Η πολεμική οικονομία της Ρωσίας αρχίζει να δείχνει τα όριά της. Μια οξεία κρίση ρευστότητας τον Απρίλιο ανάγκασε τη Μόσχα να πατήσει φρένο στις κρατικές δαπάνες και να επιβάλει αυστηρό καθεστώς λιτότητας, καθώς το ολοένα βαρύτερο κόστος του πολέμου στην Ουκρανία πιέζει ασφυκτικά τον ομοσπονδιακό προϋπολογισμό.
Η κατάσταση έφτασε σε οριακό σημείο όταν ο υπουργός Οικονομικών Αντόν Σιλουάνοφ προειδοποίησε τον πρωθυπουργό Μιχαήλ Μισούστιν ότι τα διαθέσιμα κεφάλαια δεν επαρκούσαν για να πραγματοποιηθούν εγκαίρως όλες οι απαραίτητες πληρωμές μέσα στον μήνα. Εκείνη την περίοδο, το ταμειακό υπόλοιπο του ομοσπονδιακού προϋπολογισμού ήταν αρνητικό κατά 5,5 τρισ. ρούβλια, περίπου 65,3 δισ. δολάρια, σύμφωνα με πρόσωπα που γνωρίζουν το θέμα.
Η πίεση στη ρευστότητα είχε αρχίσει να γίνεται αισθητή ήδη από τις αρχές του 2026, κορυφώθηκε όμως τον Απρίλιο - και μάλιστα σε μια περίοδο κατά την οποία τα πετρελαϊκά έσοδα της Ρωσίας είχαν ανέλθει σε υψηλό εξαμήνου, καθώς οι τιμές της ενέργειας εκτινάχθηκαν εν μέσω της αναταραχής που προκάλεσε ο πόλεμος στο Ιράν.
Το γεγονός ότι ακόμη και αυτή η πρόσθετη εισροή εσόδων δεν ήταν αρκετή για να αποτρέψει την ταμειακή ασφυξία ανέδειξε το μέγεθος της πίεσης που ασκούν οι πολεμικές δαπάνες στα δημόσια οικονομικά της χώρας.
Ασυνήθιστη εικόνα στα κρατικά ταμεία
Το έλλειμμα στον ενιαίο ομοσπονδιακό λογαριασμό του Δημοσίου αποτελεί ασυνήθιστο φαινόμενο, σύμφωνα με τον πρώην υφυπουργό Οικονομικών Όλεγκ Βιούγκιν.
Για πολλά χρόνια, όπως εξήγησε, η κυβέρνηση διατηρούσε σταθερά θετικά ταμειακά διαθέσιμα, ώστε να διασφαλίζεται η ομαλή χρηματοδότηση των κρατικών δαπανών.
«Το Δημόσιο επένδυε παραδοσιακά τα προσωρινά αδρανή κεφάλαια σε διάφορα χρηματοπιστωτικά μέσα στο πλαίσιο της διαχείρισης ρευστότητας», ανέφερε. «Αυτή ήταν η πάγια πρακτική εδώ και δεκαετίες».
Παρότι η κατάσταση δημιουργεί σοβαρές δυσκολίες για την κυβέρνηση, δεν θεωρείται ακόμη κρίσιμη. Σύμφωνα με πηγές που γνωρίζουν την κατάσταση, η Ρωσία εξακολουθεί να διαθέτει τη δυνατότητα να χρηματοδοτεί τις πολεμικές της δαπάνες για αρκετά ακόμη χρόνια.
Ωστόσο, οι προειδοποιήσεις στο εσωτερικό του οικονομικού επιτελείου έχουν πληθύνει. Το Bloomberg είχε μεταδώσει ότι στελέχη του υπουργείου Οικονομικών και της κεντρικής τράπεζας της Ρωσίας είχαν προειδοποιήσει το Κρεμλίνο πως οι πολεμικές δαπάνες κινούνται σε μη βιώσιμη τροχιά, την ώρα που αξιωματούχοι του αμυντικού τομέα ζητούν πρόσθετη χρηματοδότηση.
Οι πιέσεις εντείνονται παράλληλα και από το μέτωπο του πολέμου, καθώς η Ουκρανία συνεχίζει τις επιθέσεις με drones μεγάλου βεληνεκούς βαθιά στο ρωσικό έδαφος, πλήττοντας μεταξύ άλλων τη Μόσχα και ενεργειακές εγκαταστάσεις.
Ο Βλαντίμιρ Πούτιν έχει υποβαθμίσει τις επιπτώσεις αυτών των επιθέσεων στη ρωσική οικονομία, ενώ το Κρεμλίνο προετοιμάζεται να κλιμακώσει εκ νέου τις επιχειρήσεις του στην Ουκρανία.
