Σε τροχιά περαιτέρω αναδιάρθρωσης αναμένεται να κινηθεί τα επόμενα χρόνια η ελληνική αγορά των σούπερ μάρκετ, με τον αριθμό των επιχειρήσεων που δραστηριοποιούνται στον κλάδο να περιορίζεται. Οι αυξημένες λειτουργικές δαπάνες, τα χαμηλά περιθώρια κέρδους και οι πιέσεις που δέχονται οι επιχειρήσεις δημιουργούν τις συνθήκες για έναν νέο κύκλο εξαγορών και συγχωνεύσεων.
Το ενδεχόμενο περαιτέρω συγκέντρωσης της αγοράς περιέγραψε με σαφήνεια ο πρόεδρος της Ένωσης Σούπερ Μάρκετ Ελλάδας (ΕΣΕ) και επικεφαλής της αλυσίδας Διαμαντής Μασούτης, Γιάννης Μασούτης. Όπως ανέφερε κατά τη διάρκεια συνέντευξης Τύπου της ΕΣΕ, η εικόνα του κλάδου τα επόμενα χρόνια θα είναι διαφορετική, με λιγότερους επιχειρηματικούς ομίλους να διατηρούν ισχυρή παρουσία στην αγορά.
Ο ίδιος υπογράμμισε ότι η περιορισμένη κερδοφορία, αλλά και οι ζημίες που εμφανίζουν ορισμένες αλυσίδες, καθιστούν τη συγκέντρωση όχι απλώς μια επιχειρηματική επιλογή, αλλά μια εξέλιξη που υπαγορεύεται από τις συνθήκες της αγοράς.
Στο ίδιο μήκος κύματος κινήθηκε και ο αντιπρόεδρος της ΕΣΕ και επικεφαλής της METRO ΑΕΒΕ, Αριστοτέλης Παντελιάδης, ο οποίος εκτίμησε ότι έχει ήδη ξεκινήσει μια νέα περίοδος ανακατατάξεων στον κλάδο. Σύμφωνα με τον ίδιο, το αυξημένο κόστος λειτουργίας σε συνδυασμό με τη χαμηλή κερδοφορία θα οδηγήσουν σταδιακά σε μείωση του αριθμού των μεγάλων και μεσαίων αλυσίδων.
Ωστόσο, όπως διευκρίνισε, εξακολουθεί να υπάρχει περιθώριο δραστηριοποίησης για μικρότερες επιχειρήσεις που ακολουθούν μια διαφορετική εμπορική στρατηγική και απευθύνονται σε πιο εξειδικευμένα καταναλωτικά κοινά.
Παρά τις αναμενόμενες επιχειρηματικές ανακατατάξεις, η περαιτέρω συγκέντρωση της αγοράς δεν σημαίνει απαραίτητα ότι θα ενισχυθεί αυτομάτως η κερδοφορία των αλυσίδων. Ο κ. Παντελιάδης επισήμανε ότι για να θεωρείται βιώσιμο το επιχειρηματικό μοντέλο του κλάδου, θα πρέπει να επιτευχθεί περιθώριο κέρδους προ φόρων κοντά στο 3%.
Η επίτευξη αυτού του στόχου, όπως εξήγησε, συνδέεται περισσότερο με τις επιλογές κάθε επιχείρησης παρά με τον αριθμό των ανταγωνιστών στην αγορά. Καθοριστικό ρόλο διαδραματίζουν η εμπορική πολιτική, η αποτελεσματική διαχείριση των λειτουργικών εξόδων, αλλά και η ανάπτυξη προϊόντων που διαφοροποιούνται από τον ανταγωνισμό και προσφέρουν καλύτερα περιθώρια κέρδους.
