Μια ασθένεια που κάποτε συνδεόταν με τους βασιλιάδες, τους ισχυρούς και τους εύπορους, εξαιτίας της διατροφής και της πολυτελούς ζωής τους, καταγράφει σήμερα σημαντική αύξηση των περιστατικών παγκοσμίως. Η ουρική αρθρίτιδα, γνωστή ιστορικά και ως «νόσος των βασιλιάδων» ή «νόσος των πλουσίων», έχει επιστρέψει στο προσκήνιο, με τα κρούσματα να έχουν αυξηθεί κατά περισσότερο από 20% σε παγκόσμιο επίπεδο από το 1990.
Ανάμεσα στις ιστορικές προσωπικότητες που υπέφεραν από τις επώδυνες κρίσεις της νόσου συγκαταλέγονται ο βασιλιάς Ερρίκος Η΄, ο Ισαάκ Νεύτων και ο Μπέντζαμιν Φράνκλιν. Η πάθηση είχε αποκτήσει μάλιστα την ανατριχιαστική ονομασία «κακό των αρθρώσεων», λόγω του έντονου πόνου που προκαλεί.
Σήμερα, ωστόσο, δεν χρειάζεται κανείς να απολαμβάνει βασιλικά γεύματα για να εμφανίσει ουρική αρθρίτιδα. Οι σύγχρονες διατροφικές συνήθειες, σε συνδυασμό με την αύξηση της παχυσαρκίας και άλλων χρόνιων παθήσεων, έχουν συμβάλει στη μετατροπή μιας ασθένειας που κάποτε θεωρούνταν προνόμιο των εύπορων σε ένα πολύ ευρύτερο πρόβλημα δημόσιας υγείας.
Τι είναι η ουρική αρθρίτιδα και πώς προκαλείται
Η ουρική αρθρίτιδα είναι μια φλεγμονώδης μορφή αρθρίτιδας, η οποία εμφανίζεται όταν συσσωρεύεται υπερβολική ποσότητα ουρικού οξέος στο αίμα.
Το ουρικό οξύ είναι ένα άχρηστο προϊόν που δημιουργείται κατά τη διάσπαση των χημικών ενώσεων που ονομάζονται πουρίνες. Φυσιολογικά, τα νεφρά φιλτράρουν το ουρικό οξύ και το αποβάλλουν από τον οργανισμό μέσω των ούρων.
Όταν, όμως, τα επίπεδά του αυξηθούν υπερβολικά, μπορεί να σχηματιστούν μικροσκοπικοί κρύσταλλοι με αιχμηρό σχήμα, που μοιάζουν με βελόνες και συσσωρεύονται στις αρθρώσεις. Η παρουσία τους προκαλεί φλεγμονή και ξαφνικές, εξαιρετικά επώδυνες κρίσεις.
Οι πουρίνες παράγονται φυσιολογικά από τον οργανισμό, αλλά υπάρχουν και σε πολλά τρόφιμα και ποτά. Ιδιαίτερα υψηλές ποσότητες περιέχονται στο κόκκινο κρέας, σε ορισμένα θαλασσινά, στο αλκοόλ και στα ζαχαρούχα αναψυκτικά.
Πριν από αιώνες, η συχνή κατανάλωση τέτοιων τροφών ήταν οικονομικά προσιτή κυρίως στους πλούσιους, γεγονός που εξηγεί τη σύνδεση της ασθένειας με την οικονομική και κοινωνική ελίτ.
Περισσότεροι από 12 εκατομμύρια Αμερικανοί πάσχουν από τη νόσο
Σύμφωνα με την Cleveland Clinic, περισσότεροι από 12 εκατομμύρια άνθρωποι στις ΗΠΑ ζουν σήμερα με ουρική αρθρίτιδα. Η νόσος προσβάλλει συχνότερα το μεγάλο δάχτυλο του ποδιού, χωρίς αυτό να σημαίνει ότι περιορίζεται σε αυτό. Μπορεί επίσης να εμφανιστεί στα γόνατα, στους αστραγάλους, στα χέρια, στους καρπούς και στους αγκώνες.
Τα συμπτώματα εμφανίζονται συνήθως με τη μορφή ξαφνικών κρίσεων, οι οποίες μπορεί να προκαλέσουν τόσο έντονο πόνο και ευαισθησία, ώστε ακόμη και το βάρος ενός σεντονιού πάνω στην πάσχουσα περιοχή να γίνεται ανυπόφορο.
«Συχνά εμφανίζεται κατά τη διάρκεια της νύχτας, με αποτέλεσμα κάποιος να πηγαίνει για ύπνο χωρίς πόνο και να ξυπνά το πρωί αδυνατώντας να πατήσει το πόδι του στο πάτωμα. Μερικές φορές οι ασθενείς πιστεύουν ότι έχουν σπάσει κάποιο κόκαλο», ανέφερε στην εφημερίδα Guardian ο Έντουαρντ Ρόντι, ρευματολόγος και καθηγητής στο Πανεπιστήμιο Keele.
