Το ντοκιμαντέρ «NAZA», των Ισραηλινών σκηνοθετών Γιουβάλ Άμπραχαμ (Yuval Abraham) και Ρέιτσελ Ζορ (Rachel Szor), εξελίσσεται σε μία από τις μεγαλύτερες κινηματογραφικές επιτυχίες του 2026 στην κατηγορία του, συγκεντρώνοντας περισσότερους από 1,5 εκατομμύριο θεατές σε ολόκληρο τον κόσμο.
Σύμφωνα με τα στοιχεία των παραγωγών, μέχρι τις 6 Νοεμβρίου 2026, η ταινία είχε προσελκύσει συνολικά 1.547.033 θεατές σε 47 χώρες, ενώ οι διεθνείς εισπράξεις της ξεπερνούσαν τα 13,5 εκατ. δολάρια.
Παράλληλα, στη Βόρεια Αμερική είχε καταγράψει 83.673 εισιτήρια στις ΗΠΑ και τον Καναδά, μετά την έναρξη της διανομής της εκεί στις 30 Σεπτεμβρίου.
Το φιλμ, παραγωγής του Guardian, βασίζεται σε μαρτυρίες 24 ανώνυμων Ισραηλινών στρατιωτικών και στελεχών των υπηρεσιών πληροφοριών.
Μέσα από τις καταθέσεις τους παρουσιάζει τον τρόπο με τον οποίο ο ισραηλινός στρατός φέρεται να αξιοποιούσε συστήματα τεχνητής νοημοσύνης, τηλεφωνική παρακολούθηση και αυτοματοποιημένα εργαλεία αξιολόγησης για τον εντοπισμό και την επιλογή στόχων στη Λωρίδα της Γάζας.
Οι μαρτυρίες περιγράφουν διαδικασίες κατά τις οποίες οι εκτιμήσεις για τις απώλειες αμάχων ενσωματώνονταν, σε ορισμένες περιπτώσεις, στον σχεδιασμό των στρατιωτικών επιθέσεων, ακόμη και όταν ήταν γνωστό ότι μέσα στα σπίτια που αποτελούσαν στόχους βρίσκονταν μέλη των οικογενειών των υπό εξόντωση προσώπων.
Οι αντιδράσεις στο Ισραήλ και οι απειλές κατά των δημιουργών
Ενώ η ταινία απέσπασε διεθνή αναγνώριση, η υποδοχή της στο Ισραήλ ήταν εντελώς διαφορετική. Η προβολή της στη Βενετία πυροδότησε έντονη πολιτική αντιπαράθεση, με κυβερνητικά στελέχη και παράγοντες της ακροδεξιάς να εξαπολύουν επιθέσεις εναντίον των δύο δημιουργών, κατηγορώντας τους ακόμη και για προδοσία.
Ο πρωθυπουργός Μπενιαμίν Νετανιάχου ανακοίνωσε ότι θα προωθήσει νομοθετικές πρωτοβουλίες για την αφαίρεση της ισραηλινής υπηκοότητας από όσους, όπως υποστήριξε, δυσφημούν τους στρατιώτες του ισραηλινού στρατού στο εξωτερικό και παράλληλα ότι θα διεξαχθεί έρευνα για τους στρατιωτικούς που μιλούν στο ντοκιμαντέρ.
Από την πλευρά του, ο υπουργός Πολιτισμού Μίκι Ζοχάρ χαρακτήρισε το έργο των δύο σκηνοθετών «προδοσία του κράτους», ζητώντας επίσης να τους αφαιρεθεί η υπηκοότητα.
Στο στόχαστρο βρέθηκαν και οι ίδιοι οι δημιουργοί. Διαδηλωτές και μέλη ακροδεξιών ομάδων πραγματοποίησαν συγκεντρώσεις, ενώ έξω από το σπίτι των γονιών της Ρέιτσελ Ζορ διατυπώθηκαν απειλές, με ορισμένους διαδηλωτές να ζητούν ακόμη και τη θανατική ποινή για τους σκηνοθέτες.
Παράλληλα, ακροδεξιοί ακτιβιστές εισέβαλαν στα γραφεία των ανεξάρτητων μέσων +972 Magazine και Sicha Mekomit, όπου είχε δημοσιευτεί η αρχική δημοσιογραφική έρευνα του Άμπραχαμ.
Οι αντιδράσεις δεν περιορίστηκαν στις πολιτικές δηλώσεις. Ο ισραηλινός στρατός εξέδωσε πολυσέλιδη ανακοίνωση, απορρίπτοντας τις καταγγελίες του ντοκιμαντέρ και χαρακτηρίζοντας την παρουσίαση των επιχειρησιακών διαδικασιών του «παραμορφωμένη, παραπλανητική και ανειλικρινή».
Υποστήριξε ότι το φιλμ περιέχει ουσιώδη πραγματολογικά λάθη και ότι οι αποφάσεις για την επιλογή και την προσβολή στόχων λαμβάνονται από ανθρώπους, με τη συμμετοχή διοικητών και νομικών συμβούλων, και όχι αυτόνομα από συστήματα τεχνητής νοημοσύνης.
Αμφισβήτησε επίσης την αξιοπιστία των ανώνυμων μαρτυριών, επισημαίνοντας ότι δεν είναι δυνατόν να επαληθευτούν οι ταυτότητες των προσώπων που μίλησαν στους δημιουργούς. Οι σκηνοθέτες, από την πλευρά τους, υπερασπίστηκαν τη δημοσιογραφική έρευνα και τη διαδικασία διασταύρωσης των στοιχείων.
