Σαφές μήνυμα κατά του τουρκολιβυκού μνημονίου έστειλε από το Συμβούλιο Ασφαλείας του ΟΗΕ ο πρωθυπουργός Κυριάκος Μητσοτάκης, υπογραμμίζοντας ότι συνιστά κατάφωρη παραβίαση του διεθνούς δικαίου της θάλασσας και δεν παράγει έννομα αποτελέσματα για τα κυριαρχικά δικαιώματα της Ελλάδας.
Ειδικότερα, ο Κυριάκος Μητσοτάκης ανέφερε ότι «η Σύμβαση των Ηνωμένων Εθνών για το Δίκαιο της Θάλασσας, με 172 συμβαλλόμενα μέρη και θεμελιώδεις διατάξεις που αντανακλούν κανόνες του εθιμικού διεθνούς δικαίου που δεσμεύουν όλα τα κράτη, αποτελεί ένα από τα μεγαλύτερα επιτεύγματα της πολυμέρειας».
«Παρέχει ένα ολοκληρωμένο νομικό πλαίσιο που διέπει τις δραστηριότητες στη θάλασσα, διασφαλίζει την ελευθερία της ναυσιπλοΐας, προστατεύει τα κυριαρχικά δικαιώματα των κρατών και επιτρέπει την ανάπτυξη του παγκόσμιου θαλάσσιου εμπορίου», πρόσθεσε.
Ο πρωθυπουργός υπογράμμισε, ωστόσο, ότι το διεθνές δίκαιο δεν μπορεί να εφαρμόζεται επιλεκτικά και ότι οι κανόνες που διέπουν τις θάλασσες δεν μπορούν να τροποποιούνται προκειμένου να εξυπηρετούν τις φιλοδοξίες μεμονωμένων κρατών.
Όπως επισήμανε, αυτό αποκτά ιδιαίτερη σημασία σε μια εποχή κατά την οποία η θαλάσσια ασφάλεια απειλείται όχι μόνο από μη κρατικούς δρώντες, αλλά και από κράτη που περιφρονούν ανοιχτά το διεθνές δίκαιο.
«Το λεγόμενο τουρκολιβυκό μνημόνιο για την οριοθέτηση θαλάσσιων ζωνών συνιστά κατάφωρη παραβίαση των θεμελιωδών αρχών του διεθνούς δικαίου της θάλασσας. Είναι παράνομο, αυθαίρετο και αψηφά την ίδια τη γεωγραφία», δήλωσε ο πρωθυπουργός.
Όπως επισήμανε, η Ελλάδα και η Λιβύη είναι φυσικοί γείτονες, με αντικείμενες ακτές και δικαιούνται, σύμφωνα με το διεθνές δίκαιο της θάλασσας, να οριοθετήσουν τις αντίστοιχες θαλάσσιες ζώνες τους μέσω συμφωνίας.
«Αντιθέτως, η Τουρκία και η Λιβύη δεν έχουν, επαναλαμβάνω, δεν έχουν αντικείμενες ή παρακείμενες ακτές. Κι όμως, επιχείρησαν να δημιουργήσουν μεταξύ τους ένα τεχνητό θαλάσσιο σύνορο. Αυτό είναι παράλογο. Δεν υπάρχει προηγούμενο, επιτρέψτε μου να το επαναλάβω, δεν υπάρχει προηγούμενο για μια τέτοια διαγώνια οριοθέτηση» υπογράμμισε ο Κυριάκος Μητσοτάκης.
«Η Τουρκία και η Λιβύη επιχείρησαν ουσιαστικά να χαράξουν ένα θαλάσσιο σύνορο μεταξύ τους, σαν να μην υπήρχαν τα ελληνικά νησιά που βρίσκονται ανάμεσα στις ακτές τους», τόνισε ο πρωθυπουργός, παρουσιάζοντας χάρτη της περιοχής.
«Δεν πρόκειται για ακατοίκητους βράχους στη μέση της θάλασσας. Πρόκειται για ζωντανές κοινωνίες, με ιστορία αιώνων, δυναμικές οικονομίες και εκατοντάδες χιλιάδες ανθρώπους που θεωρούν αυτά τα νησιά πατρίδα τους. Κι όμως, αυτό το μνημόνιο απλώς προσποιείται ότι δεν υπάρχουν», υπογράμμισε.
