Νέα βίντεο αποκαλύπτουν άγνωστες μέχρι σήμερα επαφές του Ομάρ αλ-Μπαγιούμι με Σαουδάραβες αξιωματούχους και τον Ανουάρ αλ-Αουλάκι, ο οποίος αργότερα θα γινόταν ηγετικό στέλεχος της Αλ Κάιντα στην Αραβική Χερσόνησο, όπως αναφέρει το BBC.
Ο Μπαγιούμι είναι ένα από τα πρόσωπα που αποτελούν μέρος της αγωγής ύψους 1 τρισεκατομμυρίου δολαρίων που έχουν καταθέσει οικογένειες θυμάτων της 11ης Σεπτεμβρίου κατά της Σαουδικής Αραβίας.
Οι οικογένειες υποστηρίζουν ότι το Ριάντ ήταν συνένοχο στις επιθέσεις και ότι ο Μπαγιούμι βοήθησε δύο από τους 19 αεροπειρατές, τον Ναουάφ αλ-Χάζμι και τον Χαλίντ αλ-Μιχντάρ.
Το νέο υλικό, το οποίο είχε κατασχεθεί από τις βρετανικές αρχές λίγες ημέρες μετά τις επιθέσεις του 2001 και βρισκόταν στην κατοχή του FBI, έρχεται σε αντίθεση με όσα ο Μπαγιούμι υποστηρίζει εδώ και 25 χρόνια: ότι ήταν απλώς φοιτητής στις ΗΠΑ, ότι δεν είχε εξτρεμιστικές διασυνδέσεις και ότι δεν ήταν πράκτορας της Σαουδικής Αραβίας.
Τα βίντεο με τον Αουλάκι και το paintball
Σε ένα από τα βίντεο, ο Μπαγιούμι φαίνεται να αγκαλιάζει τον Ανουάρ αλ-Αουλάκι τον Ιανουάριο του 1998. Σε άλλο υλικό, οι δύο άνδρες συμμετέχουν σε παιχνίδι paintball κοντά στο Σαν Ντιέγκο, μαζί με αξιωματούχο του σαουδαραβικού Υπουργείου Ισλαμικών Υποθέσεων.
Το βίντεο, που γυρίστηκε το 1997 ή στις αρχές του 1998, δείχνει άνδρες με στρατιωτικές στολές να συμμετέχουν σε σενάρια μάχης και ασκήσεις σκοποβολής. Κάποια στιγμή ορισμένοι εφορμούν φωνάζοντας «Αλλάχ Ακμπάρ». Ο Μπαγιούμι ακούγεται επίσης να αποκαλεί τον Αουλάκι «Σεΐχη Ανουάρ».
Το paintball είχε αποκτήσει ιδιαίτερο ενδιαφέρον στις αντιτρομοκρατικές έρευνες του FBI μετά την 11η Σεπτεμβρίου, καθώς σε άλλες υποθέσεις είχε συνδεθεί με εκπαίδευση για τζιχάντ.
Σύμφωνα με στοιχεία που εξετάστηκαν από το FBI, ο Μπαγιούμι και ο Αουλάκι συμμετείχαν σε τέτοιες δραστηριότητες στο Σαν Ντιέγκο για τουλάχιστον τρία χρόνια, στα τέλη της δεκαετίας του 1990 και στις αρχές της δεκαετίας του 2000.
Όταν καταγράφηκε το συγκεκριμένο βίντεο, ο Αουλάκι δεν είχε ακόμη εξελιχθεί στον διαβόητο εξτρεμιστή που έγινε αργότερα, ωστόσο είχε ήδη επαφές με μέλη της Αλ Κάιντα και βρισκόταν στο στόχαστρο του FBI. Σκοτώθηκε το 2011 σε επίθεση αμερικανικού μη επανδρωμένου αεροσκάφους.
Η σημασία του βίντεο είναι ακόμη μεγαλύτερη επειδή, όταν ο Μπαγιούμι ρωτήθηκε το 2021 στο πλαίσιο της αγωγής των οικογενειών της 11ης Σεπτεμβρίου, επέμεινε ότι δεν είχε συναντήσει ποτέ τον Αουλάκι.
Το επίμαχο υλικό δόθηκε εμπιστευτικά στο δικαστήριο έναν χρόνο αργότερα και εντάχθηκε στον δημόσιο φάκελο στις 4 Σεπτεμβρίου του τρέχοντος έτους.
Άλλες εικόνες καταγράφουν τον Μπαγιούμι σε επανειλημμένες συναντήσεις με αξιωματούχους και ιεροκήρυκες του σαουδαραβικού Υπουργείου Ισλαμικών Υποθέσεων.
