- Για να ξεκινήσει η διαδικασία, δεν απαιτείται πρόταση μομφής
- Ο απερχόμενος πρωθυπουργός δεν χρειάζεται να δηλώσει τους 81 που τον στηρίζουν
- Αν ο Στάρμερ παραιτηθεί από την ηγεσία του κόμματος, μπορεί να παραμείνει πρωθυπουργός μέχρι να ολοκληρωθεί η διαδικασία
Καθώς περισσότεροι από 80 βουλευτές των Εργατικών καλούν τον πρωθυπουργό Κιρ Στάρμερ να παραιτηθεί, οι πιθανότητες ένας διεκδικητής του αξιώματος να ξεκινήσει επισήμως τη διαδικασία διαδοχής αυξάνονται όσο περνούν οι ώρες.
Η «κούρσα» αυτή είναι μια διαδικασία πολύ συγκεκριμένη και τυποποιημένη, αλλά δεν αποκλείει συμμαχίες, «προδοσίες» και εκπλήξεις.
Μέχρι στιγμής, ο πρωθυπουργός της Βρετανίας επαναλαμβάνει ότι δεν σκοπεύει να παραιτηθεί.
Το πρωί, ο Στάρμερ, που ανέλαβε την ηγεσία των Εργατικών το 2020 και εξελέγη πρωθυπουργός τον Ιούλιο του 2024, εξήγησε ότι παραμένει στην εξουσία δεδομένου ότι, σε αυτήν τη φάση, «δεν έχει ενεργοποιηθεί» η διαδικασία αμφισβήτησης και αντικατάστασής του.
Γεγονός είναι ότι, μολονότι κυκλοφορούν πολλά ονόματα δελφίνων, όπως του Άντι Μπέρναμ, δημάρχου του Μάντσεστερ, της πρώην αντιπροέδρου της κυβέρνησης Άντζελα Ρέινερ και του υπουργού Υγείας Γουές Στρίτινγκ, κανένας δεν έχει δηλώσει επισήμως ότι διεκδικεί τη θέση.
Το «κατώφλι» των 81
Για να ξεκινήσει η διαδικασία, δεν απαιτείται πρόταση μομφής. Όποιος αμφισβητεί την εξουσία του αρχηγού του κόμματος και θέλει να διεκδικήσει την πρωθυπουργία θα πρέπει να εξασφαλίσει την υποστήριξη του 20% των βουλευτών (δηλαδή, 81 σε σύνολο 403).
Ο απερχόμενος πρωθυπουργός δεν χρειάζεται να δηλώσει τους 81 που τον στηρίζουν: περιλαμβάνεται αυτομάτως στους υποψηφίους, εκτός και αν αποφασίσει να παραιτηθεί.
Στη συνέχεια οργανώνεται η ψηφοφορία, στην οποία συμμετέχουν τα μέλη των Εργατικών και των συνδικάτων που συνδέονται με το κόμμα, δυνητικά, πολλές εκατοντάδες χιλιάδες άνθρωποι.
Εφόσον ένας υποψήφιος συγκεντρώσει πάνω από το 50% των ψήφων, εκλέγεται. Σε διαφορετική περίπτωση και εφόσον υπάρχουν πολλοί υποψήφιοι, αποκλείεται από τη συνέχεια της διαδικασίας εκείνος που συγκέντρωσε τις λιγότερες ψήφους στον πρώτο γύρο και η διαδικασία συνεχίζεται κατ' αυτόν τον τρόπο, μέχρι που κάποιος να λάβει το 50% των ψήφων.
Να σημειωθεί ότι αν ο Στάρμερ παραιτηθεί από την ηγεσία του κόμματος, μπορεί να παραμείνει πρωθυπουργός μέχρι να ολοκληρωθεί η διαδικασία και να αναδειχθεί ο διάδοχός του. Αυτό ακριβώς συνέβη τον Μάιο του 2007, όταν ο Τόνι Μπλερ, που τότε συμπλήρωνε 10 χρόνια στην εξουσία, ανακοίνωσε ότι θα αποσυρόταν τον επόμενο μήνα, καθώς η ηγεσία του τέθηκε υπό αμφισβήτηση λόγω της στήριξης που παρείχε στον Αμερικανό πρόεδρο Τζορτζ Μπους. Νέος ηγέτης των Εργατικών και πρωθυπουργός εξελέγη στη συνέχεια ο Γκόρντον Μπράουν.
