Η Tera Group φιλοδοξούσε να γίνει η «Goldman Sachs της Τουρκίας». Λίγους μήνες αργότερα, ο όμιλος βρίσκεται στο επίκεντρο μιας χρηματοπιστωτικής αναταραχής που έχει αναγκάσει τις τουρκικές αρχές να θέσουν σε εκκαθάριση 131 επενδυτικά funds, να κινητοποιήσουν δύο από τις μεγαλύτερες τράπεζες της χώρας και να παρέμβουν για να περιορίσουν τις πιέσεις ρευστότητας στην αγορά.
Η υπόθεση έχει προκαλέσει έρευνα για πιθανή χειραγώγηση της αγοράς και έχει οδηγήσει σε συλλήψεις και περιοριστικά μέτρα εις βάρος δεκάδων προσώπων. Παράλληλα, η τουρκική Επιτροπή Κεφαλαιαγοράς (SPK) υπογραμμίζει ότι η έρευνα βρίσκεται σε εξέλιξη και δεν σημαίνει ότι όλες οι εταιρείες ή όλα τα funds που περιλαμβάνονται στα μέτρα έχουν διαπράξει αδικήματα.
Το «θαύμα» της Tera
Η ιστορία της Tera έγινε ιδιαίτερα γνωστή όταν οι μετοχές της άρχισαν να καταγράφουν εντυπωσιακές αποδόσεις. Σύμφωνα με την ανάλυση του Bloomberg, που αναδημοσιεύθηκε και στον τουρκικό οικονομικό Τύπο, η μετοχή της Tera Yatırım ενισχύθηκε περίπου 2.000% μέσα στο 2025, δημιουργώντας την εικόνα ενός ομίλου που αναπτυσσόταν με ασυνήθιστη ταχύτητα.
Ο ιδρυτής και πρόεδρος της Tera, Εμρέ Τεζμέν, είχε παρουσιάσει δημοσίως το όραμά του για τη δημιουργία μιας τουρκικής επενδυτικής τράπεζας διεθνούς εμβέλειας, συγκρίνοντάς την με τη Goldman Sachs.
Παράλληλα, τα επενδυτικά funds που συνδέονταν με την Tera εμφάνιζαν εξαιρετικά υψηλές αποδόσεις. Το εμβληματικό fund του ομίλου είχε αποκτήσει σημαντική δημοτικότητα μεταξύ επενδυτών, ενώ σύμφωνα με διεθνείς αναφορές οι αποδόσεις ορισμένων funds είχαν φτάσει σε επίπεδα χιλιάδων ή ακόμη και δεκάδων χιλιάδων τοις εκατό.
Το πρόβλημα ήταν ότι οι αποδόσεις αυτές συνδέονταν σε μεγάλο βαθμό με ένα ιδιαίτερα συγκεντρωμένο επενδυτικό μοντέλο.
Δισεκατομμύρια σε λίγες, συνδεδεμένες μετοχές
Σύμφωνα με το Bloomberg και τις τουρκικές αναλύσεις για την υπόθεση, σημαντικά κεφάλαια κατευθύνονταν σε έναν περιορισμένο αριθμό εταιρειών που συνδέονταν με την Tera ή με το ευρύτερο επιχειρηματικό της οικοσύστημα.
Το μοντέλο στηριζόταν σε μεγάλο βαθμό σε μετοχές με περιορισμένη διασπορά και χαμηλή ρευστότητα. Όταν οι τιμές αυτών των τίτλων αυξάνονταν, ανέβαινε αντίστοιχα και η λογιστική αξία των funds. Όταν όμως οι επενδυτές άρχισαν να ζητούν την επιστροφή των χρημάτων τους, το ίδιο μοντέλο μετατράπηκε σε πρόβλημα.