Σε ένα βίντεο εμφανίζεται μαζί με δύο αξιωματούχους του υπουργείου στο SeaWorld, ενώ δίνει την κάμερα στον γιο του για να καταγράψει τη συνάντηση.
Το υπουργείο, που ιδρύθηκε το 1993, θεωρούνταν ότι είχε ισχυρή παρουσία κληρικών με ριζοσπαστικές απόψεις.
Είχε διαθέσει εκατοντάδες εκατομμύρια δολάρια για την κατασκευή τζαμιών σε ολόκληρο τον κόσμο και έστελνε αξιωματούχους στις ΗΠΑ, ορισμένοι από τους οποίους επέβλεπαν δίκτυα ιεροκηρύκων με σκληροπυρηνικές θέσεις.
Το διάγραμμα του αεροπλάνου
Μετά την 11η Σεπτεμβρίου, ο Μπαγιούμι έγινε ένας από τους πρώτους υπόπτους του FBI. Το όνομά του είχε βρεθεί σε συμβόλαιο ενοικίασης διαμερίσματος που είχαν υπογράψει οι Χάζμι και Μιχντάρ, οι δύο πρώτοι αεροπειρατές που έφτασαν στις ΗΠΑ και μέλη της ομάδας που κατέλαβε το αεροπλάνο το οποίο συνετρίβη στο Πεντάγωνο.
Το FBI τον εντόπισε στο Μπέρμιγχαμ της Βρετανίας, όπου είχε μετακομίσει με την οικογένειά του. Στις 21 Σεπτεμβρίου 2001 συνελήφθη από ειδική ομάδα της Μητροπολιτικής Αστυνομίας και οδηγήθηκε στο αστυνομικό τμήμα του Πάντινγκτον Γκριν στο Λονδίνο.
Την επόμενη ημέρα οι βρετανικές αρχές άρχισαν να ερευνούν τα ακίνητά του. Βρήκαν χιλιάδες σελίδες εγγράφων, εκατοντάδες φωτογραφίες, αεροπορικά εισιτήρια, τηλεφωνικές κάρτες και τουλάχιστον 80 βιντεοκασέτες.
Μεταξύ των στοιχείων υψηλής προτεραιότητας που μεταφέρθηκαν στο Πάντινγκτον Γκριν ήταν τηλεφωνικός κατάλογος με περισσότερα από δύο δωδεκάδες ονόματα Σαουδαράβων αξιωματούχων στις ΗΠΑ και τη Σαουδική Αραβία, λογισμικό προσομοιωτή πτήσης, ταξιδιωτικά έγγραφα και μια σελίδα σημειωματάριου με σχέδιο αεροπλάνου και μαθηματικούς υπολογισμούς.
Το συγκεκριμένο διάγραμμα δείχνει, σύμφωνα με την ανάλυση που παρουσιάστηκε αργότερα στο δικαστήριο, ύψος και απόσταση που απαιτούνται ώστε ένας πιλότος να κατευθύνει αεροπλάνο προς συγκεκριμένο σημείο στο έδαφος. Κάτω από την εξίσωση υπάρχει ένα μικρό σχέδιο αεροσκάφους και μια σειρά αριθμών.
Η σελίδα παραδόθηκε από το FBI στο δικαστήριο 18 χρόνια αργότερα, μετά από κλήτευση, και δημοσιοποιήθηκε το 2022.
Μέλος της νομικής ομάδας των οικογενειών της 11ης Σεπτεμβρίου, η Τζόντι Γουέστμπρουκ Φλάουερς, δήλωσε στο BBC ότι όταν κατάλαβαν τι ακριβώς ήταν το έγγραφο, θεώρησαν πως είχαν εντοπίσει το «καπνιστό όπλο» της υπόθεσης.
Το 2025, ο ομοσπονδιακός δικαστής που χειρίζεται την αγωγή έκρινε ότι το διάγραμμα, εκ πρώτης όψεως, «συνδέει τον Μπαγιούμι με γνώση των επιθέσεων της 11ης Σεπτεμβρίου».
Ο ίδιος, όταν ρωτήθηκε σχετικά στο δικαστήριο το 2021, είπε ότι κρατούσε το διάγραμμα επειδή του άρεσε να βρίσκει εξισώσεις και ότι δεν θυμόταν πότε το είχε γράψει.