Οι πιθανοί διάδοχοι
Γουές Στρίτινγκ, 43 ετών
Ο Στρίτινγκ είναι υπουργός Υγείας και Κοινωνικής Φροντίδας από τότε που οι Εργατικοί ανέλαβαν την εξουσία, τον Ιούλιο του 2024, θέση που τον καθιστά υπεύθυνο για το κρατικό σύστημα υγείας NHS, με προϋπολογισμό άνω των 200 δισ. λιρών.
Θεωρείται κεντρώος στο Εργατικό Κόμμα και είναι υπέρ της δημοσιονομικής πειθαρχίας, ευθυγραμμιζόμενος με την προσέγγιση του Στάρμερ. Έχει επίσης στηρίξει την κυβερνητική πολιτική για αύξηση των αμυντικών δαπανών.
Ο Στρίτινγκ θεωρούνταν προστατευόμενος του Πίτερ Μάντελσον, πρώην πρεσβευτή του Ηνωμένου Βασιλείου στις ΗΠΑ, τον οποίο είχε διορίσει ο Στάρμερ και που στη συνέχεια απομάκρυνε λόγω των σχέσεών του με τον καταδικασμένο για σεξουαλικά εγκλήματα Τζέφρι Έπσταϊν. Ο Στρίτινγκ έχει δηλώσει ότι νιώθει ντροπή για τη γνωριμία τους, αρνούμενος ωστόσο ότι ήταν στενοί φίλοι.
Κατά τον πρώτο χρόνο της θητείας του στο υπουργείο Υγείας, ενέκρινε αύξηση 22% στις αποδοχές των ειδικευόμενων γιατρών σε βάθος δύο ετών, σε μια προσπάθεια να τερματιστεί η αντιπαράθεση για τους μισθούς. Ωστόσο, οι γιατροί επέστρεψαν έκτοτε στις απεργιακές κινητοποιήσεις.
Ο Στρίτινγκ εκπροσωπεί μία εκλογική περιφέρεια στο ανατολικό Λονδίνο από το 2015. Η έδρα του θεωρείται αμφίρροπη και το 2024 εξελέγη με διαφορά μόλις 528 ψήφων, γεγονός που τον καθιστά ευάλωτο στις επόμενες εκλογές.
Ο ίδιος δηλώνει ότι προέρχεται από την εργατική τάξη και, αν εκλεγεί, θα είναι ο πρώτος ανοιχτά ομοφυλόφιλος πρωθυπουργός της Βρετανίας. Γεννημένος από έφηβους γονείς, έχει μιλήσει δημόσια για το γεγονός ότι τόσο ο παππούς όσο και η γιαγιά του πέρασαν χρόνο στη φυλακή, ενώ η μητέρα του γεννήθηκε όσο η γιαγιά του ήταν κρατούμενη.
Σπούδασε στο Πανεπιστήμιο του Κέιμπριτζ, σπουδές που, όπως λέει, χρηματοδότησε μόνος του δουλεύοντας σε καταστήματα λιανικής και διετέλεσε πρόεδρος της Εθνικής Ένωσης Φοιτητών.
Άντι Μπέρναμ, 56 ετών
Ο Μπέρναμ είναι δήμαρχος του Μάντσεστερ στη βόρεια Αγγλία και ένας από τους πιο προβεβλημένους πολιτικούς των Εργατικών.
Αυτή τη στιγμή δεν μπορεί να συμμετάσχει σε διαδικασία διαδοχής, καθώς δεν είναι μέλος του κοινοβουλίου, αλλά έχει καταβάλει πρόσφατες προσπάθειες για να επιστρέψει.
