Δύο ακόμη χώρες μπαίνουν σήμερα στον ενεργειακό σχεδιασμό που αναπτύσσεται με αφετηρία την Ελλάδα και κατεύθυνση προς τον ευρωπαϊκό Βορρά. Η υπογραφή στη Θεσσαλονίκη για τη διεύρυνση του Κάθετου Διαδρόμου φυσικού αερίου προς τη Βόρεια Μακεδονία και τη Σερβία ανοίγει στην πράξη ένα νέο δυτικό σκέλος για τη μεταφορά φυσικού αερίου, ενισχύοντας τον ρόλο των ελληνικών υποδομών στην τροφοδοσία των Βαλκανίων και, σε επόμενο στάδιο, της Κεντρικής Ευρώπης.
Το Μνημόνιο Συνεργασίας υπογράφεται σήμερα, Παρασκευή 4 Σεπτεμβρίου, στο πλαίσιο του συνεδρίου του Ελληνοαμερικανικού Εμπορικού Επιμελητηρίου στη Θεσσαλονίκη, με τη συμμετοχή των Διαχειριστών Συστημάτων Φυσικού Αερίου.
Η συμφωνία αποτελεί το επόμενο βήμα ενός σχεδιασμού που επιταχύνθηκε τους τελευταίους μήνες και φιλοδοξεί να δημιουργήσει μία ακόμη δίοδο για μη ρωσικές ποσότητες φυσικού αερίου προς την ευρωπαϊκή ενδοχώρα.
Ο Κάθετος Διάδρομος αποκτά σήμερα ακόμη ένα σκέλος και η ελληνική ενεργειακή πύλη αποκτά περισσότερους δρόμους προς τον Βορρά.
Ο Κάθετος Διάδρομος ανοίγει προς τα δυτικά
Μέχρι σήμερα, η βασική διαδρομή του Κάθετου Διαδρόμου αναπτύσσεται από την Ελλάδα προς τη Βουλγαρία και από εκεί μέσω Ρουμανίας και Μολδαβίας προς την Ουκρανία και τις βορειότερες αγορές.
Η ένταξη της Βόρειας Μακεδονίας και της Σερβίας ανοίγει μια δεύτερη κατεύθυνση. Το φυσικό αέριο που εισέρχεται στο ελληνικό σύστημα θα μπορεί σταδιακά να κινηθεί μέσω Βόρειας Μακεδονίας προς τη Σερβία, με την προοπτική η διαδρομή να συνεχίσει προς Ουγγαρία και Αυστρία.
Πρόκειται για εξέλιξη που αυξάνει τόσο τον αριθμό των δυνητικών αγορών όσο και τη σημασία των υποδομών εισόδου φυσικού αερίου στην Ελλάδα.
Το κρίσιμο στοιχείο είναι ότι πίσω από τη σημερινή συμφωνία αρχίζουν να διαμορφώνονται και οι απαραίτητες φυσικές υποδομές.
Ο διασυνδετήριος αγωγός Ελλάδας–Βόρειας Μακεδονίας βρίσκεται ήδη υπό κατασκευή, με στόχο να περάσει σε εμπορική λειτουργία πριν από το τέλος του 2027. Παράλληλα, προχωρά η διασύνδεση Βόρειας Μακεδονίας–Σερβίας, με σχεδιαζόμενη δυναμικότητα 3 έως 6 δισ. κυβικών μέτρων ετησίως και ορίζοντα ολοκλήρωσης προς τα τέλη του 2028.
Όταν τα δύο έργα ολοκληρωθούν, η Βόρεια Μακεδονία θα μπορεί να λειτουργεί και ως χώρα διέλευσης, ενώ η Σερβία θα αποκτήσει μία πρόσθετη δίοδο προμήθειας από τον Νότο.
Αλεξανδρούπολη και Ρεβυθούσα στην αφετηρία
Στο νέο σκηνικό αναβαθμίζεται ακόμη περισσότερο η σημασία των ελληνικών υποδομών LNG.
Το FSRU της Αλεξανδρούπολης και η Ρεβυθούσα μπορούν να αποτελέσουν σημεία εισόδου φορτίων που στη συνέχεια θα κατευθύνονται προς τις βαλκανικές αγορές, ενώ στην ίδια ενεργειακή εξίσωση βρίσκεται και το αζέρικο φυσικό αέριο που εισέρχεται μέσω του TAP.