Το στοιχείο που δεν έφτασε ποτέ στους Βρετανούς ανακριτές
Μέχρι το βράδυ της 22ας Σεπτεμβρίου 2001, αντίγραφα του διαγράμματος βρίσκονταν στο Λονδίνο στα χέρια του FBI και της βρετανικής αντιτρομοκρατικής αστυνομίας, λίγα μόλις μέτρα από το δωμάτιο όπου ανακρινόταν ο Μπαγιούμι. Τα αρχεία δείχνουν ότι πέρασαν από τουλάχιστον τρεις ακόμη πράκτορες του FBI τις επόμενες δύο ημέρες.
Ωστόσο, οι Βρετανοί ντετέκτιβ που ανέκριναν τον Μπαγιούμι δεν ενημερώθηκαν ποτέ για το διάγραμμα, παρότι το FBI τούς είχε ζητήσει να τον ρωτήσουν για άλλα στοιχεία που είχαν κατασχεθεί.
Το BBC δεν μπόρεσε να διαπιστώσει γιατί ένα τόσο σημαντικό στοιχείο δεν έφτασε ποτέ στα χέρια των ανακριτών.
Το διάγραμμα στάλθηκε αργότερα με courier στη Νέα Υόρκη, όπου το γραφείο του FBI είχε την ευθύνη για την έρευνα της 11ης Σεπτεμβρίου. Σύμφωνα με πηγή του FBI, αναλύθηκε εκεί, όμως δεν έχει εντοπιστεί κανένα αρχείο που να καταγράφει την ανάλυση ή τα συμπεράσματά της.
Παρά το προεδρικό διάταγμα του 2021 που απαιτούσε την αποχαρακτηρισμό σχετικών αρχείων, από τα έγγραφα που έχουν δημοσιοποιηθεί το FBI έχει παρουσιάσει μόνο ένα έγγραφο που αναφέρεται στο διάγραμμα και αυτό συντάχθηκε 11 χρόνια μετά την αρχική ανακάλυψή του.
Το FBI στο Σαν Ντιέγκο ζητούσε τα στοιχεία
Ακόμη πιο σημαντικό είναι ότι το FBI στο Σαν Ντιέγκο, όπου είχε ζήσει ο Μπαγιούμι και όπου πράκτορες ερευνούσαν τις επαφές του, δεν έλαβε σχεδόν κανένα από τα στοιχεία που είχαν κατασχεθεί στη Βρετανία.
Ο Ρικ Λάμπερτ, ο οποίος διηύθυνε την έρευνα του FBI στο Σαν Ντιέγκο, δήλωσε στο BBC ότι το γραφείο του ζητούσε επανειλημμένα από τη Νέα Υόρκη αντίγραφα του υλικού.
«Η θέση τους ήταν ότι εμείς είμαστε υπεύθυνοι για την υπόθεση. Θα σας τα στείλουμε όταν ολοκληρώσουμε την ανάλυσή τους», ανέφερε.
Ο Λάμπερτ είπε ότι η Νέα Υόρκη δεν ανταποκρίθηκε στα αιτήματα. «Πιστεύω ότι υπάρχει η δυνατότητα, αν είχαμε λάβει αυτά τα στοιχεία και τα είχαμε αναλύσει, να μπορούσαμε να ενώσουμε τα κομμάτια του παζλ πολύ πιο γρήγορα», είπε.
Το γραφείο του Σαν Ντιέγκο κατάφερε τελικά, την άνοιξη του 2002, να αποκτήσει αντίγραφα ορισμένων βίντεο μέσω του συνδέσμου του FBI στο Λονδίνο και όχι από τη Νέα Υόρκη.
Το βίντεο με το paintball είχε επίσης σταλεί στη Νέα Υόρκη και προβλήθηκε εκεί, σύμφωνα με πράκτορα του FBI. Ωστόσο, δεν συμπεριλήφθηκε στις αναφορές που συνέταξε το γραφείο για τις εξτρεμιστικές διασυνδέσεις του Μπαγιούμι.
Σε υπομνήματα του FBI και του Υπουργείου Δικαιοσύνης το 2002 γινόταν λόγος για υλικό που θα μπορούσε να αποδείξει «τα αντιαμερικανικά αισθήματα και τις πεποιθήσεις» του Μπαγιούμι, καθώς και για γραπτά του που μπορούσαν να ερμηνευθούν ως «τζιχαντιστικά». Δεν υπήρχε όμως αναφορά ούτε στο βίντεο με το paintball ούτε στη σχέση του με τον Αουλάκι.
Ο Τζέφρι Μπράινχολτ, τότε αναπληρωτής διευθυντής αντιτρομοκρατίας στο Υπουργείο Δικαιοσύνης, δήλωσε στο BBC ότι ο Μπαγιούμι ήταν μεταξύ των προσώπων για τα οποία είχαν εξεταστεί πιθανές κατηγορίες.