Άλλα συμπτώματα είναι η αλλαγή στο χρώμα του δέρματος, η δυσκαμψία, το οίδημα και η έντονη θερμότητα γύρω από την προσβεβλημένη άρθρωση, η οποία μπορεί να δίνει την αίσθηση ότι καίγεται.
Οι κρίσεις διαρκούν συνήθως μία έως δύο εβδομάδες και στη συνέχεια υποχωρούν. Στα μεσοδιαστήματα, πολλοί ασθενείς δεν εμφανίζουν κανένα σύμπτωμα, γεγονός που μπορεί να δημιουργήσει την εντύπωση ότι η πάθηση έχει εξαφανιστεί.
Γιατί αυξάνονται τα περιστατικά και ποιοι κινδυνεύουν περισσότερο
Παρότι η ουρική αρθρίτιδα μπορεί να προσβάλει οποιονδήποτε, εμφανίζεται περίπου τρεις φορές συχνότερα στους άνδρες σε σχέση με τις γυναίκες. Στις γυναίκες, η εμφάνισή της παρατηρείται συνήθως μετά την εμμηνόπαυση.
Σημαντικό ρόλο φαίνεται να παίζουν επίσης η γενετική προδιάθεση και το οικογενειακό ιστορικό.
Παραδοσιακά, η νόσος συνδεόταν κυρίως με μεγαλύτερες ηλικίες, ωστόσο πλέον διαγιγνώσκεται όλο και συχνότερα και σε νεότερους ανθρώπους. Η αύξηση της παχυσαρκίας, της υπέρτασης, της χρόνιας νεφρικής νόσου και άλλων μεταβολικών διαταραχών σε μικρότερες ηλικίες ενδέχεται να συμβάλλει σε αυτή την τάση.
«Η υψηλή αρτηριακή πίεση, η παχυσαρκία, η χρόνια νεφρική νόσος και άλλες μεταβολικές παθήσεις αρχίζουν να διαγιγνώσκονται σε όλο και νεότερες ηλικίες», δήλωσε η Μαλίνα Γουίτλοου, επαγγελματίας υγείας με εξειδίκευση στην οικογενειακή νοσηλευτική, στο UVA Today.
Η ουρική αρθρίτιδα δεν αποτελεί, ωστόσο, μόνο μια επώδυνη ενόχληση. Εάν παραμείνει χωρίς θεραπεία, μπορεί να προκαλέσει μόνιμες βλάβες στις αρθρώσεις, σοβαρή αρθρίτιδα και παραμορφώσεις. Σε ορισμένους ασθενείς σχηματίζονται επίσης τόφοι, δηλαδή σκληρά εξογκώματα από κρυστάλλους ουρικού οξέος που συσσωρεύονται κάτω από το δέρμα και γύρω από τις αρθρώσεις.
Θεραπεία και αλλαγές στον τρόπο ζωής
Η αντιμετώπιση της ουρικής αρθρίτιδας περιλαμβάνει φαρμακευτική αγωγή για την ανακούφιση από τον πόνο και τη φλεγμονή. Μεταξύ των φαρμάκων που χρησιμοποιούνται είναι μη συνταγογραφούμενα αντιφλεγμονώδη, όπως η ιβουπροφαίνη και η ναπροξένη.
Σε αρκετές περιπτώσεις, οι γιατροί χορηγούν επίσης μακροχρόνια θεραπεία για τη μείωση των επιπέδων ουρικού οξέος, με στόχο την πρόληψη νέων κρίσεων και την αποφυγή επιπλοκών.
Καθοριστικό ρόλο στην αντιμετώπιση της νόσου μπορούν να διαδραματίσουν και οι αλλαγές στον τρόπο ζωής. Μια διατροφή με χαμηλή περιεκτικότητα σε πουρίνες, η επαρκής κατανάλωση νερού και η τακτική σωματική άσκηση αποτελούν βασικά μέτρα για τον περιορισμό των παραγόντων κινδύνου.
«Η άσκηση ενθαρρύνει την απώλεια βάρους, γεγονός που μειώνει τον κίνδυνο εμφάνισης ουρικής αρθρίτιδας και νέων κρίσεων», δήλωσε ο ρευματολόγος δρ Χοσέ Πάμπλο Γκαρσία στο UHealth Collective, επισημαίνοντας ότι η διόρθωση των παραγόντων κινδύνου μπορεί να περιορίσει σημαντικά την εξέλιξη της νόσου και να αποτρέψει την επανεμφάνισή της.
Έτσι, η «νόσος των βασιλιάδων», που για αιώνες θεωρούνταν πάθηση της πολυτέλειας και της υπερβολής, αποτελεί πλέον μια ολοένα και συχνότερη πρόκληση για τη σύγχρονη δημόσια υγεία.
Διαβάστε τις Ειδήσεις σήμερα και ενημερωθείτε για τα πρόσφατα νέα.
Ακολουθήστε το Skai.gr στο Google News και μάθετε πρώτοι όλες τις ειδήσεις.