Μια σειρά προειδοποιήσεων για τους πιθανούς κινδύνους της Τεχνητής Νοημοσύνης έχει ενισχύσει τις εκκλήσεις για συντονισμένη δράση, με στόχο να επιβραδυνθεί η ανάπτυξη της τεχνολογίας.
Δηλώσεις νυν και πρώην ερευνητών, σύμφωνα με τις οποίες η τεχνολογία θα μπορούσε να θέσει σε κίνδυνο την ανθρωπότητα - με έναν από αυτούς να υποστηρίζει ότι υπάρχει πιθανότητα άνω του 10% να «σκοτώσει όλους τους ανθρώπους» - έχουν σημάνει συναγερμό.
Μεγάλες εταιρείες ανάπτυξης τεχνολογιών Τεχνητής Νοημοσύνης, όπως η OpenAI και η Anthropic, καλούν τους νομοθέτες να θεσπίσουν κανόνες για την AI. Την ίδια θέση εξέφρασε και ο επικεφαλής του τομέα AI της Microsoft, ο οποίος προειδοποίησε ότι απαιτούνται ρυθμίσεις, ώστε ένα ενδεχόμενο «σιλικόνιο είδος» να μην καταλήξει, στο μέλλον, να ανταγωνιστεί την ανθρωπότητα.
Ωστόσο, ορισμένοι απορρίπτουν αυτές τις εκκλήσεις, θεωρώντας ότι αποτελούν προσπάθεια των μεγάλων εταιρειών του κλάδου να εδραιώσουν την κυριαρχία τους έναντι των ανταγωνιστών.
Σε κάθε περίπτωση, οι συγκεκριμένες δηλώσεις, που έχουν λάβει μεγάλη δημοσιότητα, έχουν προκαλέσει ανησυχία. Τι γνωρίζουμε μέχρι σήμερα;
Γιατί ορισμένοι θεωρούν ότι η AI μπορεί να αποτελέσει απειλή;
Ορισμένοι ερευνητές της Τεχνητής Νοημοσύνης υποστηρίζουν ότι υπάρχουν ανησυχητικές ενδείξεις πως τα συστήματα εξελίσσονται και αποκτούν δυνατότητες και ισχύ με υπερβολικά γρήγορους ρυθμούς.
Ο Έβαν Χούμπινγκερ προκάλεσε έντονη συζήτηση, εκφράζοντας την εκτίμηση ότι υπάρχει πιθανότητα άνω του 10% η AI «να σκοτώσει όλους τους ανθρώπους» μέσα στην επόμενη δεκαετία.
Ο ίδιος εργάζεται στον τομέα του alignment, δηλαδή της ευθυγράμμισης της Τεχνητής Νοημοσύνης με τις ανθρώπινες αξίες. Πρόκειται για έναν κλάδο που επιδιώκει να ενσωματώσει στα συστήματα AI τις ηθικές αρχές και τις αξίες των ανθρώπων, ώστε η τεχνολογία να παραμένει προσανατολισμένη σε αυτές.
Ο Χούμπινγκερ διευκρίνισε ότι ο κίνδυνος από τα σημερινά συστήματα είναι «χαμηλός». Οι δηλώσεις του, ωστόσο, έγιναν λίγο μετά την αποχώρηση ενός ακόμη ερευνητή από την Anthropic, ο οποίος προειδοποίησε ότι οι άνθρωποι που αναπτύσσουν την τεχνολογία χάνουν σταδιακά τον έλεγχό της.
Ο Τζέικομπ Κόξον δήλωσε στο BBC ότι ο ίδιος και άλλοι εργαζόμενοι ήταν «πραγματικά τρομοκρατημένοι» από την ταχύτητα των εξελίξεων και τις πιθανές επιπτώσεις τους για την ανθρωπότητα.
Οι ανησυχίες αυτές έρχονται να προστεθούν σε μια μακρά σειρά φόβων σχετικά με το ενδεχόμενο η AI να απειλήσει την ανθρωπότητα, εφόσον οι δυνατότητές της φτάσουν ή ξεπεράσουν εκείνες του ανθρώπου.