Ιδιαίτερη σημασία έχει, παράλληλα, η δυνατότητα των αλυσίδων να διατηρούν ανταγωνιστικές τιμές στα βασικά αγαθά, χωρίς να μετακυλίουν το σύνολο των αυξημένων δαπανών στους καταναλωτές. Όπως σημείωσε χαρακτηριστικά, δεν υπάρχει κάποια αυτόματη σύνδεση ανάμεσα στις εξαγορές και την αύξηση της κερδοφορίας.
Στο μέτωπο των τιμών, η ακρίβεια εξακολουθεί να αποτελεί σημαντική πρόκληση για τα ελληνικά νοικοκυριά, με τα στελέχη του κλάδου να επισημαίνουν ότι απαιτείται προσεκτική αξιολόγηση των στοιχείων πριν εξαχθούν συμπεράσματα για την πορεία της αγοράς.
Ο Γιάννης Μασούτης περιέγραψε την τρέχουσα εικόνα ως μια περίοδο σχετικής σταθεροποίησης των τιμών, στην οποία ωστόσο εξακολουθούν να καταγράφονται πιέσεις σε συγκεκριμένες κατηγορίες προϊόντων. Όπως διευκρίνισε, δεν διαφαίνεται αυτή τη στιγμή ένας νέος γενικευμένος κύκλος ανατιμήσεων.
Παράλληλα, προειδοποίησε ότι οι εκτιμήσεις για την εξέλιξη των τιμών το 2027 παραμένουν ιδιαίτερα επισφαλείς. Οι γεωπολιτικές εξελίξεις, οι διακυμάνσεις στο ενεργειακό κόστος, οι μεταφορές και οι επιπτώσεις της κλιματικής αλλαγής αποτελούν παράγοντες που μπορούν να επηρεάσουν σημαντικά την αγορά, καθιστώντας δύσκολη οποιαδήποτε ασφαλή πρόβλεψη.
Ήδη, σύμφωνα με τα στοιχεία που παρουσίασαν τα στελέχη της ΕΣΕ, κατά το τελευταίο τρίμηνο έχουν σημειωθεί αυξήσεις στις τιμές των γαλακτοκομικών, οι οποίες αποδίδονται κυρίως στην άνοδο του κόστους του αιγοπρόβειου γάλακτος.
Ανοδικές πιέσεις αναμένονται επίσης στην αγορά της μπύρας, με τις σχετικές ανατιμήσεις να εκτιμάται ότι θα εμφανιστούν στα ράφια των σούπερ μάρκετ στις αρχές Δεκεμβρίου. Την ίδια στιγμή, αυξημένο κόστος καταγράφεται και στις κατηγορίες των ζυμαρικών και των δημητριακών, εξαιτίας της ανόδου των τιμών των πρώτων υλών και κυρίως του σιταριού.
Αναφορικά με τις επενδύσεις, σύμφωνα με τα στοιχεία που παρουσίασε ο γενικός διευθυντής της ΕΣΕ, Απόστολος Πεταλάς, συνεχίζονται με υψηλή ένταση, παρά το ιδιαίτερα απαιτητικό περιβάλλον και τις πιέσεις στο λειτουργικό κόστος, με 660 εκατ. ευρώ μόνο το 2025 και 3,8 δισ. ευρώ συνολικά την τελευταία δεκαετία, ενισχύοντας την παραγωγικότητα και τη δυνατότητα των επιχειρήσεων να εξυπηρετούν καλύτερα τον καταναλωτή.