Τον Ιανουάριο αποκλείστηκε από το να είναι υποψήφιος για έδρα στη Βουλή των Κοινοτήτων από την Εθνική Εκτελεστική Επιτροπή των Εργατικών. Οι υποστηρικτές του, που προέρχονται κυρίως από την αριστερή πτέρυγα του κόμματος, κατηγόρησαν τον Στάρμερ και τους συμμάχους του ότι απέκλεισαν έναν πιθανό εσωκομματικό αντίπαλο.
Ο Μπέρναμ είχε διατελέσει για σύντομο διάστημα υφυπουργός Οικονομικών στην κυβέρνηση του πρώην πρωθυπουργού Γκόρντον Μπράουν τη δεκαετία του 2000 και έχει διεκδικήσει δύο φορές την ηγεσία των Εργατικών, χάνοντας το 2015 με μεγάλη διαφορά από τον αριστερό βετεράνο Τζέρεμι Κόρμπιν.
Έγινε δήμαρχος του Μάντσεστερ το 2017, αλλά διατήρησε σημαντική επιρροή στην κεντροαριστερά των Εργατικών, ιδιαίτερα σε όσους ασκούν κριτική στην πιο κεντρώα στάση του Στάρμερ.
Έχει προσπαθήσει να καθησυχάσει τους επενδυτές ότι θα είναι ασφαλείς υπό το οικονομικό του όραμα, αφού είχε δηλώσει ότι η Βρετανία πρέπει να σταματήσει να είναι «όμηρος της αγοράς ομολόγων». Αργότερα υποστήριξε ότι τα σχόλιά του παρερμηνεύτηκαν.
Άντζελα Ρέινερ, 46 ετών
«Μία από τις πιο αναγνωρίσιμες μορφές του κόμματος, η Ρέινερ παραιτήθηκε το 2025 από τα καθήκοντά της ως αντιπρόεδρος της κυβέρνησης, αναπληρώτρια ηγέτιδα των Εργατικών και υπουργός Στέγασης, αφού παραδέχθηκε ότι είχε ακούσια πληρώσει λιγότερους φόρους σε αγορά ακινήτου και κρίθηκε ότι παραβίασε τον υπουργικό κώδικα δεοντολογίας.
Η υπόθεση δεν έχει ακόμη διευθετηθεί πλήρως με τις αρχές, γεγονός που δυσκολεύει μια πιθανή υποψηφιότητά της για την ηγεσία. Πρόσφατα κάλεσε τον Μπέρναμ να επιστρέψει στο κοινοβούλιο, κάτι που ίσως δείχνει ότι δεν σκοπεύει να διεκδικήσει η ίδια την ηγεσία.
Θεωρείται πιο κοντά στις αριστερές, συνδικαλιστικές ρίζες του κόμματος σε σχέση με τον κεντρώο Στάρμερ. Όταν βρισκόταν στην κυβέρνηση, προώθησε νομοθεσία για την ενίσχυση των εργασιακών δικαιωμάτων, στήριξε αυξήσεις στον κατώτατο μισθό και ζήτησε μεγαλύτερες δημόσιες επενδύσεις.
Παρότι δημόσια είχε στηρίξει τη γραμμή δημοσιονομικής πειθαρχίας των Εργατικών, δημοσιεύματα του Μαΐου 2025, όταν ήταν ακόμη υπουργός, ανέφεραν ότι πίεζε για αυξήσεις φόρων. Μετά την αποχώρησή της από την κυβέρνηση έχει ζητήσει «τολμηρή δράση» για την προστασία των Βρετανών από τις επιπτώσεις του πολέμου με το Ιράν.
Η Ρέινερ μεγάλωσε σε συνθήκες σχετικής φτώχειας σε εργατική συνοικία κοινωνικής κατοικίας στο Στόκπορτ, κοντά στο Μάντσεστερ. Έγινε μητέρα στην εφηβεία της και εργάστηκε ως κοινωνική λειτουργός και συνδικαλίστρια πριν εκλεγεί βουλευτής το 2015.
Η ίδια θεωρεί ότι αυτό το υπόβαθρο της δίνει αυθεντική εικόνα για τις δυσκολίες των φτωχότερων Βρετανών, ενώ πολλοί στους Εργατικούς τη θεωρούν ισχυρή επικοινωνιακά προσωπικότητα, ικανή να προσεγγίσει τμήματα του κόμματος που ο Στάρμερ, Λονδρέζος και πρώην δικηγόρος ανθρωπίνων δικαιωμάτων, δεν μπορεί.
