Η Βρετανία και η Ευρωπαϊκή Ένωση βρίσκονται κοντά στην επίτευξη συμφωνίας για την επαναπροσέγγιση των σχέσεών τους μετά το Brexit, με τις διαπραγματεύσεις για τρία βασικά ζητήματα να έχουν εισέλθει στην τελική τους φάση.
Ο Άντι Μπέρναμ αναμένεται να μεταβεί στις Βρυξέλλες μέσα στον Νοέμβριο, επιδιώκοντας να δώσει νέα ώθηση στη σχέση του Ηνωμένου Βασιλείου με την ΕΕ. Δύο εβδομάδες πριν από την προγραμματισμένη συνάντηση, διαμορφώνεται πλέον ένα αρκετά σαφές πλαίσιο για την επίτευξη συμφωνίας.
Οι συνομιλίες, που ξεκίνησαν επί της πρωθυπουργίας του Κιρ Στάρμερ, αφορούν τρεις βασικούς τομείς: μια νέα συμφωνία για τα αγροδιατροφικά προϊόντα, τη σύνδεση των συστημάτων εμπορίας δικαιωμάτων εκπομπών ρύπων και τη θέσπιση νέου προγράμματος κινητικότητας για τους νέους.
Τα προσχέδια και των τριών συμφωνιών έχουν πλέον ολοκληρωθεί σε μεγάλο βαθμό και βρίσκονται στη διαδικασία έγκρισης από την ΕΕ, σύμφωνα με τρεις πηγές που γνωρίζουν την πορεία των διαπραγματεύσεων και μίλησαν στο POLITICO υπό τον όρο της ανωνυμίας.
Παράλληλα με τις τρεις επιμέρους συμφωνίες, Λονδίνο και Βρυξέλλες διαπραγματεύονται μια κοινή δήλωση, η οποία θα περιγράφει ευρύτερα το πλαίσιο της μελλοντικής συνεργασίας τους και θα καλύπτει ζητήματα που δεν απαιτούν ξεχωριστές διεθνείς συμφωνίες.
Οι δύο πλευρές διαπραγματεύονται εδώ και περίπου 18 μήνες. Ωστόσο, η διαδικασία πάγωσε το καλοκαίρι, μετά την κατάρρευση της πρωθυπουργίας του Στάρμερ.
Όπως είχε αποκαλύψει το POLITICO, η συμφωνία για τη σύνδεση των αγορών άνθρακα βρίσκεται ουσιαστικά στο τελικό στάδιο εδώ και αρκετές εβδομάδες.
Η εφαρμογή της θα απαλλάξει τις δύο πλευρές από την επιβολή των συνοριακών φόρων άνθρακα (CBAM) της άλλης, ενώ αναμένεται να περιορίσει τη μακροπρόθεσμη αβεβαιότητα στην αγορά και να διευκολύνει την προσέλκυση επενδύσεων στον τομέα της εμπορίας δικαιωμάτων εκπομπών.
Αγροδιατροφικά προϊόντα: Ευθυγράμμιση με τους κανόνες της ΕΕ
Σημαντική πρόοδος έχει σημειωθεί και στο πιο σύνθετο σκέλος της συμφωνίας για τα αγροδιατροφικά προϊόντα, γνωστής ως συμφωνίας υγειονομικών και φυτοϋγειονομικών μέτρων (SPS).
Η Βρετανία θα ευθυγραμμιστεί δυναμικά με τους σχετικούς κανόνες της ΕΕ, εξασφαλίζοντας ωστόσο εξαιρέσεις σε συγκεκριμένους τομείς, όπως η αναπαραγωγή ακριβείας, τα νέα τρόφιμα και οι μεταβατικές ρυθμίσεις για τη χρήση φυτοφαρμάκων.
Ειδικότερα, το Λονδίνο θα μπορεί να διατηρήσει προσωρινά το υφιστάμενο ρυθμιστικό πλαίσιο για τα προϊόντα που προέρχονται από τεχνικές αναπαραγωγής ακριβείας, ενώ οι Βρυξέλλες θα αναπτύξουν το δικό τους σύστημα.
Σε μεταγενέστερο στάδιο, το Ηνωμένο Βασίλειο θα περάσει στο ευρωπαϊκό καθεστώς.
Οι Βρετανοί παραγωγοί θα διατηρήσουν επίσης τη δυνατότητα να πειραματίζονται με νέα τρόφιμα.
Ωστόσο, θα εφαρμοστεί ειδικό σύστημα επισήμανσης, ώστε τα προϊόντα που δεν έχουν λάβει έγκριση στην ΕΕ να μην μπορούν να διοχετεύονται στην ευρωπαϊκή αγορά μέσω της Μάγχης.
