Με τον πόλεμο στο Ιράν να εκτινάσσει ξανά τις τιμές της ενέργειας και να επαναφέρει τον εφιάλτη του πληθωρισμού στην Ευρώπη, η Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα οδεύει την Πέμπτη προς τη δεύτερη αύξηση επιτοκίων μέσα στη χρονιά, επιχειρώντας να ανακόψει εγκαίρως ένα νέο κύμα ανατιμήσεων.
Οι επιθέσεις των δύο πλευρών από τα τέλη Αυγούστου έβαλαν τέλος σε έναν μήνα σχετικής ηρεμίας, με τις ΗΠΑ και το Ιράν να πλήττουν στρατιωτικούς στόχους, πλοία και ενεργειακές υποδομές.
Η νέα κλιμάκωση έχει οδηγήσει την τιμή του πετρελαίου ξανά πάνω από τα 100 δολάρια το βαρέλι, ξυπνώντας φόβους για ευρύτερες αυξήσεις τιμών στην Ευρωζώνη, η οποία εξαρτάται σε μεγάλο βαθμό από εισαγόμενα καύσιμα.
Οι οικονομολόγοι αναμένουν ότι η ΕΚΤ θα απαντήσει αυξάνοντας το βασικό της επιτόκιο στο 2,50% από 2,25%, ενώ παράλληλα θα διαμηνύσει ότι είναι έτοιμη να προχωρήσει σε νέα σύσφιγξη της νομισματικής πολιτικής εάν οι προοπτικές για τον πληθωρισμό δεν βελτιωθούν.
«Η αύξηση τον Σεπτέμβριο μοιάζει σχεδόν κλειδωμένη», δήλωσε η Αλέσια Μπεράρντι, επικεφαλής παγκόσμιας μακροοικονομικής ανάλυσης στο Amundi Investment Institute. «Ο πληθωρισμός παραμένει υψηλός και αναμένεται να αποδειχθεί επίμονος τους επόμενους μήνες, προτού αρχίσει να υποχωρεί προς το δεύτερο εξάμηνο του επόμενου έτους».
Η ανθεκτικότητα της οικονομίας δίνει περιθώρια στην ΕΚΤ
Η πρόεδρος της ΕΚΤ Κριστίν Λαγκάρντ και οι υπόλοιποι αξιωματούχοι της τράπεζας, οι οποίοι συνεδριάζουν στο Βερολίνο στο πλαίσιο της καθιερωμένης ετήσιας συνάντησής τους εκτός των κεντρικών γραφείων της Φρανκφούρτης, αναμένεται να βρουν στήριγμα στα τελευταία στοιχεία για την ανάπτυξη.
Η οικονομία της Ευρωζώνης των 21 χωρών αποδεικνύεται μέχρι στιγμής πιο ανθεκτική από ό,τι αναμενόταν, παρά το αυξημένο κόστος των καυσίμων, τον ανταγωνισμό από την Κίνα και τις επιπτώσεις της ξηρασίας.
Ο τραπεζικός δανεισμός μάλιστα επιταχύνθηκε τον Ιούλιο, γεγονός που υποδηλώνει ότι η αύξηση των επιτοκίων στην οποία προχώρησε η ΕΚΤ τον Ιούνιο δεν έχει πλήξει αισθητά την οικονομική δραστηριότητα και αφήνει στους υπεύθυνους χάραξης πολιτικής περιθώρια για περαιτέρω αυξήσεις, εφόσον κριθούν αναγκαίες.
«Περιμένουμε από την πρόεδρο Λαγκάρντ να διατηρήσει μια αυστηρή στάση αναμονής, αφήνοντας ανοιχτό το ενδεχόμενο περαιτέρω σύσφιγξης», δήλωσε ο Μάρτιν Βόλμπουργκ, ανώτερος οικονομολόγος της Generali Investments.
Οι αγορές προεξοφλούν ακόμη μία αύξηση επιτοκίων μέχρι το τέλος του έτους και στη συνέχεια μία ή δύο επιπλέον κινήσεις μέσα στην επόμενη χρονιά.
Οι οικονομολόγοι εμφανίζονται πιο συγκρατημένοι. Πολλοί θεωρούν ότι η αύξηση της Πέμπτης μπορεί να είναι η τελευταία, τουλάχιστον προς το παρόν, αν και αυξάνεται ο αριθμός εκείνων που βλέπουν πλέον σοβαρό ενδεχόμενο να χρειαστεί νέα σύσφιγξη.
Ένας λόγος που μπορεί να περιορίσει τις επόμενες αυξήσεις είναι ότι οι συνθήκες χρηματοδότησης έχουν ήδη γίνει αισθητά αυστηρότερες. Οι αποδόσεις των μακροπρόθεσμων ομολόγων έχουν ανέβει σε επίπεδα που δεν είχαν να καταγραφούν από πριν την παγκόσμια χρηματοπιστωτική κρίση, καθώς οι επενδυτές ανησυχούν τόσο για τον πληθωρισμό όσο και για τη διόγκωση του δημόσιου χρέους.
Πρόσθετη ανοδική πίεση στις αποδόσεις ασκούν οι μαζικές εκδόσεις ομολόγων από τους τεχνολογικούς κολοσσούς, οι οποίοι αντλούν επιθετικά κεφάλαια για να χρηματοδοτήσουν την εκρηκτική ανάπτυξη της τεχνητής νοημοσύνης, αλλά και η πολιτική αναταραχή στη Γερμανία.