Εντ Μίλιμπαντ, 56 ετών
Ο υπουργός Ενέργειας Εντ Μίλιμπαντ είναι ένα από τα πιο υψηλόβαθμα στελέχη της κυβέρνησης Στάρμερ που έχουν συνδεθεί με ένα πιθανό comeback στην ηγεσία των Εργατικών, μετά την προηγούμενη θητεία του ως αρχηγού του κόμματος την περίοδο 2010-2015, όταν οι Εργατικοί βρίσκονταν στην αντιπολίτευση. Ο ίδιος έχει δηλώσει ότι λόγω εκείνης της εμπειρίας θέλει να επιστρέψει ξανά στην ηγεσία.
Αποτελεί τον βασικό υποστηρικτή στην κυβέρνηση της πολιτικής για την επίτευξη μηδενικών εκπομπών άνθρακα (net zero).
Είχε διατελέσει υπουργός και στις κυβερνήσεις των Τόνι Μπλερ και Γκόρντον Μπράουν από το 2006 έως το 2010. Το 2010 κέρδισε στην εσωκομματική μάχη για την ηγεσία τόσο τον αδελφό του Ντέιβιντ Μίλιμπαντ όσο και τον Άντι Μπέρναμ, προβάλλοντας ένα πιο κεντροαριστερό όραμα για το κόμμα σε σχέση με τον πιο κεντρώο αδελφό του.
Σαμπάνα Μαχμούντ, 45 ετών
Βουλευτής από το 2010, η Μαχμούντ ανέβηκε γρήγορα στην κυβερνητική ιεραρχία και τον Σεπτέμβριο προήχθη σε υπουργό Εσωτερικών, αφού προηγουμένως είχε διατελέσει υπουργός Δικαιοσύνης. Είναι η πρώτη μουσουλμάνα γυναίκα που αναλαμβάνει οποιοδήποτε από τα δύο αυτά αξιώματα.
Θεωρείται ότι ανήκει στη δεξιά πτέρυγα των Εργατικών και έχει υιοθετήσει πιο σκληρή γραμμή στο μεταναστευτικό, υποστηρίζοντας ότι αυτό είναι απαραίτητο για την αντιμετώπιση του δεξιού κόμματος Reform UK και των ανησυχιών των ψηφοφόρων για τη μετανάστευση.
Ωστόσο, επικριτές της υποστηρίζουν ότι η αυστηρή στάση της απομακρύνει τους προοδευτικούς ψηφοφόρους, οι οποίοι στρέφονται σε πιο αριστερές επιλογές όπως οι Πράσινοι. Παραμένει επίσης αντιδημοφιλής στην αριστερή πτέρυγα του κόμματος.
Αλ Κερνς, 46 ετών
Ο Αλ Κερνς εξελέγη για πρώτη φορά βουλευτής το 2024 και το όνομά του ακούγεται ως εναλλακτική επιλογή που θα μπορούσε να προσελκύσει τους νεοεκλεγμένους βουλευτές που αναζητούν ένα νέο πρόσωπο στην ηγεσία.
Υπηρέτησε στους Βασιλικούς Πεζοναύτες και είναι βετεράνος του πολέμου στο Αφγανιστάν. Πριν εισέλθει στην πολιτική, ήταν σύμβουλος αρκετών υπουργών Άμυνας των Συντηρητικών σε στρατιωτικά ζητήματα.
Πέρυσι συμμετείχε σε ομάδα που ανέβηκε στο Έβερεστ σε λιγότερο από επτά ημέρες, δοκιμάζοντας τη χρήση αερίου ξένου για την επιτάχυνση της προσαρμογής στο υψόμετρο.
Διαβάστε τις Ειδήσεις σήμερα και ενημερωθείτε για τα πρόσφατα νέα.
Ακολουθήστε το Skai.gr στο Google News και μάθετε πρώτοι όλες τις ειδήσεις.