Στον αντίποδα των κυβερνητικών αντιδράσεων, Ισραηλινοί δημοσιογράφοι, προσωπικότητες του κινηματογράφου και οργανώσεις ανθρωπίνων δικαιωμάτων τάχθηκαν υπέρ των δημιουργών.
Περισσότεροι από 2.000 άνθρωποι, μεταξύ των οποίων οι Ισραηλινοί σκηνοθέτες Άρι Φόλμαν και Ναντάβ Λαπίντ, υπέγραψαν κείμενο υποστήριξης των Άμπραχαμ και Ζορ.
Η εφημερίδα Haaretz προειδοποίησε ότι οι απειλές εναντίον τους συνιστούν πραγματικό κίνδυνο για την ασφάλειά τους, ενώ δημοσιογράφοι και σχολιαστές επέκριναν τις προτάσεις για αφαίρεση της υπηκοότητας, υποστηρίζοντας ότι τέτοιες κινήσεις δεν ενισχύουν την εικόνα του Ισραήλ, αλλά δημιουργούν την εντύπωση ότι φοβάται την κριτική.
Η εντυπωσιακή πορεία στις κινηματογραφικές αίθουσες
Η μεγαλύτερη εμπορική επιτυχία του «NAZA» καταγράφεται στην Ιταλία. Η ταινία κυκλοφόρησε στις 29 Σεπτεμβρίου από την εταιρεία διανομής I Wonder και έχει συγκεντρώσει 717.517 εισιτήρια.
Η επίδοση αυτή την κατατάσσει στην τρίτη θέση των πιο δημοφιλών ντοκιμαντέρ στην ιστορία του ιταλικού κινηματογραφικού box office, πίσω μόνο από τα «Fahrenheit 9/11» και «Η πορεία των πιγκουίνων».
Στο Ηνωμένο Βασίλειο και την Ιρλανδία, η εταιρεία Dogwoof ξεκίνησε τη διανομή στις 15 Οκτωβρίου, με ειδική προβολή στον κινηματογράφο Ritz του Λονδίνου, παρουσία των σκηνοθετών, του παραγωγού Τζιμ Γουίλσον (Jim Wilson) και του εκτελεστικού παραγωγού Τζόναθαν Γκλέιζερ (Jonathan Glazer).
Η συζήτηση που ακολούθησε μεταδόθηκε ζωντανά σε άλλες 104 κινηματογραφικές αίθουσες. Μέχρι τις 6 Νοεμβρίου, οι συνολικές πωλήσεις εισιτηρίων στις δύο χώρες είχαν φτάσει τις 102.508.
Στη Γαλλία, η ταινία προβλήθηκε για ένα περιορισμένο διάστημα 48 ωρών, λόγω των κανόνων που ισχύουν στη χώρα για τις κινηματογραφικές παραγωγές οι οποίες διατίθενται και μέσω διαδικτύου.
Παρά το σύντομο διάστημα προβολής, προσέλκυσε περισσότερους από 82.000 θεατές, με σχεδόν 500 προβολές σε κινηματογραφικές αίθουσες, κατακτώντας την πρώτη θέση στο box office και τις δύο ημέρες.
Στη Γερμανία οι θεατές ανήλθαν σε 83.355, ενώ ιδιαίτερα ισχυρή ήταν η ανταπόκριση και στο Βέλγιο, την Ολλανδία και το Λουξεμβούργο, όπου καταγράφηκαν συνολικά 132.323 εισιτήρια.
Στην Αυστρία η ταινία συγκέντρωσε 16.521 εισιτήρια, ενώ στην Ισπανία η διανομή ξεκίνησε στις 9 Οκτωβρίου από την Elastica, με προβολές σε 105 κινηματογράφους. Σημαντική προσέλευση καταγράφηκε επίσης στην Ελβετία και σε αγορές της Ασίας και της Λατινικής Αμερικής.
Το βραβείο στη Βενετία και οι διακρίσεις
Η εμπορική επιτυχία του ντοκιμαντέρ έρχεται μετά την ιδιαίτερα θερμή υποδοχή του στο 83ο Φεστιβάλ Κινηματογράφου της Βενετίας, τον Σεπτέμβριο. Η παγκόσμια πρεμιέρα του συνοδεύτηκε από παρατεταμένο χειροκρότημα διάρκειας περίπου 24,5 λεπτών, ενώ η ταινία απέσπασε το Ειδικό Βραβείο της Επιτροπής.
Το «NAZA» έχει επίσης κερδίσει το βραβείο Critics' Choice για το καλύτερο πολιτικό ντοκιμαντέρ, ενώ περιλαμβάνεται στις βραχείες λίστες των DOC NYC και των Ευρωπαϊκών Βραβείων Κινηματογράφου.
Παράλληλα, στις αρχές Δεκεμβρίου προγραμματίζεται η δωρεάν παγκόσμια διαδικτυακή προβολή του μέσω της ιστοσελίδας του Guardian, σε πολλές γλώσσες.
Διαβάστε τις Ειδήσεις σήμερα και ενημερωθείτε για τα πρόσφατα νέα.
Ακολουθήστε το Skai.gr στο Google News και μάθετε πρώτοι όλες τις ειδήσεις.