Η τουρκική SPK ανακοίνωσε ότι ήδη από το τελευταίο τρίμηνο του 2025 είχε παρατηρηθεί σε ορισμένα funds, κυρίως σε hedge funds και funds χρηματαγοράς, δραστηριότητα σε μετοχές χαμηλής ελεύθερης διασποράς, οι διακυμάνσεις των οποίων δεν μπορούσαν να εξηγηθούν από τα θεμελιώδη οικονομικά μεγέθη των εταιρειών. Το θέμα είχε μάλιστα συζητηθεί στη συνεδρίαση της Επιτροπής Χρηματοπιστωτικής Σταθερότητας τον Δεκέμβριο του 2025.
Η παρέμβαση της SPK και η αλυσιδωτή αντίδραση
Τον Αύγουστο η SPK άλλαξε το κανονιστικό πλαίσιο για τα funds με μεγάλες συγκεντρωμένες θέσεις σε χαμηλής ρευστότητας μετοχές.
Η αλλαγή προκάλεσε πιέσεις στα funds να μειώσουν τις θέσεις τους. Όταν άρχισαν οι πωλήσεις, οι τιμές υποχώρησαν και η πτώση ενίσχυσε τις απαιτήσεις για εξαγορές μεριδίων.
Η κατάσταση επιδεινώθηκε τον Σεπτέμβριο, όταν αρκετά funds δήλωσαν αδυναμία να ανταποκριθούν άμεσα στα αιτήματα επενδυτών για εξαγορά των μεριδίων τους. Η εξέλιξη προκάλεσε μαζικές εκροές και ισχυρές πιέσεις στο Χρηματιστήριο της Κωνσταντινούπολης.
Η τουρκική κεντρική τράπεζα ανακοίνωσε στις 17 Σεπτεμβρίου ότι θα αυξήσει, όταν χρειάζεται, τη χρηματοδότηση μέσω εβδομαδιαίων πράξεων repo, θα αναθεωρήσει τα όρια δανεισμού των τραπεζών και θα μειώσει ορισμένους συντελεστές απομείωσης των ενεχύρων, προκειμένου να αντιμετωπιστούν οι συνθήκες ρευστότητας.
131 funds σε εκκαθάριση
Η SPK προχώρησε σε ακόμη πιο δραστικά μέτρα.
Στις 17 Σεπτεμβρίου ανακοίνωσε την αναστολή των συναλλαγών στα funds επτά εταιρειών διαχείρισης: Tera, Pusula, Hedef, Atlas, A1 Capital, Pardus και Bulls Portföy. Παράλληλα αποφασίστηκε η εκκαθάριση 131 funds.
Στις 18 Σεπτεμβρίου καθορίστηκε και ο μηχανισμός της εκκαθάρισης. Για τα funds της Tera Portföy ορίστηκε ως θεματοφύλακας και φορέας της διαδικασίας η Türkiye İş Bankası, ενώ για τα funds των άλλων έξι εταιρειών ορίστηκε η Ziraat Bankası.
Το μέγεθος είναι ιδιαίτερα μεγάλο: οι αποφάσεις αφορούν συνολικά κεφάλαια άνω των 800 δισ. τουρκικών λιρών και περισσότερους από 500.000 επενδυτές, σύμφωνα με τουρκικές οικονομικές πηγές.
Η δικαστική έρευνα
Παράλληλα με την κανονιστική παρέμβαση βρίσκεται σε εξέλιξη ποινική έρευνα της Εισαγγελίας Κωνσταντινούπολης για συναλλαγές στην τουρκική κεφαλαιαγορά.
Ο πρόεδρος της Pusula Portföy, Μουχαμέτ Γιαρίζ, συνελήφθη και προφυλακίστηκε. Ο Ιμπραχίμ Μπεκτσί, στέλεχος της Tera Portföy, τέθηκε υπό κράτηση, ενώ σε βάρος του προέδρου της Tera Yatırım Holding, Εμρέ Τεζμέν, και συνολικά 48 προσώπων επιβλήθηκε απαγόρευση εξόδου από την Τουρκία.
Η SPK έχει παραπέμψει στις εισαγγελικές αρχές υποθέσεις για πιθανή χειραγώγηση της αγοράς. Ωστόσο, οι κατηγορίες αποτελούν αντικείμενο έρευνας και δεν συνιστούν δικαστικά διαπιστωμένη ενοχή.