Σε ό,τι αφορά τα φυτοφάρμακα, η Βρετανία θα προσαρμοστεί τελικά στους ευρωπαϊκούς κανόνες. Προβλέπονται, όμως, μεταβατικές περίοδοι, προκειμένου να περιοριστούν οι επιπτώσεις για τους αγρότες που χρησιμοποιούν σήμερα σκευάσματα τα οποία πρόκειται να απαγορευτούν.
Βίζες για νέους: Το δυσκολότερο σημείο των διαπραγματεύσεων
Το ζήτημα της κινητικότητας των νέων αποδείχθηκε μακράν το δυσκολότερο από τα τρία βασικά θέματα των συνομιλιών.
Η ΕΕ έχει πλέον αποδεχθεί την πρόταση του Ηνωμένου Βασιλείου να τεθεί ανώτατο όριο στον αριθμό των θεωρήσεων που θα χορηγούνται στο πλαίσιο ενός νέου προγράμματος κινητικότητας νέων.
Ωστόσο, οι διαπραγματεύσεις συνεχίζονται για τον ακριβή αριθμό των συμμετεχόντων, ο οποίος εκτιμάται ότι θα κυμανθεί μεταξύ 80.000 και 100.000.
Παραμένουν, επίσης, ανοιχτά ερωτήματα σχετικά με την αμοιβαιότητα του προγράμματος και τη συμμετοχή του συνόλου των κρατών-μελών της ΕΕ.
Ένα ακόμη ζήτημα που έθεσε καθυστερημένα η ευρωπαϊκή πλευρά αφορά τη μείωση των διδάκτρων για τους Ευρωπαίους φοιτητές που επιλέγουν να σπουδάσουν στη Βρετανία.
Σύμφωνα με προσχέδιο της κοινής δήλωσης που συνέταξε η ΕΕ και περιήλθε στην κατοχή του POLITICO, το θέμα αναμένεται να αποσυνδεθεί από την ευρύτερη συμφωνία για την κινητικότητα των νέων και να εξεταστεί μετά τη σύνοδο κορυφής.
Το Ηνωμένο Βασίλειο έχει δηλώσει εδώ και καιρό ότι αντιμετωπίζει θετικά την προοπτική μείωσης των διδάκτρων για τους Ευρωπαίους φοιτητές.
Θέτει, ωστόσο, ως προϋπόθεση να εξασφαλίσει εγγυήσεις ότι οι βρετανικές επιχειρήσεις δεν θα βρεθούν σε μειονεκτική θέση εξαιτίας του σχεδίου της ΕΕ «Made in Europe».
Η πρωτοβουλία αυτή, που εντάσσεται στην ευρύτερη στροφή της Ένωσης προς πιο προστατευτικές πολιτικές για την ευρωπαϊκή παραγωγή, προκαλεί ανησυχία στο Λονδίνο, καθώς εκτιμάται ότι θα μπορούσε να πλήξει βρετανικές επιχειρήσεις.
Η βρετανική κυβέρνηση επιδιώκει, επομένως, να διασφαλίσει ότι οι εταιρείες της δεν θα υποστούν αρνητικές συνέπειες από την εφαρμογή των νέων ευρωπαϊκών μέτρων.
Από την πλευρά της, η ΕΕ υποστηρίζει ότι δεν είναι ακόμη σε θέση να παράσχει τέτοιου είδους εγγυήσεις, καθώς η σχετική νομοθεσία βρίσκεται ακόμη υπό οριστικοποίηση.
Το Λονδίνο, από την άλλη, δεν επιθυμεί να αναλάβει οικονομικές δεσμεύσεις εκατοντάδων εκατομμυρίων λιρών χωρίς να λάβει κάποιο αντίστοιχο αντάλλαγμα.
Η κοινή δήλωση και τα ανοιχτά μέτωπα
Οι εκκρεμότητες αυτές αναμένεται να καταγραφούν στην κοινή δήλωση που θα παρουσιαστεί στη σύνοδο κορυφής, χωρίς ωστόσο να επιλυθούν άμεσα.
Σύμφωνα με το προσχέδιο της ευρωπαϊκής πρότασης, οι δύο πλευρές θα δεσμευτούν να εργαστούν για την επίτευξη συμφωνίας, ώστε οι φοιτητές από την ΕΕ που σπουδάζουν στη Βρετανία να καταβάλλουν δίδακτρα αντίστοιχα με εκείνα των Βρετανών φοιτητών. Στόχος είναι η σχετική συμφωνία να ολοκληρωθεί μέσα στους επόμενους έξι μήνες.