Περικοπές 35% και σχέδιο για μείωση προσωπικού
Μπροστά στην αυξανόμενη δημοσιονομική πίεση, η κυβέρνηση στράφηκε σε δραστικό περιορισμό άλλων δαπανών, επιχειρώντας να διαφυλάξει τη ρευστότητα και να συγκρατήσει τη διεύρυνση του ελλείμματος.
Τα μέτρα λιτότητας που εφαρμόζονται από τον Απρίλιο έχουν οδηγήσει σε περικοπές κατά 35% στη χρηματοδότηση τομέων του προϋπολογισμού, με εξαίρεση τις πολεμικές δαπάνες, τους μισθούς των εργαζομένων στον δημόσιο τομέα και των στρατιωτικών, τα κοινωνικά προγράμματα, τη στήριξη των περιφερειακών αρχών και την εξυπηρέτηση του δημόσιου χρέους.
Παράλληλα, η κυβέρνηση έδωσε εντολή στις ομοσπονδιακές υπηρεσίες να προετοιμαστούν για μείωση προσωπικού κατά 15% και να αναβάλουν κάθε μη απαραίτητη δαπάνη.
Οι υπηρεσίες Τύπου της κυβέρνησης και του υπουργείου Οικονομικών δεν απάντησαν σε αιτήματα του Bloomberg να σχολιάσουν το θέμα.
Το έλλειμμα εκτινάχθηκε στα 6,5 τρισ. ρούβλια
Η έλλειψη ρευστότητας συμπίπτει με μια απότομη επιδείνωση των δημοσιονομικών μεγεθών της Ρωσίας, παρά τα αυξημένα ενεργειακά έσοδα που προκάλεσε η κρίση με το Ιράν και η διαταραχή των ροών εφοδιασμού μέσω του Στενού του Ορμούζ.
Το έλλειμμα του προϋπολογισμού έχει εκτιναχθεί στα 6,5 τρισ. ρούβλια, ή περίπου 77,2 δισ. δολάρια, ποσό που αντιστοιχεί στο 2,8% του ΑΕΠ και υπερβαίνει κατά πολύ τον στόχο του 1,6% που είχε τεθεί για το 2026.
Το ρωσικό υπουργείο Οικονομικών έχει αποδώσει μέρος της διεύρυνσης του ελλείμματος στην επίσπευση δαπανών στις αρχές του έτους. Παρ’ όλα αυτά, τον Ιούνιο οι Ρώσοι βουλευτές ενέκριναν εσπευσμένα τροποποιήσεις που επιτρέπουν στην κυβέρνηση να αυξάνει τις δαπάνες χωρίς τις εγκρίσεις που απαιτούνταν προηγουμένως για την αναθεώρηση του προϋπολογισμού.
Οι τελευταίες εσωτερικές προβλέψεις του υπουργείου δείχνουν ότι το έλλειμμα δύσκολα θα περιοριστεί έως το τέλος του έτους και ενδέχεται να διευρυνθεί περαιτέρω.
Το δημοσιονομικό κενό εκτιμάται ότι μπορεί να κινηθεί μεταξύ 3,2% και 3,8% του ΑΕΠ έως το 2027. Στο ανώτατο άκρο αυτής της πρόβλεψης, το έλλειμμα της Ρωσίας θα επέστρεφε σε επίπεδα αντίστοιχα με εκείνα του 2020, κατά τη διάρκεια της πανδημίας της Covid-19.
Ακριβός δανεισμός για να συνεχιστεί ο πόλεμος
Την ίδια ώρα, η Μόσχα συσσωρεύει ακριβό εσωτερικό χρέος, καθώς το Κρεμλίνο βασίζεται ολοένα και περισσότερο στον δανεισμό για να χρηματοδοτήσει έναν πόλεμο που βρίσκεται στο πέμπτο έτος του, χωρίς να διαφαίνεται το τέλος του.
Μέχρι στιγμής, τα μέτρα λιτότητας έχουν βοηθήσει τη Ρωσία να αποφύγει ακόμη μεγαλύτερη εκτίναξη του ελλείμματος. Τον Απρίλιο, εσωτερικές εκτιμήσεις προέβλεπαν ότι το δημοσιονομικό κενό θα μπορούσε να φτάσει έως το τέλος Ιουνίου τα 9 τρισ. ρούβλια, περίπου 107 δισ. δολάρια, ποσό ίσο με το 3,8% του ΑΕΠ.
Διαβάστε τις Ειδήσεις σήμερα και ενημερωθείτε για τα πρόσφατα νέα.
Ακολουθήστε το Skai.gr στο Google News και μάθετε πρώτοι όλες τις ειδήσεις.
