Στο επίκεντρο των διαπραγματεύσεων Ουάσινγκτον και Μεξικού βρίσκεται η νέα εμπορική συμφωνία που υπέγραψε το Μεξικό με την Ευρωπαϊκή Ένωση τον Μάιο και προβλέπει αυξημένη προστασία για εκατοντάδες ευρωπαϊκά προϊόντα των οποίων οι ονομασίες συνδέονται με συγκεκριμένες γεωγραφικές περιοχές.
Παράλληλα, η συμφωνία προβλέπει ότι οι συγκεκριμένες ονομασίες θα προστατεύονται στην αγορά του Μεξικού, ενώ η ΕΕ θα έχει τη δυνατότητα να προσφεύγει νομικά σε περίπτωση παραβίασης των σχετικών κανόνων.
Η ένσταση της Ουάσινγκτον
Οι Ηνωμένες Πολιτείες υποστηρίζουν ότι η συμφωνία μπορεί να περιορίσει την πρόσβαση αμερικανικών παραγωγών στην αγορά του Μεξικού, καθώς προϊόντα που σήμερα πωλούνται με ονομασίες όπως «parmesan» ή «feta» ενδέχεται να μην μπορούν στο μέλλον να χρησιμοποιούν αυτές τις ονομασίες.
Για την αμερικανική γαλακτοβιομηχανία, οι συγκεκριμένοι όροι αποτελούν σημαντικό εμπορικό ζήτημα. «Το Μεξικό πρέπει να διασφαλίσει ότι οι Αμερικανοί παραγωγοί θα συνεχίσουν να έχουν πρόσβαση στην αγορά», υποστηρίζει ο Jaime Castaneda του U.S. Dairy Export Council.
Η αντιπαράθεση αποκτά ακόμη μεγαλύτερη βαρύτητα καθώς οι ΗΠΑ και το Μεξικό βρίσκονται ήδη σε δύσκολες διαπραγματεύσεις για μια ενδιάμεση εμπορική συμφωνία, ενώ παράλληλα προετοιμάζονται οι συζητήσεις για την ανανέωση της συμφωνίας ελεύθερου εμπορίου ΗΠΑ-Μεξικού-Καναδά (USMCA).
Η δύναμη των «γεωγραφικών ενδείξεων»
Το ζήτημα αφορά μια ευρύτερη διαφωνία ανάμεσα στις ΗΠΑ και την ΕΕ για το πώς πρέπει να προστατεύονται οι ονομασίες τροφίμων.
Η Ευρωπαϊκή Ένωση θεωρεί ότι ορισμένες ονομασίες αποτελούν αναπόσπαστο μέρος της ταυτότητας ενός προϊόντος και πρέπει να χρησιμοποιούνται μόνο όταν αυτό προέρχεται από τη συγκεκριμένη περιοχή και παράγεται σύμφωνα με συγκεκριμένους κανόνες.
Έτσι, για παράδειγμα, η ονομασία Parmigiano Reggiano συνδέεται με την παραγωγή στη βόρεια Ιταλία, ενώ η «φέτα» προστατεύεται ως ελληνικό προϊόν με συγκεκριμένη γεωγραφική προέλευση.
Το αμερικανικό Γραφείο Εμπορικού Αντιπροσώπου έχει επικρίνει στο παρελθόν το ευρωπαϊκό σύστημα γεωγραφικών ενδείξεων, υποστηρίζοντας ότι υποχρεώνει παραγωγούς εκτός ΕΕ να χρησιμοποιούν περιγραφές όπως «τύπου φέτας» ή «τύπου asiago».
Γιατί το Μεξικό βρίσκεται στη μέση
Το Μεξικό έχει ιδιαίτερο οικονομικό ενδιαφέρον για την αμερικανική γαλακτοβιομηχανία. Οι ΗΠΑ εξάγουν στο Μεξικό τυροκομικά προϊόντα αξίας περίπου 1 δισ. δολαρίων ετησίως, ενώ οι συνολικές εξαγωγές γαλακτοκομικών προϊόντων της ΕΕ προς τη χώρα ανέρχονται περίπου στα 200 εκατ. δολάρια.