Οι προβληματισμοί αυτοί δεν είναι καινούργιοι. Ήδη από τη δεκαετία του 1950, ο Άλαν Τούρινγκ είχε γράψει ότι, εάν καταστεί δυνατή η δημιουργία ευφυών μηχανών, αυτές θα μπορούσαν κάποια στιγμή να αναλάβουν τον έλεγχο.
Τα τελευταία χρόνια, μεγάλες εταιρείες τεχνολογίας ανταγωνίζονται για την ανάπτυξη ολοένα και πιο προηγμένων συστημάτων AI, τόσο με στόχο το κέρδος όσο και στο πλαίσιο της προσπάθειας δημιουργίας αυτού που αποκαλούν «υπερευφυΐα» - μιας θεωρητικής τεχνολογίας που θα είναι εξυπνότερη από τον άνθρωπο.
Σε αντίθεση με τα συστήματα και τα εργαλεία που χρησιμοποιούν καθημερινά εκατομμύρια άνθρωποι για εργασίες όπως η σύνταξη ηλεκτρονικών μηνυμάτων ή η δημιουργία βίντεο, τα συστήματα υπερευφυούς AI θα μπορούσαν να διαχειρίζονται πολύ πιο σύνθετες εργασίες.
Η OpenAI και η Anthropic υποστηρίζουν ότι στόχος τους είναι να εξελίξουν αυτή την τεχνολογία με τρόπο που θα ωφελεί την ανθρωπότητα και θα την προστατεύει από τους υπαρξιακούς κινδύνους που ενδέχεται να προκύψουν.
Ορισμένοι επικριτές, ωστόσο, θεωρούν ότι οι μηχανές δεν θα μπορέσουν ποτέ να φτάσουν πραγματικά τις ανθρώπινες ικανότητες. Υποστηρίζουν, μάλιστα, ότι οι εταιρείες AI υπερβάλλουν ως προς τις δυνατότητες της τεχνολογίας, προκειμένου να ενισχύσουν τη θέση τους ή τα κέρδη τους.
Με ποιον τρόπο θα μπορούσε η AI να απειλήσει την ανθρωπότητα;
Ερευνητές, ειδικοί και επικεφαλής εταιρειών Τεχνητής Νοημοσύνης που ανησυχούν για τις πιθανές επιπτώσεις της τεχνολογίας έχουν περιγράψει μια σειρά από ανησυχητικά σενάρια.
Ο Ντάριο Αμοντέι είχε γράψει τον Σεπτέμβριο ότι η AI έχει εξελιχθεί «δραματικά ταχύτερα» από ό,τι αναμενόταν, μεταξύ άλλων και ως προς τη δυνατότητά της να δημιουργεί την επόμενη γενιά συστημάτων Τεχνητής Νοημοσύνης.
Αυτό είναι ένα από τα βασικά σημεία ανησυχίας: το ενδεχόμενο η AI, αφού φτάσει σε ένα συγκεκριμένο επίπεδο, να αρχίσει θεωρητικά να βελτιώνει τον εαυτό της χωρίς την ανθρώπινη παρέμβαση.
Οι φόβοι ενισχύθηκαν μετά από πρόσφατο περιστατικό κατά το οποίο εργαλεία AI παραβίασαν ιστοτόπους, χωρίς να τους έχει ζητηθεί να το κάνουν.
Ορισμένοι ερευνητές που εκφράζουν ανησυχίες υποστηρίζουν ότι οι άνθρωποι που βρίσκονται στην «καρδιά» της ανάπτυξης της τεχνολογίας φοβούνται ολοένα και περισσότερο ότι θα χάσουν τον έλεγχο των λεγόμενων «AI agents».
Πρόκειται για εργαλεία στα οποία έχει δοθεί η δυνατότητα να εκτελούν αυτόνομα εργασίες και ενέργειες.
Άλλα πιθανά σενάρια περιλαμβάνουν τη χρήση εξαιρετικά ευφυών συστημάτων AI για την ενίσχυση ή τη διεξαγωγή κατασκοπευτικών επιχειρήσεων, κυβερνοεπιθέσεων και βιολογικού πολέμου, καθώς και για την αποσταθεροποίηση οικονομιών - είτε κατά λάθος είτε εσκεμμένα.
