Ουκρανία: Έχασε την όρασή του στον πόλεμο - Τώρα ελπίζει να ξαναδεί τα παιδιά του

Ο Μικόλα Κασιούκ έκανε τον σταυρό του ξαπλωμένος στο κρεβάτι ενός νοσοκομείου στο Κίεβο. Σε λίγη ώρα θα οδηγούνταν στο χειρουργείο, έπειτα από δύο χρόνια επεμβάσεων, πόνου και απογοητεύσεων. Δεν ζητούσε πολλά από τους γιατρούς. Μόνο ένα πράγμα: «Θέλω να μπορώ να δω ξανά τα παιδιά μου».

Ο Ουκρανός στρατιώτης ζει σχεδόν στο απόλυτο σκοτάδι από τον Απρίλιο του 2024, όταν πάτησε νάρκη κατά τη διάρκεια των μαχών με τις ρωσικές δυνάμεις. Έχασε το ένα του μάτι και η όραση από το άλλο περιορίστηκε σε ανεπαίσθητες λάμψεις φωτός. Κι όμως, αυτές οι αχνές λάμψεις είναι αρκετές για να κρατούν ζωντανή την ελπίδα του.

Οι γιατροί στην Ουκρανία τού είχαν πει ότι είχε χάσει την όρασή του και του είχαν συστήσει να αφαιρέσουν και το δεύτερο μάτι. Εκείνος αρνήθηκε.

«Όχι, δεν θα τους αφήσω», είπε στη σύζυγό του, Τετιάνα. «Αυτή είναι η τελευταία μου ελπίδα».

Η ιστορία του, την οποία καταγράφει το Associated Press, είναι μία από τις ανθρώπινες τραγωδίες που αφήνει πίσω του ο πόλεμος στην Ουκρανία. Και η προσπάθειά του να ξαναδεί, έστω και λίγο, βρίσκεται πλέον στα χέρια μιας ομάδας Αμερικανών χειρουργών.

Η νάρκη που άλλαξε τη ζωή του

Ο Κασιούκ δεν είχε εκπαιδευτεί ως στρατιώτης του πεζικού. Η ειδικότητά του στον στρατό ήταν μάγειρας. Ωστόσο, του έδωσαν ένα τουφέκι και τον έστειλαν σε ορισμένες από τις σκληρότερες μάχες στην ανατολική Ουκρανία.

Οι τελευταίες εικόνες που θυμάται από το μέτωπο του Ντονέτσκ είναι εικόνες καταστροφής: σκοτωμένοι συμπολεμιστές, σπίτια που είχαν μετατραπεί σε ερείπια, σκυλιά που περιπλανιούνταν ανάμεσα στα χαλάσματα. Άκουγε τις φωνές Ρώσων στρατιωτών σε μικρή απόσταση. Η μυρωδιά του θανάτου, όπως περιγράφει, βρισκόταν παντού.

Στις 16 Απριλίου 2024 περπατούσε μαζί με άλλους στρατιώτες όταν πάτησε κάτι στο έδαφος και σωριάστηκε. Αργότερα, οι διοικητές του ενημέρωσαν τη σύζυγό του ότι είχε πατήσει νάρκη.

Ο τραυματισμένος στρατιώτης τοποθετήθηκε σε όχημα απομάκρυνσης τραυματιών, το οποίο δέχθηκε πυρά. Σχεδόν όλοι όσοι βρίσκονταν μέσα σκοτώθηκαν.

Όταν η Τετιάνα έφτασε στο νοσοκομείο, αντίκρισε έναν άνδρα με πρησμένο πρόσωπο, γεμάτο τραύματα από θραύσματα. Το πρόσωπό του ήταν καλυμμένο με επιδέσμους και τα δόντια του είχαν σπάσει.

«Αυτός δεν είναι ο άντρας μου», είπε σε έναν εργαζόμενο του νοσοκομείου.