Προς τα πάνω οι προβλέψεις για ανάπτυξη και πληθωρισμό
Η ΕΚΤ αναμένεται την Πέμπτη να αναθεωρήσει προς τα πάνω και τις προβλέψεις της για την ανάπτυξη φέτος, ενδεχομένως και για το 2027, αναγνωρίζοντας ότι η οικονομία εξακολουθεί να αντέχει καλύτερα από όσο είχε εκτιμηθεί.
Την ίδια ώρα, όμως, είναι πιθανό να μεταθέσει χρονικά την επιστροφή του πληθωρισμού -ο οποίος βρίσκεται πλέον πάνω από το 3%- στον στόχο του 2%. Τον Ιούνιο, η ΕΚΤ προέβλεπε ότι αυτό θα συνέβαινε το επόμενο καλοκαίρι.
Οι νέες προβλέψεις, ωστόσο, δύσκολα θα αποτυπώνουν πλήρως την τελευταία εκτίναξη των ενεργειακών τιμών.
«Ακόμη πιο εντυπωσιακή τις τελευταίες εβδομάδες είναι η νέα άνοδος στις τιμές του φυσικού αερίου», ανέφερε η Barclays σε σημείωμά της. «Το φυσικό αέριο διαπραγματεύεται πλέον σε επίπεδα ανάμεσα στις παραδοχές του δυσμενούς και του ακραίου σεναρίου».
«Αυτό έχει ιδιαίτερη σημασία επειδή, παρότι οι ανατιμήσεις στο φυσικό αέριο περνούν στην οικονομία πιο αργά από τις αυξήσεις στο πετρέλαιο, προκαλούν μεγαλύτερες και πιο επίμονες επιπτώσεις στον πληθωρισμό εκτός ενέργειας», πρόσθεσε η Barclays.
Τα στοιχεία θα κρίνουν τη συνέχεια
Μέχρι στιγμής, πάντως, οι βασικοί δείκτες που παρακολουθεί στενά η ΕΚΤ δεν εκπέμπουν ιδιαίτερα ανησυχητικά μηνύματα.
Ο δομικός πληθωρισμός, από τον οποίο εξαιρούνται οι ευμετάβλητες τιμές της ενέργειας και των τροφίμων, υποχώρησε τον περασμένο μήνα στο 2,4%, ενώ η τελευταία έρευνα έδειξε ότι οι καταναλωτές περιόρισαν τις προσδοκίες τους για τις μελλοντικές αυξήσεις των τιμών. Παράλληλα, έχει μετριαστεί και ο ρυθμός αύξησης των μισθών.
«Σε αντίθεση με το ενεργειακό σοκ του 2022, η φετινή εκτίναξη των τιμών της ενέργειας είναι απίθανο να πυροδοτήσει έναν φαύλο κύκλο μισθολογικών αυξήσεων και πληθωρισμού, καθώς οι συνθήκες της ζήτησης δεν ευνοούν στον ίδιο βαθμό νέες πληθωριστικές πιέσεις», δήλωσε ο Άντριου Κένινγκχαμ της Capital Economics.
Ο Κάρστεν Μπρζέσκι, παγκόσμιος επικεφαλής μακροοικονομικής ανάλυσης στην ING, σημείωσε ότι οι επιχειρήσεις -τουλάχιστον στη Γερμανία- έχουν μέχρι στιγμής απορροφήσει το αυξημένο κόστος. Πρόκειται για έντονη αντίθεση με όσα συνέβησαν το 2022, όταν το ενεργειακό σοκ που ακολούθησε τη ρωσική εισβολή στην Ουκρανία εκτόξευσε τον πληθωρισμό πάνω από το 10%.
Στο μικροσκόπιο και το μέλλον της Λαγκάρντ
Πέρα από την απόφαση για τα επιτόκια, η Κριστίν Λαγκάρντ αναμένεται να δεχθεί στη συνέντευξη Τύπου που θα ακολουθήσει ερωτήσεις και για το δικό της μέλλον στην ΕΚΤ, καθώς η θητεία της ολοκληρώνεται στις 31 Οκτωβρίου 2027.
Το όνομα της προέδρου της ΕΚΤ έχει επανειλημμένως συνδεθεί με την ηγεσία του Παγκόσμιου Οικονομικού Φόρουμ, ενώ τον Ιούλιο είχε εκφράσει την επιθυμία της να υπερασπιστεί, από κάποιον ρόλο, τις ευρωπαϊκές αξίες κατά την προεκλογική περίοδο για τις προεδρικές εκλογές της Γαλλίας το επόμενο έτος.
Όταν αργότερα τον ίδιο μήνα πιέστηκε να διευκρινίσει εάν αυτό σήμαινε ότι σκόπευε να εγκαταλείψει πρόωρα την ΕΚΤ, απάντησε: «Δεν πρόκειται να με δείτε να φεύγω πριν από το 2027».
Την ίδια ώρα, δημοσίευμα της περασμένης εβδομάδας, σύμφωνα με το οποίο το μέλος του Εκτελεστικού Συμβουλίου της ΕΚΤ Ίζαμπελ Σνάμπελ βρίσκεται σε συζητήσεις για να αναλάβει θέση στο Διεθνές Νομισματικό Ταμείο, ενδέχεται να προμηνύει ευρύτερες ανακατατάξεις στην κορυφή της κεντρικής τράπεζας της Ευρωζώνης.
Διαβάστε τις Ειδήσεις σήμερα και ενημερωθείτε για τα πρόσφατα νέα.
Ακολουθήστε το Skai.gr στο Google News και μάθετε πρώτοι όλες τις ειδήσεις.