Ωστόσο, οι συγκεκριμένες προειδοποιήσεις παραμένουν υποθετικές και, σύμφωνα με ορισμένους, αγγίζουν τα όρια της υπερβολής.
Ορισμένοι ειδικοί έχουν, επίσης, επικρίνει την υπερβολική εστίαση στους υπαρξιακούς κινδύνους της AI, σε βάρος προβλημάτων που έχουν ήδη κάνει την εμφάνισή τους.
Σε αυτά περιλαμβάνεται η χρήση εργαλείων δημιουργίας εικόνων για την παραγωγή μη συναινετικών γυμνών deepfakes γυναικών, τη διάδοση παραπληροφόρησης και την ενίσχυση διαδικτυακών απατών.
Μια διακομματική ομάδα Βρετανών βουλευτών και μελών της Βουλής των Λόρδων έχει δημοσιεύσει έκθεση σχετικά με τους κινδύνους που εγκυμονεί η AI για τα ανθρώπινα δικαιώματα. Στην έκθεση υποστηρίζεται ότι απαιτείται νέα νομοθεσία, προκειμένου να «αντιμετωπιστεί η κλίμακα και η σοβαρότητα» των συγκεκριμένων απειλών.
Ποιες είναι οι προτάσεις για «επιβράδυνση» της AI;
Ο Ντάριο Αμοντέι της Anthropic και ο Σαμ Άλτμαν, διευθύνων σύμβουλος της OpenAI, έχουν ζητήσει τη θέσπιση κανόνων και την «επιβράδυνση» της ανάπτυξης της τεχνολογίας.
Δεν είναι η πρώτη φορά που επικεφαλής εταιρειών ή εκπρόσωποι του ευρύτερου κλάδου ζητούν τη λήψη ανάλογων μέτρων.
Ωστόσο, παραμένουν τα ερωτήματα σχετικά με το τι θα σήμαινε στην πράξη μια τέτοια «επιβράδυνση», την οποία έχει στηρίξει και ο επικεφαλής της SpaceX, Ίλον Μασκ.
Ο Αμοντέι έχει διευκρινίσει ότι η επιβράδυνση δεν θα σήμαινε «διακοπή της εκπαίδευσης των μοντέλων ή της τεχνικής προόδου».
Αντίθετα, ζητά από τις εταιρείες να «αφιερώσουν τον απαραίτητο χρόνο» για να προστατεύσουν τα συστήματα AI που αναπτύσσουν και να ζητούν από «ανεξάρτητους αξιολογητές» να ελέγχουν τη δουλειά τους.
Σε ανάρτησή του στην πλατφόρμα X, ο Σαμ Άλτμαν ανέφερε ότι είναι απαραίτητο να υπάρξει ένας πιο ελεγχόμενος ρυθμός ανάπτυξης, διευκρινίζοντας, ωστόσο, ότι «όταν μιλάμε για “ρύθμιση του ρυθμού”, δεν εννοούμε “σταμάτημα”».
«Η πρόοδος υπήρξε ταχύτατη και θα συνεχιστεί», έγραψε.
«Ωστόσο, θα πρέπει να είναι πιο αργή από ό,τι θα μπορούσε να είναι υπό άλλες συνθήκες. Μέτρα όπως οι αξιολογήσεις ασφάλειας και η παρακολούθηση των συστημάτων έχουν σημαντικό κόστος», πρόσθεσε.
Ο συνιδρυτής της OpenAI ανέφερε, επίσης, ότι οι εταιρείες δεν περίμεναν —ούτε πρόκειται να περιμένουν— από τις κυβερνήσεις να αναλάβουν δράση.
Αργότερα, μιλώντας σε συνέδριο της Salesforce, ο Άλτμαν υποστήριξε ότι οι πολίτες θα πρέπει να δείχνουν μεγαλύτερη εμπιστοσύνη στις εταιρείες AI ως προς την ασφαλή ανάπτυξη της τεχνολογίας.
Ο πρόεδρος των ΗΠΑ, Ντόναλντ Τραμπ, έχει επανειλημμένα αναφερθεί στα οφέλη της AI και έχει στηρίξει την προσπάθεια των αμερικανικών εταιρειών να ηγηθούν στην ανάπτυξή της.