Σε επίπεδο οικονομικών επιδόσεων, ο κύκλος εργασιών το 2025 διαμορφώθηκε στα 13,6 δισ. ευρώ, τα λειτουργικά έξοδα στα 3,4 δισ. ευρώ και τα κέρδη προ φόρων στα 189 εκατ. ευρώ, με το αντίστοιχο περιθώριο κέρδους να περιορίζεται στο 1,39%. Την ίδια στιγμή, συγκρατημένη παραμένει η εικόνα των τιμών στο οργανωμένο λιανεμπόριο τροφίμων. Με βάση τα στοιχεία του ΙΕΛΚΑ, ο πληθωρισμός τροφίμων στα σούπερ μάρκετ διαμορφώθηκε τον Οκτώβριο στο 0,53%, έναντι 2,1% βάσει ΕΛΣΤΑΤ και 1,60% βάσει Eurostat. Στην εξέλιξη αυτή συμβάλλουν, μεταξύ άλλων, ο έντονος ανταγωνισμός μεταξύ των αλυσίδων, οι προσφορές, τα προγράμματα πιστότητας και η διεύρυνση των επιλογών σε διαφορετικά επίπεδα τιμών, μέσα από τα οποία ο κλάδος επιδιώκει καθημερινά να προσφέρει μεγαλύτερη αξία στον καταναλωτή. Αντίστοιχα, ο κ. Πεταλάς ανέφερε πως στην περίοδο 2023-2025 η συνολική αξία των προωθητικών ενεργειών του κλάδου ανήλθε σε περίπου 5 δισ. ευρώ.
Παράλληλα, ο κ. Πεταλάς ανέδειξε την αξία που προσφέρει το οργανωμένο λιανεμπόριο τροφίμων στην οικονομία και την κοινωνία. Ο κλάδος αποτελεί έναν από τους μεγαλύτερους εργοδότες της χώρας, με 125.000 εργαζομένους σε περισσότερα από 3.800 καταστήματα, ενώ συνδέεται άμεσα με την εγχώρια παραγωγή, καθώς 9 στους 10 προμηθευτές είναι ελληνικές επιχειρήσεις. Η συνολική συνεισφορά του στην ελληνική οικονομία εκτιμάται στο 5,6% του ΑΕΠ, με το 40% των εργαζομένων να απασχολείται εκτός Αττικής και Θεσσαλονίκης, το 62% να είναι γυναίκες και το 38% άνω των 50 ετών.
Ο πρόεδρος του ΙΕΛΚΑ, Καθηγητής Γεώργιος Δουκίδης, παρουσίασε τις «11+1 Προκλήσεις για το Σούπερ Μάρκετ του 2035», καθώς και βασικά ευρήματα από την πανελλαδική έρευνα για την εμπιστοσύνη και την αντίληψη του κοινού για τον κλάδο των σούπερ μάρκετ. Οι αλλαγές στην καταναλωτική συμπεριφορά, η τεχνητή νοημοσύνη, οι νέες ανάγκες σε ανθρώπινο δυναμικό και δεξιότητες, καθώς και οι περιβαλλοντικές απαιτήσεις διαμορφώνουν ένα νέο περιβάλλον για το οργανωμένο λιανεμπόριο. Σε αυτό το πλαίσιο, η εμπιστοσύνη του καταναλωτή αναδεικνύεται σε μία από τις βασικές προκλήσεις για την επόμενη ημέρα του κλάδου. Μέσα σε αυτό το περιβάλλον, η έρευνα αποτυπώνει τις προσδοκίες των καταναλωτών από τα σούπερ μάρκετ, με τις προσιτές τιμές και τις προσφορές να βρίσκονται στο επίκεντρο. Συγκεκριμένα, το 69% των καταναλωτών θέτει ως βασική προτεραιότητα τις χαμηλότερες καθημερινές τιμές, το 37% ζητά περισσότερες και μεγαλύτερες προσφορές, ενώ το 56% αναγνωρίζει ότι μία αύξηση τιμής μπορεί να είναι δικαιολογημένη όταν αυξάνεται το κόστος παραγωγής. Ως βασική αξία του κλάδου αναγνωρίζονται κυρίως η μεγάλη ποικιλία προϊόντων (35%), η πρόσβαση σε χαμηλότερες τιμές έναντι άλλων καναλιών αγορών (26%) και η ευκολία των αγορών (17%).
Διαβάστε τις Ειδήσεις σήμερα και ενημερωθείτε για τα πρόσφατα νέα.
Ακολουθήστε το Skai.gr στο Google News και μάθετε πρώτοι όλες τις ειδήσεις.