Εκτροχιάζεται εκ νέου η ένταση στη Μέση Ανατολή - ΗΠΑ και Ιράν εντείνουν τις εκατέρωθεν επιθέσεις

Οι ιρανικές επιθέσεις σε Ιορδανία και πλοία στο Ορμούζ σε αντίποινα για τα αμερικανικά πλήγματα σε ιρανικά δεξαμενόπλοια δοκιμάζουν τις αντοχές της παγκόσμιας ενεργειακής αγοράς  

Αμερικανικό πλήγμα σε τάνκερ

Σε νέα, απότομη και επικίνδυνη φάση κλιμάκωσης περνά ο εξάμηνος πόλεμος στη Μέση Ανατολή. Το Ιράν εκτόξευσε βαλλιστικούς πυραύλους κατά βάσης στην Ιορδανία που χρησιμοποιούν οι αμερικανικές δυνάμεις και ανακοίνωσε πλήγματα σε αμερικανικά πολεμικά πλοία και πετρελαιοφόρα στο Στενό του Ορμούζ, μερικές ώρες αφότου οι ΗΠΑ γνωστοποίησαν ότι κατέστρεψαν πέντε ιρανικά τάνκερ.

Η σχετική ηρεμία του τελευταίου μήνα έχει πλέον ανατραπεί. ΗΠΑ και Ιράν διευρύνουν τα πλήγματά τους σε στρατιωτικούς, ναυτιλιακούς και ενεργειακούς στόχους, ενώ η σύγκρουση εξαπλώνεται και σε άλλα μέτωπα. Οι Χούθι χτυπούν τη Σαουδική Αραβία, η κίνηση στα κρίσιμα θαλάσσια περάσματα παραμένει υποτονική και οι ανησυχίες για την προσφορά πετρελαίου πιέζουν τις διεθνείς αγορές.

Ιρανικοί πύραυλοι κατά βάσης στην Ιορδανία

Η νέα κλιμάκωση πέρασε και στην Ιορδανία. Οι Φρουροί της Επανάστασης ανακοίνωσαν ότι εξαπέλυσαν επίθεση με βαλλιστικούς πυραύλους εναντίον βάσης κοντά στο Αλ Άζρακ, την οποία χρησιμοποιούν αμερικανικές δυνάμεις.

Η Τεχεράνη υποστήριξε ότι το πλήγμα προκάλεσε σημαντικές ζημιές. Το Αμμάν, ωστόσο, έδωσε διαφορετική εικόνα, ανακοινώνοντας ότι η αντιαεροπορική άμυνα αναχαίτισε 18 από τους 20 ιρανικούς πυραύλους, ενώ οι άλλοι δύο έπεσαν σε ακατοίκητες περιοχές. Δεν αναφέρθηκαν θύματα.

Στην ίδια γραμμή, Αμερικανός αξιωματούχος δήλωσε ότι η επίθεση δεν είχε αποτέλεσμα και ότι όλο το αμερικανικό στρατιωτικό προσωπικό είναι ασφαλές.

Η επίθεση δεν ήταν μεμονωμένο περιστατικό. Το Ιράν έχει στοχοποιήσει επανειλημμένως αμερικανικές εγκαταστάσεις και συμμάχους των ΗΠΑ κατά τη διάρκεια του πολέμου, μεταξύ άλλων αρκετές φορές στην Ιορδανία. Σε ένα από τα πλήγματα, τον Ιούλιο, σκοτώθηκαν τουλάχιστον δύο Αμερικανοί στρατιωτικοί.

Στο στόχαστρο δύο αμερικανικά πλοία και οκτώ τάνκερ

Την ίδια ώρα, το Στενό του Ορμούζ παραμένει στο επίκεντρο της σύγκρουσης Ουάσιγκτον και Τεχεράνης.

Οι Φρουροί της Επανάστασης ανακοίνωσαν ότι έπληξαν δύο αμερικανικά αντιτορπιλικά, τα οποία φέρουν πυραύλους κρουζ και συστήματα Aegis, καθώς και οκτώ δεξαμενόπλοια.