«Αλλά η γεωγραφία, κυρίες και κύριοι, δεν μπορεί να ξαναγραφτεί. Και τα κυριαρχικά δικαιώματα δεν μπορούν να εξαφανιστούν με τη χάραξη αυθαίρετων γραμμών πάνω σε έναν χάρτη», υπογράμμισε.
Ο πρωθυπουργός αναφέρθηκε επίσης στη συμφωνία οριοθέτησης θαλάσσιων ζωνών μεταξύ Ελλάδας και Αιγύπτου το 2020, χαρακτηρίζοντάς την «υπόδειγμα του τρόπου με τον οποίο γειτονικά κράτη μπορούν να καταλήξουν σε αμοιβαία αποδεκτές λύσεις, σε πλήρη συμφωνία με το διεθνές δίκαιο».
«Η Ελλάδα και η Αίγυπτος έχουν αντικείμενες ακτές», επισήμανε, προειδοποιώντας ότι «χωρίς σεβασμό στους κοινούς κανόνες, η Μεσόγειός μας κινδυνεύει να μετατραπεί σε ζούγκλα ανταγωνιστικών διεκδικήσεων και συμφωνιών που εξυπηρετούν ιδιοτελή συμφέροντα».
«Φανταστείτε η Ελλάδα και η Τυνησία να αποφάσιζαν να οριοθετήσουν τις θαλάσσιες ζώνες τους σαν να μην υπήρχαν η Σικελία και η Μάλτα. Θα θεωρούσε κανείς σοβαρά μια τέτοια συμφωνία νόμιμη;» διερωτήθηκε.
Στη συνέχεια, υπογράμμισε ότι «το διεθνές δίκαιο είναι απολύτως σαφές: τα νησιά δικαιούνται θαλάσσιες ζώνες, συμπεριλαμβανομένης της υφαλοκρηπίδας και της Αποκλειστικής Οικονομικής Ζώνης», επικαλούμενος τη Σύμβαση των Ηνωμένων Εθνών για το Δίκαιο της Θάλασσας, της οποίας οι σχετικές διατάξεις αντανακλούν κανόνες του εθιμικού διεθνούς δικαίου που δεσμεύουν όλα τα κράτη.
«Καμία συμφωνία μεταξύ δύο κρατών δεν μπορεί να στερήσει από ένα τρίτο κράτος τα κυριαρχικά του δικαιώματα. Και καμία διμερής συμφωνία δεν μπορεί να υπερισχύσει του διεθνούς δικαίου», τόνισε.
«Το τουρκολιβυκό μνημόνιο, δυστυχώς, παραβιάζει αυτές τις θεμελιώδεις αρχές. Δεν παράγει έννομα αποτελέσματα σε σχέση με τα κυριαρχικά δικαιώματα της Ελλάδας. Και η πρόσφατη επικύρωσή του από τη Βουλή των Αντιπροσώπων της Λιβύης δεν μπορεί να μετατρέψει ένα παράνομο μνημόνιο σε νόμιμη συμφωνία», ξεκαθάρισε.
Ακολούθως ο πρωθυπουργός επισήμανε ότι «ο παράνομος χαρακτήρας αυτού του μνημονίου έχει αναγνωριστεί σαφώς από τη διεθνή κοινότητα, συμπεριλαμβανομένων και των 27 κρατών-μελών της Ευρωπαϊκής Ένωσης, ορισμένα από τα οποία εκπροσωπούνται γύρω από αυτό το τραπέζι».
«Δεν μπορεί να εμποδίσει στρατηγικά έργα διασυνδεσιμότητας»
Ο πρωθυπουργός υπογράμμισε ακόμη ότι «σε καμία περίπτωση δεν μπορεί ένα τέτοιο μνημόνιο να χρησιμοποιηθεί ως πρόσχημα για την αμφισβήτηση νόμιμων δραστηριοτήτων στη θάλασσα ή για την παρεμπόδιση στρατηγικών έργων διασυνδεσιμότητας, τα οποία η περιοχή μας έχει επειγόντως ανάγκη».