Ύστερα πρόσεξε τα τατουάζ στα χέρια του. Ήταν εκείνος.

Οι γιατροί αναγκάστηκαν να αφαιρέσουν το ένα μάτι, το οποίο είχε διαπεραστεί από θραύσμα, καθώς φοβούνταν το ενδεχόμενο μόλυνσης. Στο άλλο πραγματοποίησαν επέμβαση, αλλά υποψιάζονταν βλάβη στο οπτικό νεύρο. Ακολούθησε μια μακρά διαδρομή από νοσοκομείο σε νοσοκομείο, με επανειλημμένα χειρουργεία και ελάχιστη βελτίωση.

Μαθαίνοντας να ζει χωρίς να βλέπει

Δύο χρόνια αργότερα, ο Κασιούκ εξακολουθεί να προσπαθεί να προσαρμοστεί στη νέα καθημερινότητά του. Χρησιμοποιεί ένα παλιό κινητό τηλέφωνο για να επικοινωνεί και να ακούει ειδήσεις, ενώ πρόσφατα έμαθε να φτιάχνει μόνος του τα μαλλιά του.

Υπάρχουν, όμως, μικρές στιγμές που του δίνουν κουράγιο. Όταν η Τετιάνα ανάβει μια λάμπα, εκείνος της λέει ότι το αχνό φως που μπορεί να διακρίνει γίνεται εντονότερο.

Στο σπίτι τους, στο Τσερνίβτσι της δυτικής Ουκρανίας, η γυναίκα του προσπαθεί να διατηρήσει μια κανονικότητα για την οικογένεια. Πριν από τον πόλεμο, ο Μικόλα εργαζόταν σε εργοστάσια για να εξασφαλίζει τα προς το ζην. Μαζί μεγάλωναν τις τρεις κόρες τους.

«Ζει πλέον στον δικό του μικρό κόσμο», λέει η Τετιάνα.

Ο σύζυγός της υποφέρει σχεδόν διαρκώς από πόνους. Ο ύπνος του έχει απορρυθμιστεί και συχνά περνά την ημέρα κοιμισμένος, για να μείνει ξύπνιος όλη τη νύχτα.

Στο μεταξύ, οι κόρες τους μεγαλώνουν. Η μεγαλύτερη σπουδάζει ψυχολογία, η μεσαία ασχολείται με την τέχνη και έχει ήδη βραβευτεί για τους πίνακές της. Η μικρότερη πηγαίνει στην έκτη τάξη και θυμάται τον πατέρα της όπως ήταν κάποτε: έναν άνθρωπο που μπορούσε να τις βλέπει, να παίζει μαζί τους και να τις πηγαίνει εκδρομές.

Σύμφωνα με τη μητέρα τους, η αλλαγή στην κατάσταση του πατέρα τους έχει αφήσει βαθύ ψυχικό αποτύπωμα στα παιδιά.

Η Τετιάνα προσπαθεί να προστατεύσει τον σύζυγό της από προβλήματα που φοβάται ότι δεν μπορεί να αντέξει. Αγωνίζεται για τη θεραπεία του, ασχολείται με τις διαδικασίες πιστοποίησης της αναπηρίας του και προσπαθεί να κρατήσει την οικογένεια ενωμένη.

Υπάρχουν, όμως, στιγμές που οι δικές της δυνάμεις εξαντλούνται.

«Μερικές φορές θα ήθελα κάποιος να καταλάβει ότι κουράζομαι κι εγώ», εξομολογείται.

Χειρουργείο στο Κίεβο, με τις σειρήνες του πολέμου να ηχούν

Η νέα ελπίδα για τον Κασιούκ ήρθε με την άφιξη Αμερικανών χειρουργών στην ουκρανική πρωτεύουσα, στο πλαίσιο της ιατρικής αποστολής Vision for Ukraine, που οργανώνεται από τη Χριστιανική Ιατρική Ένωση της Ουκρανίας.