Το ίδιο προσχέδιο προβλέπει ότι, μετά την ολοκλήρωση των τριών βασικών συμφωνιών, η ΕΕ θα επιδιώξει την ταυτόχρονη και έγκαιρη έναρξη ισχύος τους.
Η διατύπωση αυτή επιβεβαιώνει ότι οι Βρυξέλλες αντιμετωπίζουν τις τρεις συμφωνίες ως ενιαίο πακέτο και όχι ως ανεξάρτητες πρωτοβουλίες.
Ευρωπαίοι διπλωμάτες έχουν ήδη επισημάνει ότι οι συνομιλίες για τα δίδακτρα θα πρέπει να έχουν θετική κατάληξη προτού τεθεί σε εφαρμογή το υπόλοιπο πακέτο.
Για το σχέδιο «Made in Europe», το προσχέδιο της δήλωσης προβλέπει ότι οι δύο πλευρές θα αναλάβουν, στη βάση της αμοιβαιότητας, να καταβάλλουν προσπάθειες για τον περιορισμό, όπου αυτό είναι εφικτό και προς το κοινό συμφέρον, των αρνητικών επιπτώσεων που ενδέχεται να έχουν οι πολιτικές τους σε συγκεκριμένες αλυσίδες εφοδιασμού της άλλης πλευράς.
Παράλληλα, καλεί τη Βρετανία να ευθυγραμμίσει ορισμένες από τις πολιτικές της με τις αντίστοιχες ευρωπαϊκές. Παραμένει, ωστόσο, αβέβαιο εάν το Λονδίνο θα θεωρήσει επαρκείς αυτές τις διατυπώσεις.
Η κοινή δήλωση θα λειτουργήσει ως ένα ευέλικτο πλαίσιο συνεργασίας, επιτρέποντας στις δύο πλευρές να αντιμετωπίζουν ζητήματα χωρίς να χρειάζεται κάθε φορά να προχωρούν σε μια νέα διεθνή συμφωνία.
Μεταξύ άλλων, θα μπορούσε να περιλαμβάνει δεσμεύσεις για νέες πρωτοβουλίες στο πλαίσιο της υφιστάμενης Συνεργασίας Ασφάλειας και Άμυνας.
Το προσχέδιο των Βρυξελλών εισηγείται, για παράδειγμα, την άμεση έναρξη διαλόγου για την οικονομική ασφάλεια.
Προβλέπει επίσης ότι οι δύο πλευρές θα συνεχίσουν να στηρίζουν την Ουκρανία «για όσο χρειαστεί», ενώ περιλαμβάνει καταδίκη της ανθρωπιστικής κατάστασης στη Γάζα και τη Δυτική Όχθη.
Ένα ακόμη σημείο που περιλαμβάνεται στην ευρωπαϊκή πρόταση αφορά την πολιτική της Βρετανίας για την απομάκρυνση αλλοδαπών παραβατών από τη χώρα.
Συγκεκριμένα, η ΕΕ επιδιώκει να εξασφαλίσει δέσμευση του Λονδίνου για μείωση κατά 50% των περιπτώσεων πρόωρης απομάκρυνσης και απέλασης αλλοδαπών παραβατών από τη Βρετανία προς κράτη-μέλη της Ένωσης.
Η συγκεκριμένη πρακτική έχει προκαλέσει ανησυχία σε ορισμένες ευρωπαϊκές πρωτεύουσες.
Η προοπτική επανένταξης στην ΕΕ
Τον Σεπτέμβριο, ο Μπέρναμ είχε δηλώσει στο κόμμα του ότι επιθυμεί να αξιοποιήσει τη συνάντηση ως ενδιάμεσο σταθμό για τον καθορισμό των μελλοντικών επιλογών στις σχέσεις της Βρετανίας με την Ευρωπαϊκή Ένωση.
Μεταξύ των σεναρίων που θα μπορούσαν να εξεταστούν βρίσκεται ακόμη και η επανένταξη της χώρας στην ΕΕ.
Ωστόσο, δεν θεωρείται πιθανό να τεθεί ένα τόσο φιλόδοξο ενδεχόμενο στο τραπέζι της ίδιας της συνόδου κορυφής, καθώς εκείνη την περίοδο αναμένεται να υπάρξει και άλλη πολιτική παρέμβαση.
Διαβάστε τις Ειδήσεις σήμερα και ενημερωθείτε για τα πρόσφατα νέα.
Ακολουθήστε το Skai.gr στο Google News και μάθετε πρώτοι όλες τις ειδήσεις.