Κατά την ιρανική ανακοίνωση, η επιχείρηση πραγματοποιήθηκε ως απάντηση στις αμερικανικές επιθέσεις κατά των ιρανικών πετρελαιοφόρων. Οι Φρουροί υποστήριξαν ακόμη ότι τα δύο αμερικανικά πολεμικά πλοία υπέστησαν «σημαντικές ζημιές», ισχυρισμός που δεν επιβεβαιώνεται από την αμερικανική πλευρά με βάση τα στοιχεία που έχουν δημοσιοποιηθεί.

Σε ξεχωριστή, νεότερη ανακοίνωση που μετέδωσε το ημιεπίσημο πρακτορείο Tasnim, οι Φρουροί ανέφεραν ότι έπληξαν άλλα δέκα πλοία, τα οποία κατηγόρησαν ότι παραβίασαν την «απαγορευμένη και μη ασφαλή ζώνη» του Στενού, με την «υποκίνηση και υποστήριξη» των ΗΠΑ.

Στο ίδιο μήνυμα, οι Φρουροί διαμήνυσαν ότι το Στενό του Ορμούζ παραμένει υπό τη «σθεναρή και αποφασιστική επιτήρηση και διαχείρισή» τους.

Αμερικανικά πλήγματα σε ιρανικά τάνκερ

Η ιρανική απάντηση ακολούθησε τα αμερικανικά πλήγματα της Τρίτης σε πέντε ιρανικά πετρελαιοφόρα.

Η Κεντρική Διοίκηση των ΗΠΑ έδωσε στη δημοσιότητα βίντεο από τις επιθέσεις και ανακοίνωσε ότι τα πλοία αποτελούσαν μέρος ενός «σκιώδους δικτύου πολλών δισεκατομμυρίων δολαρίων», το οποίο, σύμφωνα με την Ουάσιγκτον, χρηματοδοτεί τους Φρουρούς της Επανάστασης και τις συμμαχικές προς το Ιράν οργανώσεις στην περιοχή.

Ένα από τα δεξαμενόπλοια, το M/T Riesco, βυθίστηκε στον Κόλπο του Ομάν, σύμφωνα με την Κεντρική Διοίκηση, η οποία ανάρτησε βίντεο του χτυπημένου πλοίου.

Οι ΗΠΑ παρουσίασαν τα πλήγματα ως απάντηση σε δύο απόπειρες των Φρουρών της Επανάστασης να πλήξουν αμερικανικό πολεμικό πλοίο με βαλλιστικούς πυραύλους κατά τις δύο προηγούμενες ημέρες. Σύμφωνα με την αμερικανική πλευρά, δεν υπήρξαν τραυματισμοί Αμερικανών.

Ο υπουργός Εξωτερικών των ΗΠΑ Μάρκο Ρούμπιο κατέστησε σαφές ότι η Ουάσιγκτον προτίθεται να συνεχίσει τα αντίποινα.

«Το Ιράν συνεχίζει να προσπαθεί να πλήξει αμερικανικά πολεμικά πλοία. Και κάθε φορά που το κάνει ή προσπαθεί να το κάνει, θα χάνει τάνκερ», δήλωσε κατά την επίσκεψή του στην Κολομβία, προσθέτοντας ότι «πιθανότατα θα το δείτε ξανά και σήμερα».

Τα αμερικανικά πλήγματα αγγίζουν άμεσα και τον πυρήνα των ιρανικών εξαγωγών πετρελαίου.

Ένα από τα ιρανικά τάνκερ χτυπήθηκε στην περιοχή της νήσου Χαργκ, όπου βρίσκεται ο βασικός τερματικός σταθμός εξαγωγής πετρελαίου της χώρας. Περίπου το 90% του ιρανικού αργού περνά από εκεί, μέσω αγωγών που μεταφέρουν το πετρέλαιο από την ηπειρωτική χώρα.

Το ενεργειακό μέτωπο γίνεται έτσι ολοένα πιο κεντρικό στη στρατηγική και των δύο πλευρών. Η Ουάσιγκτον επιχειρεί να διατηρήσει τη ροή πετρελαίου προς τις διεθνείς αγορές μέσω του Στενού του Ορμούζ, ενώ ταυτόχρονα προσπαθεί να περιορίσει τις ιρανικές εξαγωγές συνεχίζοντας τον ναυτικό αποκλεισμό των λιμανιών της χώρας.