Όπως επισήμανε, πρόκειται για «έργα τεράστιας στρατηγικής και οικονομικής σημασίας», ιδιαίτερα για την Ανατολική Μεσόγειο, τα οποία μπορούν να εξασφαλίσουν «μεγαλύτερη ενεργειακή ασφάλεια, πιο προσιτές τιμές ηλεκτρικής ενέργειας, ισχυρότερη περιφερειακή συνεργασία και καλύτερες ψηφιακές διασυνδέσεις».
«Σε τελική ανάλυση, συμβάλλουν στη διαρκή ειρήνη», ανέφερε.
Παράλληλα, ο πρωθυπουργός προειδοποίησε ότι η ανάπτυξη αυτών των έργων περιπλέκεται από μονομερείς διεκδικήσεις και απόπειρες αμφισβήτησης νόμιμων δραστηριοτήτων στη θάλασσα.
«Και αυτός ακριβώς είναι ο λόγος για τον οποίο η θαλάσσια ασφάλεια έχει σημασία. Δεν μπορούμε, γύρω από αυτό το τραπέζι, να μιλάμε για την οικοδόμηση γεφυρών μεταξύ των εθνών μας, επιτρέποντας ταυτόχρονα σε άλλους να εμποδίζουν την κατασκευή αυτών των γεφυρών», υπογράμμισε.
«Δεν μπορούμε να επιτρέψουμε αυθαίρετες διεκδικήσεις θαλάσσιων ζωνών να μετατραπούν σε εργαλεία παρεμπόδισης της οικονομικής ανάπτυξης και της ευημερίας μιας ολόκληρης περιοχής», διαμήνυσε ο Κυριάκος Μητσοτάκης.
Παράλληλα, καταδίκασε την επίθεση και τη βύθιση εμπορικού φορτηγού πλοίου ιδιοκτησίας ελληνικής εταιρείας στη Μαύρη Θάλασσα, δηλώνοντας ότι «η στοχοποίηση της εμπορικής ναυτιλίας είναι απολύτως απαράδεκτη». Επανέλαβε την ανάγκη για «μια παγκόσμια θαλάσσια εκεχειρία», επισημαίνοντας ότι η ανασφάλεια στη θάλασσα διαταράσσει τις εφοδιαστικές αλυσίδες, αυξάνει το κόστος μεταφοράς και ασφάλισης και επιβαρύνει τις τιμές ενέργειας και βασικών αγαθών.
Για τον ρόλο της Ευρώπης, υπογράμμισε ότι «δεν μπορεί να φιλοδοξεί να αποτελεί παγκόσμια οικονομική δύναμη, παραμένοντας ταυτόχρονα θεατής όταν διακυβεύεται η ασφάλεια των εμπορικών της οδών». Αναφέρθηκε στην επιχείρηση «ΑΣΠΙΔΕΣ» και ζήτησε ισχυρότερη ευρωπαϊκή παρουσία στην ασφάλεια της ευρύτερης περιοχής. Στάθηκε επίσης στις δυνατότητες της τεχνητής νοημοσύνης, των δορυφόρων και των προηγμένων αισθητήρων, επισημαίνοντας ότι «η τεχνολογία από μόνη της δεν αποτελεί στρατηγική» και ότι απαιτούνται διεθνής συνεργασία, ανταλλαγή πληροφοριών και επενδύσεις.
Κλείνοντας, επαναβεβαίωσε ότι «η Ελλάδα θα παραμείνει σταθερός υπερασπιστής του διεθνούς δικαίου και της ελευθερίας της ναυσιπλοΐας», τονίζοντας ότι «η ελευθερία της ναυσιπλοΐας εξαρτάται από τη θαλάσσια ασφάλεια και η θαλάσσια ασφάλεια εξαρτάται από τον σεβασμό στο διεθνές δίκαιο».
Διαβάστε τις Ειδήσεις σήμερα και ενημερωθείτε για τα πρόσφατα νέα.
Ακολουθήστε το Skai.gr στο Google News και μάθετε πρώτοι όλες τις ειδήσεις.