Ωστόσο, όπως είπε, το γραφείο του εισαγγελέα της Νέας Υόρκης δεν υπέβαλε ποτέ κατηγορητήριο προς έγκριση. Αν είχε γίνει, το διάγραμμα θα αποτελούσε σημαντικό αποδεικτικό στοιχείο. «Έχουμε καταδικάσει ανθρώπους για λιγότερα», είπε.
Για το βίντεο με το paintball ανέφερε ότι αποτελεί «πολύ αποκαλυπτικό στοιχείο» και ότι η παρουσία του Αουλάκι είναι «αρκετά σημαντική». Κατά την εκτίμησή του, θα μπορούσε να είχε οδηγήσει ακόμη και σε κατηγορία για παροχή υλικής υποστήριξης σε τρομοκρατική οργάνωση.
Τελικά, ο Μπαγιούμι δεν διώχθηκε ποτέ.
Οι επαφές με Σαουδάραβες αξιωματούχους
Οι πράκτορες του FBI που προσπάθησαν να ερευνήσουν τις σχέσεις του Μπαγιούμι αντιμετώπισαν και άλλους περιορισμούς.
Τον Οκτώβριο του 2001, οι πράκτορες στο Σαν Ντιέγκο ήθελαν να ανακρίνουν αρκετούς Σαουδάραβες αξιωματούχους στις ΗΠΑ, πολλοί από τους οποίους συνδέονταν με το Υπουργείο Ισλαμικών Υποθέσεων. Υποψιάζονταν ότι ορισμένοι από αυτούς είχαν συντονίσει τη βοήθεια που παρείχε ο Μπαγιούμι στους Χάζμι και Μιχντάρ.
Επειδή επρόκειτο για διπλωμάτες, χρειάζονταν άδεια από την ηγεσία του FBI και το Υπουργείο Εξωτερικών.
«Η απάντηση ήρθε: "Όχι, δεν πρόκειται να το κάνεις αυτό"», δήλωσε ο Λάμπερτ.
Παρόμοια εμπειρία είχε και το γραφείο του FBI στο Λος Άντζελες. Την επόμενη χρονιά ζήτησε να ανακρίνει Σαουδάραβα θρησκευτικό αξιωματούχο που είχε συναντήσει ο Μπαγιούμι αμέσως μετά την πρώτη του συνάντηση με τους Χάζμι και Μιχντάρ.
Ο Στιβ Μουρ, που επέβλεπε την έρευνα του FBI για την 11η Σεπτεμβρίου στο Λος Άντζελες, δήλωσε ότι η ομάδα του υπέβαλε επανειλημμένα αιτήματα, χωρίς να λάβει ποτέ την απαιτούμενη άδεια.
Η συνέντευξη στο Ριάντ και η Επιτροπή της 11ης Σεπτεμβρίου
Τον Οκτώβριο του 2003, η Επιτροπή για την 11η Σεπτεμβρίου πήρε συνέντευξη από τον Μπαγιούμι στο Ριάντ. Είχε επιστρέψει στη Σαουδική Αραβία μετά την απελευθέρωσή του από τη βρετανική αστυνομία.
Στη συνέντευξη, που πραγματοποιήθηκε παρουσία της σαουδαραβικής μυστικής αστυνομίας, συμμετείχαν ο εκτελεστικός διευθυντής της Επιτροπής Φίλιπ Ζέλικοου, ένα ακόμη ανώτερο στέλεχος και πράκτορας του FBI.
Σύμφωνα με τις σημειώσεις της Επιτροπής, ο Μπαγιούμι αντιμετωπίστηκε με αξιοσημείωτη επιείκεια. «Του είπαν ότι κανείς δεν πιστεύει ότι βοήθησε εν γνώσει του τους αεροπειρατές να εκτελέσουν την τρομοκρατική τους αποστολή».
Ο ίδιος δήλωσε ότι ήταν ειρηνόφιλος και ότι είχε γίνει «θύμα των θυμάτων». Κατά τη διάρκεια της συνέντευξης, η αμερικανική αντιπροσωπεία αποχώρησε για δείπνο που παρέθεσε η Mabahith, η μυστική αστυνομία της Σαουδικής Αραβίας, χωρίς τον Μπαγιούμι.
Μετά τη συνέντευξη, οι Σαουδάραβες αξιωματούχοι είπαν στην αμερικανική αντιπροσωπεία ότι θα ήθελαν να δουν τον Μπαγιούμι να αθωώνεται. Οι Αμερικανοί απάντησαν ότι αυτό δεν μπορούσε να γίνει πριν από τη δημοσίευση της έκθεσης.
