το πολυγωνικό σύστημα και χρονολογείται στον 5ο αιώνα π.Χ. Ο χώρος κατοικήθηκε την περίοδο της Τουρκοκρατίας και στη νοτιοδυτική γωνία του κατασκευάστηκε ένα τζαμί, λείψανα του οποίου σώζονται μέχρι σήμερα. Κατά τον Λαμιακό Πόλεμο (323/2 π.Χ.), ο στρατηγός των Αθηναίων Λεωσθένης σκοτώθηκε έξω από τα τείχη της πόλης, ενώ πολιορκούσε τους Μακεδόνες που υπερασπίζονταν τη Λαμία. Το 190 π.Χ. ο ύπατος Μάνιος Ακίλος Γλαβρίων κατέλαβε και λεηλάτησε άγρια την πόλη, ενώ την εποχή του Ιουστινιανού η ακρόπολη εντάχθηκε πιθανότατα στο πρόγραμμα επιδιόρθωσης των οχυρών μεταξύ της Θεσσαλίας και των Θερμοπυλών.
Τον 13ο και 14ο αιώνα μ.Χ. πέρασε διαδοχικά στα χέρια των ξένων κατακτητών του Μεσαίωνα, κυρίως των Φράγκων και των Καταλανών, οπότε ανακατασκευάστηκε και έλαβε την ονομασία «Κάστρο». Το 1446 κατελήφθη οριστικά από τους Τούρκους και παρέμεινε στην κατοχή τους έως την απελευθέρωση της Λαμίας το 1833. Την περίοδο του Όθωνα ανεγέρθη στο κεντρικό πλάτωμα στρατώνας για τις ανάγκες των παραμεθόριων δυνάμεων. Το Κάστρο συνέχισε να χρησιμοποιείται για στρατιωτικούς σκοπούς έως το ξέσπασμα του Β΄ Παγκοσμίου Πολέμου. Από το 1994 στον πρώτο όροφο του στρατώνα στεγάζεται το Αρχαιολογικό Μουσείο της πόλης.
Αρχιτεκτονικά & Οχυρωματικά Στοιχεία
Το οχυρωματικό σύστημα της Λαμίας αποτελούνταν από δύο ζώνες: την ακρόπολη και το τείχος της κάτω πόλης. Ο οχυρωματικός περίβολος που σώζεται έως τις μέρες μας έχει κάτοψη τριγωνική και διατηρείται σε πολύ καλή κατάσταση, λόγω των συνεχών επισκευών στο πέρασμα των χρόνων. Η περίμετρός του φτάνει τα 600 μέτρα και το ύψος του αγγίζει σε ορισμένα σημεία τα 13 μέτρα, ενώ το πάχος της τοιχοποιίας είναι κατά μέσο όρο στα 1,35 μέτρα και καταλήγει σε οδοντωτές επάλξεις.
Το Κάστρο διαθέτει δυο πύλες, μία στα ΝΑ, που είναι γνωστή και ως «Σιδηρά Πύλη», μέσω της οποίας επικοινωνούσε με την κάτω πόλη, και μία στα ΒΑ που οδηγούσε προς το όρος Όθρυς. Κοντά στις πύλες, όπως επίσης στις γωνίες του τείχους και σε άλλα πιο αδύναμα σημεία της άμυνας, βλέπουμε αν υψώνονται ενισχυτικοί πύργοι. Εντός του Κάστρου ο χώρος διαιρούνταν με δύο εγκάρσιους τοίχους σε τρία μέρη. Το βόρειο τμήμα (Ακροπύργιο) βρίσκεται ψηλότερα και χρησίμευε ως το έσχατο καταφύγιο των υπερασπιστών του οχυρού. Το πλάτωμα της ΝΔ γωνίας χρησίμευε κατά τον Μεσαίωνα ως προμαχώνας και διέθετε δεξαμενή.
Ο οχυρωματικός περίβολος παρουσιάζει διάφορες οικοδομικές φάσεις. Το αρχαιότερο τμήμα πολυγωνικού συστήματος χρονολογείται ήδη απ’ τον 5ο αιώνα π.Χ. και βρίσκεται στην ΒΔ γωνία της δυτικής πλευράς. Στη βάση του ΒΔ πύργου παρατηρείται ισόδομο τραπεζιόσχημο σύστημα δόμησης, που μπορεί να χρονολογηθεί από τα τέλη του 5ου ως τις αρχές του 4ου αιώνα π.Χ. Ισόδομο ορθογώνιο σύστημα εντοπίζεται και σε αρκετά άλλα σημεία της βάσης του τείχους. Νέες συμπληρώσεις και επισκευές πραγματοποιήθηκαν κατά την περίοδο της Τουρκοκρατίας, εποχή που διαμορφώθηκαν και οι Πύλες.
Οι προσθήκες της Τουρκοκρατίας ξεχωρίζουν από την άφθονη χρήση ασβεστοκονιάματος ως συνδετικού υλικού.
Σήμερα το Κάστρο αποτελεί το σπουδαιότερο αξιοθέατο της Λαμίας και μία ολοκληρωμένη βόλτα εκεί διαρκεί περίπου δύο με τρεις ώρες, συμπεριλαμβανομένης και της επίσκεψης στο Αρχαιολογικό Μουσείο. Ωστόσο, ευρισκόμενοι στην Λαμία, μην περιοριστείτε μόνο εκεί. Αρκετά κοντά στην πόλη βρίσκονται και άλλα αξιοθέατα, όπως η Κοιλάδα του Σπερχειού και ο Φάρος Χιλιομίλι, ενώ υπάρχουν και πολλά μονοπάτια μέσα στη φύση, για όσους αναζητούν τέτοιες εξορμήσεις. Ο Νομός Φθιώτιδας διαθέτει μεγάλη ιστορία και πλούσιο φυσικό κάλλος. Αξίζει να τον ανακαλύψετε!
Διαβάστε τις Ειδήσεις σήμερα και ενημερωθείτε για τα πρόσφατα νέα.
Ακολουθήστε το Skai.gr στο Google News και μάθετε πρώτοι όλες τις ειδήσεις.