Ο πόλεμος έχει προκαλέσει σοβαρούς τραυματισμούς στα μάτια και στο πρόσωπο χιλιάδων στρατιωτών και αμάχων, δημιουργώντας ανάγκες που υπερβαίνουν τις δυνατότητες των διαθέσιμων εξειδικευμένων γιατρών. Πριν από τη ρωσική εισβολή του 2022, πολλά ουκρανικά νοσοκομεία διέθεταν κυρίως εμπειρία σε απλούστερες οφθαλμολογικές επεμβάσεις, όπως αυτές για τον καταρράκτη.

Η αμερικανική ομάδα αναλαμβάνει σύνθετα περιστατικά, ενώ παράλληλα εκπαιδεύει Ουκρανούς γιατρούς στην οφθαλμοπλαστική χειρουργική, από την αποκατάσταση τραυματισμένων οφθαλμικών κόγχων έως την εφαρμογή τεχνητών ματιών.

Ένας από τους χειρουργούς είναι ο Στιούαρτ Σάιφ, ειδικός στην οφθαλμοπλαστική χειρουργική από το Σαν Φρανσίσκο.

Στην περίπτωση του Κασιούκ, ο άμεσος στόχος δεν ήταν να του υποσχεθούν ότι θα ξαναδεί. Οι γιατροί επιδίωκαν πρώτα να αποκαταστήσουν την οφθαλμική κόγχη και τα βλέφαρα, βελτιώνοντας την ανατομία της περιοχής και την καθημερινότητά του. Μόνο όταν άνοιγαν την περιοχή του τραυματισμένου ματιού θα μπορούσαν να εκτιμήσουν πλήρως την έκταση της βλάβης.

«Η δεξιά οφθαλμική κόγχη έχει υποστεί πολύ μεγάλη συρρίκνωση», εξήγησε ο Σάιφ.

Για τέτοιου είδους αποκαταστάσεις, οι χειρουργοί μπορούν να χρησιμοποιήσουν ιστό από το εσωτερικό του στόματος ή από την περιοχή πίσω από το αυτί, ακόμη και ειδικά επεξεργασμένη αμνιακή μεμβράνη, η οποία βοηθά την επούλωση και περιορίζει τις ουλές.

Όταν η αποκατάσταση της όρασης δεν είναι εφικτή, υπάρχει η δυνατότητα τοποθέτησης τεχνητού ματιού. Αυτό συνέβη με τον Άρτεμ Ντερές, έναν άλλο τραυματισμένο στρατιώτη, του οποίου το προσθετικό μάτι ζωγραφίστηκε με προσοχή στο χέρι, σε εργαστήριο του Κιέβου, ώστε να μοιάζει όσο το δυνατόν περισσότερο με πραγματικό.

«Δεν θέλω να ξεχωρίζω μέσα στο πλήθος. Ούτε θέλω να κάνω τους άλλους να αισθάνονται άβολα», εξηγεί ο Ντερές.

Την ημέρα της επέμβασης, μια νοσηλεύτρια βοήθησε τον Κασιούκ να ετοιμαστεί και τον οδήγησε προς το χειρουργείο. Εκείνος προσευχόταν φωναχτά σε όλη τη διαδρομή, ρωτώντας αν η επέμβαση θα είχε αποτέλεσμα. Η νοσηλεύτρια προσπαθούσε να τον καθησυχάσει, λέγοντάς του ότι θα είναι όμορφος.

Έξω από το νοσοκομείο, ο πόλεμος συνεχιζόταν.

Ήχησε συναγερμός αεροπορικής επιδρομής, από εκείνους που μπορούν να διακόψουν τις χειρουργικές διαδικασίες για ώρες. Όταν έληξε, ακούστηκαν χειροκροτήματα στον νοσοκομειακό θάλαμο και το προσωπικό έσπευσε να συνεχίσει τις επεμβάσεις.