Όταν η έκθεση της Επιτροπής δημοσιεύθηκε τον Ιούλιο του 2004, ο Μπαγιούμι ουσιαστικά απαλλάχθηκε από κάθε υποψία. Περιγραφόταν ως «ευγενικός και κοινωνικός» και η Επιτροπή ανέφερε ότι δεν υπήρχαν στοιχεία που να αποδεικνύουν ότι είχε εξτρεμιστικές απόψεις.
Ωστόσο, σύμφωνα με το BBC, μέλη του προσωπικού της Επιτροπής δεν είχαν πειστεί για την αθωότητά του.
Θεωρούσαν πιθανό ότι γνώριζε πως οι Χάζμι και Μιχντάρ ήταν μέλη της Αλ Κάιντα.
Το προσωπικό διαφώνησε μάλιστα με το συμπέρασμα της έκθεσης ότι ο Μπαγιούμι ήταν «απίθανος υποψήφιος για μυστική εμπλοκή με ισλαμιστές εξτρεμιστές».
Τελικά επιτεύχθηκε συμβιβασμός και η συγκεκριμένη εκτίμηση αποδόθηκε «στους ερευνητές μας που ασχολήθηκαν άμεσα μαζί του και μελέτησαν το υπόβαθρό του».
Η Επιτροπή είχε περάσει συνολικά τεσσεράμισι ώρες με τον Μπαγιούμι, συμπεριλαμβανομένης της διακοπής για το δείπνο.
Το κρίσιμο στοιχείο είναι ότι η Επιτροπή δεν είχε δει το διάγραμμα του αεροπλάνου, το βίντεο με το paintball, τα γραπτά που υποδείκνυαν πιθανές εξτρεμιστικές πεποιθήσεις του Μπαγιούμι ούτε πολλά από τα υπόλοιπα στοιχεία που είχαν κατασχεθεί στη Βρετανία.
Ο Φίλιπ Ζέλικοου δεν απάντησε στις συγκεκριμένες ερωτήσεις του BBC. Δήλωσε, ωστόσο, ότι τα συμπεράσματα της Επιτροπής είχαν εξεταστεί σε δύο κυβερνητικές αξιολογήσεις, το 2015 και το 2021, και ότι η Επιτροπή είχε υπάρξει «ανοιχτή σχετικά με τις υποψίες και τις αβεβαιότητές» της.
Η επικεφαλής της έρευνας του FBI για την 11η Σεπτεμβρίου, Μαίρη Γκάλιγκαν, είχε δηλώσει στο παρελθόν ότι η Επιτροπή είχε «πρόσβαση σε όλα».
Οι απαντήσεις που παραμένουν
Ο ίδιος έχει αρνηθεί στο παρελθόν ότι γνώριζε πως οι Χάζμι και Μιχντάρ ήταν αεροπειρατές, ότι ήταν πράκτορας της Σαουδικής Αραβίας ή ότι είχε οποιαδήποτε εμπλοκή στις επιθέσεις.
Το Ριάντ έχει επίσης απορρίψει κατηγορηματικά κάθε ισχυρισμό ότι η Σαουδική Αραβία ή αξιωματούχοι της ήταν συνένοχοι στις επιθέσεις της 11ης Σεπτεμβρίου.
Το FBI και το αμερικανικό Υπουργείο Εξωτερικών αρνήθηκαν να σχολιάσουν συγκεκριμένα ευρήματα της έρευνας του BBC.
Η νέα έρευνα, πάντως, προσθέτει κρίσιμα στοιχεία σε μια υπόθεση που παραμένει ανοιχτή επί 25 χρόνια: βίντεο που δείχνουν τον Μπαγιούμι να βρίσκεται μαζί με τον Αουλάκι, επαφές του με Σαουδάραβες αξιωματούχους, ένα διάγραμμα αεροπλάνου που δικαστής έκρινε ότι τον συνδέει εκ πρώτης όψεως με γνώση των επιθέσεων, αλλά και μια σειρά αποφάσεων που είχαν ως αποτέλεσμα σημαντικά στοιχεία να μη φτάσουν ποτέ στους πράκτορες και στους ερευνητές που τα χρειάζονταν.
Διαβάστε τις Ειδήσεις σήμερα και ενημερωθείτε για τα πρόσφατα νέα.
Ακολουθήστε το Skai.gr στο Google News και μάθετε πρώτοι όλες τις ειδήσεις.