Η Τεχεράνη απαντά ασκώντας πίεση στο ίδιο το θαλάσσιο πέρασμα από το οποίο εξαρτάται σημαντικό μέρος της παγκόσμιας ενεργειακής τροφοδοσίας.

Τεχεράνη: Σχεδιασμός δεκαετιών για το Ορμούζ

Η ιρανική πλευρά επιχειρεί παράλληλα να δείξει ότι η στρατιωτική της στάση στην κρίσιμη για τον ενεργειακό εφοδιασμό θαλάσσια οδό δεν αποτελεί σπασμωδική αντίδραση.

Ο Εσμαΐλ Κουσαρί, μέλος της Επιτροπής Εθνικής Ασφάλειας και Εξωτερικής Πολιτικής του ιρανικού κοινοβουλίου και πρώην ταξίαρχος των Φρουρών της Επανάστασης, δήλωσε στο πρακτορείο ISNA ότι η ετοιμότητα της χώρας είναι αποτέλεσμα πολυετούς στρατηγικού σχεδιασμού.

Όπως δήλωσε, ο ιρανικός στρατός και οι Φρουροί της Επανάστασης άρχισαν να διαμορφώνουν αμυντικά σχέδια και επιχειρησιακές απαντήσεις ήδη από τα τελευταία χρόνια του πολέμου Ιράν-Ιράκ, ώστε να μπορούν να αντιδράσουν άμεσα σε ξένη στρατιωτική παρουσία στην περιοχή.

Υπό πίεση η ναυσιπλοΐα

Η κλιμάκωση των τελευταίων ωρών αποτυπώνεται ήδη και στην κίνηση των πλοίων. Μόλις έξι πλοία μεταφοράς εμπορευμάτων διέσχισαν το Στενό την Τρίτη, σύμφωνα με προκαταρκτικά στοιχεία της Kpler, έναντι εννέα μία ημέρα νωρίτερα και μέσου όρου περίπου 12 κατά το προηγούμενο δεκαήμερο.

Από τα έξι πλοία, πέντε εισέρχονταν στο Ορμούζ και μόλις ένα εξερχόταν. Ανάμεσά τους ήταν ένα πλοίο κατηγορίας Panamax και ένα δεξαμενόπλοιο μεσαίου μεγέθους.

Τα στοιχεία ενδέχεται να μην αποτυπώνουν την πραγματική εικόνα, καθώς ορισμένα πλοία απενεργοποιούν τους αναμεταδότες τους κατά τη διάρκεια της διέλευσης.

Εν τω μεταξύ, πίεση καταγράφεται και στο επίσης κρίσιμης σημασίας στενό Μπαμπ ελ-Μαντέμπ, στην είσοδο της Ερυθράς Θάλασσας. Την Τρίτη πέρασαν από εκεί 25 πλοία μεταφοράς εμπορευμάτων, έναντι μέσου όρου 27 κατά το προηγούμενο δεκαήμερο.

Ανάμεσά τους ήταν δύο δεξαμενόπλοια τύπου Suezmax, οκτώ Aframax και ένα πολύ μεγάλο δεξαμενόπλοιο μεταφοράς αργού.

Αντιπαράθεση και για το αμερικανικό υποβρύχιο drone

Στο ήδη τεταμένο σκηνικό που επικρατεί στο Στενό του Ορμούζ προστέθηκε και ένα ακόμη επεισόδιο.

Το ιρανικό Πολεμικό Ναυτικό ανακοίνωσε ότι κατέλαβε ένα μη επανδρωμένο αμερικανικό υποβρύχιο σκάφος. Η Κεντρική Διοίκηση των ΗΠΑ έδωσε διαφορετική εκδοχή.

Ο εκπρόσωπός της, πλοίαρχος Τιμ Χόκινς, δήλωσε ότι το υποβρύχιο drone είχε παρουσιάσει βλάβη περισσότερο από μία ημέρα νωρίτερα, ενώ χρησιμοποιούνταν για την επιτήρηση των υδάτων της περιοχής στο πλαίσιο των αμερικανικών επιχειρήσεων.