Η Tera απαντά: «κερδοσκοπική επίθεση»
Ο ίδιος ο όμιλος έχει απορρίψει την εικόνα ότι η κατάρρευση οφείλεται σε εσωτερική αδυναμία του επιχειρηματικού μοντέλου.
Ο Εμρέ Τεζμέν έχει χαρακτηρίσει την κατάσταση «κερδοσκοπική επίθεση» και έχει υποστηρίξει ότι η Tera βρέθηκε στο στόχαστρο δυνάμεων που επιδίωκαν να πλήξουν την εταιρεία.
Την ίδια στιγμή, όμως, οι τουρκικές αρχές έχουν λάβει μέτρα που αφορούν όχι μόνο την Tera αλλά συνολικά επτά εταιρείες διαχείρισης κεφαλαίων, γεγονός που δείχνει ότι η κρίση έχει εξελιχθεί σε ευρύτερο πρόβλημα της τουρκικής αγοράς funds.
Ο υπουργός Οικονομικών και Οικονομικών Μεχμέτ Σιμσέκ υποστήριξε ότι το πρόβλημα έχει περιοριστεί σε συγκεκριμένο τμήμα της αγοράς και ότι δεν υπάρχει συστημικός κίνδυνος. Οι τουρκικές αρχές έχουν χαρακτηρίσει την κατάσταση διαχειρίσιμη, ενώ παράλληλα έχουν ενεργοποιήσει μηχανισμούς ενίσχυσης της ρευστότητας.
Από τη Wall Street της Κωνσταντινούπολης… στην κρίση
Η ειρωνεία της υπόθεσης είναι ότι η Tera δεν είχε παρουσιαστεί ως ένας μικρός και περιθωριακός παίκτης.
Ο όμιλος είχε επεκταθεί σε μια σειρά από δραστηριότητες, από την επενδυτική τραπεζική και τη διαχείριση κεφαλαίων έως την τεχνολογία, την κυβερνοασφάλεια, το factoring, τα ακίνητα και την τραπεζική.
Μάλιστα, μόλις τον Μάιο είχε ανακοινωθεί διετής συμφωνία με την Beşiktaş για την τοποθέτηση της Tera Yatırım Holding στην πλάτη της φανέλας της ποδοσφαιρικής ομάδας. Τον Αύγουστο η συνεργασία επεκτάθηκε και στην ανδρική ομάδα μπάσκετ, ενώ εξετάζονταν παράλληλα χρηματοοικονομικές υπηρεσίες προς τον σύλλογο, πιθανές εισαγωγές θυγατρικών στο χρηματιστήριο και ενσωμάτωση υπηρεσιών της Tera Yatırım Bankası στο Beşiktaş SuperApp.
Τώρα, η Tera βρίσκεται αντιμέτωπη με μια εντελώς διαφορετική πραγματικότητα.
Η SPK έχει θέσει σε εκκαθάριση τα funds της, οι επενδυτές περιμένουν να διαπιστώσουν σε ποια αξία θα ρευστοποιηθούν τα περιουσιακά στοιχεία τους και η εισαγγελική έρευνα συνεχίζεται.
Η υπόθεση έχει πλέον μετατραπεί από ιστορία εντυπωσιακής χρηματιστηριακής ανάπτυξης σε δοκιμασία για ολόκληρο το τουρκικό μοντέλο διαχείρισης επενδυτικών κεφαλαίων. Και το κρίσιμο ερώτημα για την αγορά δεν είναι μόνο πόσα χρήματα θα ανακτηθούν από τους επενδυτές, αλλά και πόσο από τις προηγούμενες εντυπωσιακές αποτιμήσεις στηριζόταν σε πραγματική οικονομική αξία και πόσο σε έναν κύκλο ανόδου που μπορούσε να λειτουργήσει μόνο όσο συνέχιζε να εισέρχεται νέο χρήμα.
Διαβάστε τις Ειδήσεις σήμερα και ενημερωθείτε για τα πρόσφατα νέα.
Ακολουθήστε το Skai.gr στο Google News και μάθετε πρώτοι όλες τις ειδήσεις.