Παράλληλα, οι εισαγωγές τυριού έχουν αυξηθεί σημαντικά τις τελευταίες δεκαετίες και πλέον αντιστοιχούν σε περίπου 30% της κατανάλωσης στη χώρα.
Αμερικανικά προϊόντα όπως τη τριμμένη παρμεζάνα έχουν αποκτήσει ισχυρή παρουσία στην αγορά, ενώ η ανάπτυξη της εστίασης και ιδιαίτερα των πιτσαριών έχει αυξήσει ακόμη περισσότερο τη ζήτηση.
Το Μεξικό, ωστόσο, διαθέτει και τη δική του ισχυρή παράδοση στην τυροκομία, με προϊόντα όπως το Oaxaca και το queso fresco.
Ευρωπαϊκά τυριά για διαφορετικό κοινό
Οι Ευρωπαίοι παραγωγοί υποστηρίζουν ότι η προστασία των ονομασιών δεν αποτελεί εμπορικό εμπόδιο, αλλά τρόπο διαφύλαξης της παράδοσης και της ποιότητας.
Εκπρόσωποι του ισπανικού κλάδου manchego υποστηρίζουν ότι η ευρωπαϊκή προσέγγιση βασίζεται στην παραγωγή μικρότερης κλίμακας, με έμφαση στην προέλευση και την ιδιαίτερη ταυτότητα κάθε προϊόντος.
Από την πλευρά τους, ορισμένοι έμποροι τυριών στο Μεξικό θεωρούν ότι τα ευρωπαϊκά προϊόντα μπορούν να καταλάβουν μια διαφορετική, πιο premium κατηγορία της αγοράς, ιδιαίτερα εάν η εμπορική συμφωνία οδηγήσει σε χαμηλότερους δασμούς.
Οι Μεξικανοί παραγωγοί απέναντι στις αμερικανικές εισαγωγές
Η συζήτηση, πάντως, δεν αφορά μόνο τις ευρωπαϊκές ονομασίες.
Μεξικανοί παραγωγοί και έμποροι τυριών εκφράζουν εδώ και χρόνια ανησυχίες για την πίεση που ασκούν οι φθηνότερες αμερικανικές εισαγωγές στην εγχώρια παραγωγή.
Ορισμένοι εκπρόσωποι του κλάδου υποστηρίζουν ότι οι αμερικανικές επιχειρήσεις μπορούν να διαθέτουν τυριά σε ιδιαίτερα χαμηλές τιμές, γεγονός που δυσκολεύει τους μικρότερους Μεξικανούς παραγωγούς.
Η διαφωνία αποτυπώνει έτσι δύο διαφορετικά μοντέλα: από τη μία την αμερικανική παραγωγή μεγάλης κλίμακας και χαμηλού κόστους και από την άλλη την ευρωπαϊκή παράδοση προϊόντων που συνδέονται στενά με συγκεκριμένες περιοχές και μεθόδους παραγωγής.
Η συμφωνία δεν έχει ακόμη τεθεί σε ισχύ
Παρότι η συμφωνία Μεξικού – ΕΕ έχει υπογραφεί, δεν έχει ολοκληρωθεί ακόμη η διαδικασία που απαιτείται για να τεθεί σε εφαρμογή στο Μεξικό.
Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή έχει ξεκαθαρίσει ότι δεν θεωρεί εφικτή την αλλαγή των συμφωνημένων όρων, ενώ η μεξικανική πλευρά πρέπει να ολοκληρώσει τη διαδικασία επικύρωσης από το Κογκρέσο.
Έτσι, μια φαινομενικά απλή διαφωνία για την ονομασία ενός τυριού εξελίσσεται σε ένα πολύ μεγαλύτερο εμπορικό ζήτημα.
Πίσω από τη «μάχη της φέτας και της παρμεζάνας» κρύβονται δισεκατομμύρια δολάρια σε εμπορικές ροές, η προστασία της αγροτικής παραγωγής και δύο διαφορετικές αντιλήψεις για το ποιος έχει το δικαίωμα να χρησιμοποιεί ένα όνομα που έχει γίνει διεθνώς γνωστό.
Διαβάστε τις Ειδήσεις σήμερα και ενημερωθείτε για τα πρόσφατα νέα.
Ακολουθήστε το Skai.gr στο Google News και μάθετε πρώτοι όλες τις ειδήσεις.