Κατά τη διάρκεια του πολύωρου χειρουργείου, ένα ισχυρό πλήγμα στο κέντρο του Κιέβου έπληξε το κτίριο των Εθνικών Επιστημών, με πυκνό καπνό να υψώνεται στον ουρανό. Λίγες ώρες αργότερα, χτυπήθηκε και άλλη ιατρική εγκατάσταση της πόλης.

Ένα αποτέλεσμα καλύτερο από τις προσδοκίες 

Όταν οι χειρουργοί εξέτασαν την πραγματική κατάσταση του ματιού του Κασιούκ, διαπίστωσαν ότι υπήρχαν περισσότερες δυνατότητες αποκατάστασης απ' όσες αρχικά περίμεναν.

Κατάφεραν να αποκαταστήσουν την κινητικότητα του ματιού και χρησιμοποίησαν δέρμα από την περιοχή πίσω από το αυτί του, προκειμένου να βοηθήσουν το βλέφαρο να προστατεύει την επιφάνειά του. Το αποτέλεσμα άνοιξε τον δρόμο για το ενδεχόμενο μελλοντικής μεταμόσχευσης κερατοειδούς.

«Το αποτέλεσμα είναι εξαιρετικό σε αυτή τη φάση, πραγματικά εξαιρετικό», δήλωσε ο Σάιφ.

Ωστόσο, η επιτυχία της επανορθωτικής επέμβασης δεν σημαίνει ότι ο Κασιούκ ανέκτησε την όρασή του.

Οι γιατροί εκτιμούν ότι οι ουλές στον κερατοειδή, τη διαφανή επιφάνεια στο μπροστινό μέρος του ματιού, ενδέχεται να εμποδίζουν την όρασή του. Δεν γνωρίζουν ακόμη πόσο σοβαρές είναι οι βλάβες στο εσωτερικό του ματιού ούτε αν εξακολουθεί να έχει τη δυνατότητα να μεταφέρει οπτικά σήματα στον εγκέφαλο.

Καθοριστική θα είναι η πορεία της επούλωσης. Ο σχηματισμός νέου ουλώδους ιστού μπορεί να θολώσει ξανά τον κερατοειδή, κάτι που ο Αμερικανός χειρουργός χαρακτηρίζει ως τη μεγαλύτερη πρόκληση.

«Είναι ο μεγάλος εχθρός. Προσπαθούμε να τον ελέγξουμε, αλλά υπάρχουν όρια σε όσα μπορούμε να κάνουμε», εξηγεί.

Η ιατρική ομάδα σκοπεύει να παρακολουθεί την εξέλιξη της κατάστασής του για διάστημα έως έξι μηνών, προτού εξετάσει το ενδεχόμενο νέας παρέμβασης. Μεταξύ των επιλογών που ενδέχεται να αξιολογηθούν περιλαμβάνονται η χρήση βλαστοκυττάρων για την υποστήριξη μεταμόσχευσης κερατοειδούς ή η τοποθέτηση τεχνητού κερατοειδούς.

Προς το παρόν, τίποτα δεν εγγυάται ότι ο Κασιούκ θα μπορέσει να ξαναδεί.

Ο ίδιος, πάντως, εξακολουθεί να ελπίζει. Έχει ακόμη ζωντανές στο μυαλό του τις εικόνες ενός κόσμου που δεν μπορεί πλέον να αντικρίσει.

«Θυμάμαι πώς έμοιαζε ο κόσμος: ο ήλιος, ο γαλάζιος ουρανός, τα σύννεφα», λέει.

Και προσθέτει:

«Ελπίζω να μπορέσω να ξαναδώ αυτόν τον όμορφο κόσμο, έστω και λίγο».

Διαβάστε τις Ειδήσεις σήμερα και ενημερωθείτε για τα πρόσφατα νέα.
Ακολουθήστε το Skai.gr στο Google News και μάθετε πρώτοι όλες τις ειδήσεις.