Ήδη υπάρχουν ενδείξεις πραγματικής ζήτησης για τις νέες διαδρομές. Η Βόρεια Μακεδονία έχει δεσμεύσει τέσσερις χρονοθυρίδες στο FSRU Αλεξανδρούπολης, ενώ η σερβική Srbijagas έχει εξασφαλίσει δυναμικότητα 300 εκατ. κυβικών μέτρων ετησίως για την επόμενη δεκαετία.
Η διεύρυνση του Κάθετου Διαδρόμου έρχεται παράλληλα σε μία περίοδο κατά την οποία οι ΗΠΑ επιδιώκουν να αυξήσουν την παρουσία του αμερικανικού LNG στην ευρωπαϊκή αγορά. Η Ελλάδα, λόγω γεωγραφικής θέσης αλλά και των υποδομών που έχουν αναπτυχθεί τα τελευταία χρόνια, βρίσκεται σε κεντρική θέση σε αυτόν τον σχεδιασμό.
Όσο περισσότερες αγορές συνδέονται με το δίκτυο, τόσο αυξάνεται και η δυνητική εμβέλεια των φορτίων που φτάνουν στις ελληνικές ακτές.
Το επιχειρηματικό ενδιαφέρον και η AKTOR
Η νέα διαδρομή έχει, όμως, και σαφή εμπορική διάσταση. Η δημιουργία πρόσβασης σε περισσότερες αγορές είναι κρίσιμη για τις εταιρείες που επενδύουν στην εισαγωγή και εμπορία LNG μέσω Ελλάδας.
Σε αυτό το πεδίο έχει τοποθετηθεί και η AKTOR μέσω της Atlantic SEE LNG Trade, του κοινού σχήματος με τη ΔΕΠΑ Εμπορίας. Η εταιρεία θυμίζουμε πως «είδε μπροστά» καθώς έχει ήδη συνάψει μακροχρόνια συμφωνία με την αμερικανική Venture Global, η οποία προβλέπει από το 2030 την προμήθεια τουλάχιστον 1 εκατ. τόνων LNG ετησίως για 20 χρόνια.
Παράλληλα, η Atlantic SEE έχει εξασφαλίσει δυναμικότητα περίπου 13.000 MWh ημερησίως στον Κάθετο Διάδρομο για το έτος φυσικού αερίου 2026-2027.
Ο Αλέξανδρος Εξάρχου έχει επανειλημμένα αναδείξει τη σημασία του εγχειρήματος, χαρακτηρίζοντας τον Κάθετο Διάδρομο «εθνική προσπάθεια» και συνδέοντας την ανάπτυξή του με τη δυνατότητα της Ελλάδας να αποκτήσει μεγαλύτερο ρόλο στις ενεργειακές ροές της περιοχής.
Η σημερινή επέκταση προς τα Δυτικά Βαλκάνια προσθέτει πλέον δύο ακόμη αγορές σε αυτή την εξίσωση και διευρύνει δυνητικά τον χώρο στον οποίο μπορούν να διοχετευθούν ποσότητες LNG που εισέρχονται από την Ελλάδα.
Από ελληνική πύλη σε περιφερειακό διάδρομο
Το στοίχημα πλέον είναι η σημερινή πολιτική και επιχειρηματική κινητικότητα να μεταφραστεί σε πραγματικές ροές φυσικού αερίου.
Η ολοκλήρωση των νέων αγωγών, η επάρκεια μεταφορικής δυναμικότητας και κυρίως το κόστος μεταφοράς από σύνορο σε σύνορο θα κρίνουν σε μεγάλο βαθμό πόσο ανταγωνιστική θα γίνει η νέα διαδρομή.
Εφόσον, όμως, τα επιμέρους κομμάτια συνδεθούν, η Ελλάδα δεν θα λειτουργεί μόνο ως χώρα εισόδου LNG. Θα αποτελεί την αφετηρία ενός δικτύου που θα μπορεί να τροφοδοτεί ένα ολοένα μεγαλύτερο τμήμα των Βαλκανίων και να φθάνει βαθύτερα στην Κεντρική και Ανατολική Ευρώπη.
Διαβάστε τις Ειδήσεις σήμερα και ενημερωθείτε για τα πρόσφατα νέα.
Ακολουθήστε το Skai.gr στο Google News και μάθετε πρώτοι όλες τις ειδήσεις.