Σύμφωνα με τον ίδιο, επρόκειτο για παλαιότερο μοντέλο, το οποίο δεν είχε συλλέξει ευαίσθητα δεδομένα ούτε έφερε απόρρητο εξοπλισμό σόναρ ή ραντάρ. Παράλληλα, πρόσθεσε ότι οι αμερικανικές επιχειρήσεις στα ύδατα της περιοχής συνεχίζονται.

Οι Χούθι επιδεινώνουν την κρίση στη Μέση Ανατολή

Η σύγκρουση, ωστόσο, δεν περιορίζεται πλέον στο Στενό του Ορμούζ. Οι υποστηριζόμενοι από το Ιράν Χούθι εξαπέλυσαν την Τρίτη ευρείας κλίμακας επιθέσεις με drones και πυραύλους στη Σαουδική Αραβία, τραυματίζοντας 73 ανθρώπους και προκαλώντας πυρκαγιές σε ενεργειακές εγκαταστάσεις και πολιτικές υποδομές.

Σύμφωνα με τις σαουδαραβικές αρχές, μεταξύ των τραυματιών βρίσκονται γυναίκες και παιδιά.

Οι Χούθι ανακοίνωσαν ότι έπληξαν αεροπορική βάση στη νότια πόλη Χαμίς Μουσάιτ, καθώς και εγκαταστάσεις της κρατικής πετρελαϊκής εταιρείας Saudi Aramco σε Άμπχα, Νατζράν και Τζιζάν.

Οι επιθέσεις προκάλεσαν πυρκαγιές και οδήγησαν σε προσωρινή διακοπή της λειτουργίας εγκαταστάσεων, σύμφωνα με το υπουργείο Ενέργειας και τον στρατό της Σαουδικής Αραβίας.

Η επίθεση σηματοδοτεί σημαντική διεύρυνση της σύγκρουσης που άρχισε στις 28 Φεβρουαρίου με τα κοινά αμερικανοϊσραηλινά πλήγματα κατά του Ιράν.

Η Σαουδική Αραβία πολεμά τους Χούθι στην Υεμένη εδώ και περισσότερο από μία δεκαετία ως επικεφαλής αραβικού συνασπισμού. Ο πόλεμος είχε περιοριστεί σε ένταση τα τελευταία χρόνια, όμως η εκεχειρία έχει πλέον καταρρεύσει.

Το Brent πλησιάζει τα 100 δολάρια

Η στρατιωτική κλιμάκωση στο Ορμούζ και η στοχοποίηση ενεργειακών υποδομών και δεξαμενοπλοίων έχουν προκαλέσει εκτίναξη των τιμών του πετρελαίου τις τελευταίες ημέρες.

Το Brent πλησιάζει τα 100 δολάρια το βαρέλι στις πρώτες συναλλαγές της Τετάρτης, καθώς εντείνονται οι ανησυχίες για περαιτέρω διαταραχές στη διέλευση των πετρελαιοφόρων και στον ενεργειακό εφοδιασμό μέσω του Ορμούζ.

Οι επιθέσεις στη Σαουδική Αραβία, έναν από τους μεγαλύτερους παραγωγούς ενέργειας στον κόσμο, εντείνουν ακόμη περισσότερο τις ανησυχίες για την προσφορά.

Η σύγκρουση στον Κόλπο εξελίσσεται έτσι σε δοκιμασία αντοχής μεταξύ Ουάσιγκτον και Τεχεράνης. Οι δύο πλευρές επιχειρούν να πιέσουν η μία την άλλη με στρατιωτικά πλήγματα και ανταγωνιστικούς αποκλεισμούς.

Με το Στενό του Ορμούζ να μετατρέπεται σε κεντρικό πεδίο αντιπαράθεσης, τα τάνκερ να μπαίνουν στο στόχαστρο και το μέτωπο να επεκτείνεται στη Σαουδική Αραβία, η κρίση αποκτά πλέον πολύ ευρύτερες διαστάσεις, πλήττοντας άμεσα τις βασικές αρτηρίες της παγκόσμιας ενεργειακής αγοράς.

Πηγή: skai.gr
5 0 Bookmark

Απόρρητο