Η κυβέρνησή του έχει υπογράψει εκτελεστικά διατάγματα που αναγνωρίζουν τη «στρατηγική σημασία» της τεχνολογίας για την οικονομία και επιταχύνουν την ανάπτυξή της.
«Πιστεύουμε ότι βρισκόμαστε σε έναν αγώνα δρόμου για την AI και θέλουμε οι Ηνωμένες Πολιτείες να κερδίσουν αυτόν τον αγώνα», δήλωσε σε δημοσιογράφους τον Ιούλιο του 2025 ο Ντέιβιντ Σακς, επικεφαλής του τομέα κρυπτονομισμάτων της αμερικανικής κυβέρνησης.
Ωστόσο, μετά τις πρόσφατες προειδοποιήσεις για τις πιθανές επιπτώσεις της AI στην ανθρωπότητα, ο Ντόναλντ Τραμπ υποβάθμισε τους κινδύνους που συνδέονται με την τεχνολογία.
«Υπάρχουν πολλές πολύ αρνητικές δυνάμεις που αναδεικνύουν ζητήματα τα οποία δεν θα έπρεπε να αναδεικνύονται, καθώς πρόκειται για πράγματα που δεν πρόκειται να συμβούν», δήλωσε ο Τραμπ κατά την επίσκεψή του στην Ιρλανδία.
Δεν τοποθετήθηκε άμεσα επί της πρότασης για επιβράδυνση της ανάπτυξης της AI, αλλά δήλωσε στους δημοσιογράφους: «Προηγούμαστε της Κίνας στην AI… και, ειλικρινά, θέλω να παραμείνει έτσι, γιατί όποιος κερδίσει στην AI, κερδίζει».
Στη συνέχεια, ο Αμερικανός πρόεδρος απέρριψε συνολικά τις ανησυχίες για την ασφάλεια της AI, χαρακτηρίζοντάς τες, σε αναρτήσεις του στην πλατφόρμα Truth Social, «φάρσα».
Όπως υποστήριξε, το μόνο «δίχτυ ασφαλείας» που χρειάζεται η AI είναι ένας «ισχυρός και έξυπνος» πρόεδρος.
Τι έχει δηλώσει η Κίνα;
Η Κίνα δεν είχε τοποθετηθεί δημόσια απέναντι στο κύμα των δυσοίωνων προειδοποιήσεων από ερευνητές αμερικανικών εταιρειών.
Αντιμέτωπη με τον έντονο ανταγωνισμό και τους περιορισμούς στην πρόσβασή της σε αμερικανικά εξαρτήματα και μικροτσίπ που χρησιμοποιούνται για την ανάπτυξη υποδομών AI, η χώρα έχει ενισχύσει την εγχώρια ανάπτυξη της τεχνολογίας.
Παράλληλα, έχει ζητήσει τη δημιουργία ενός ισχυρότερου πλαισίου παγκόσμιας διακυβέρνησης της Τεχνητής Νοημοσύνης.
Η κυκλοφορία προηγμένων συστημάτων και εργαλείων AI ανοικτού κώδικα από κινεζικά εργαστήρια έχει προκαλέσει αναταράξεις στις δυτικές αγορές και μεταξύ των εταιρειών ανάπτυξης τεχνολογίας τα τελευταία χρόνια.
Ο Αμοντέι, στο πλαίσιο της έκκλησής του για επιβράδυνση της ανάπτυξης της AI, προειδοποίησε ότι η πρόοδος και η τεχνογνωσία της Κίνας στον συγκεκριμένο τομέα θα μπορούσαν να δημιουργήσουν κινδύνους για την εθνική ασφάλεια των Ηνωμένων Πολιτειών.
Το κινεζικό υπουργείο Εξωτερικών επέκρινε τις δηλώσεις αυτές, κάνοντας λόγο για αφηγήματα περί απειλής, αντιπαράθεσης και κακόβουλου ανταγωνισμού, τα οποία, όπως υποστήριξε, δεν εξυπηρετούν τα συμφέροντα κανενός.
Διαβάστε τις Ειδήσεις σήμερα και ενημερωθείτε για τα πρόσφατα νέα.
Ακολουθήστε το Skai.gr στο Google News και μάθετε πρώτοι όλες τις ειδήσεις.