Την ημέρα που οι ΗΠΑ και το Ισραήλ επιτέθηκαν στο Ιράν, η Κίνα περίμενε αρκετές ώρες πριν διατυπώσει την πρώτη επίσημη θέση της. Δήλωσε ότι είναι «ιδιαίτερα ανήσυχη» και κάλεσε σε άμεση παύση των στρατιωτικών επιχειρήσεων και στην επανέναρξη του διαλόγου. Την επόμενη ημέρα, ο υπουργός Εξωτερικών, Ουάνγκ Γι, καταδίκασε τα πλήγματα ως απαράδεκτα και κάλεσε εκ νέου σε περισσότερες συνομιλίες.
Δεν υπήρξαν ενδείξεις άμεσης παρέμβασης, αν και μια τέτοια προσδοκία δεν θα ήταν ρεαλιστική. Όπως και σε άλλες πρόσφατες συγκρούσεις, συμπεριλαμβανομένης της περσινής επίθεσης κατά του Ιράν, η Κίνα έχει καταδικάσει τη χρήση βίας παραμένοντας ταυτόχρονα στο περιθώριο, έχοντας κατά νου τα μακροπρόθεσμα συμφέροντά της. Αυτή τη φορά, στα συμφέροντα αυτά, περιλαμβάνεται και μια πολυαναμενόμενη επίσκεψη του προέδρου των ΗΠΑ, Ντόναλντ Τραμπ, στο Πεκίνο, η οποία αναμένεται να πραγματοποιηθεί γύρω στις αρχές Απριλίου.
Γιατί η Κίνα μένει εκτός της σύγκρουσης
Ο κινεζικός στρατός έχει αναπτυχθεί ραγδαία. Έχει πραγματοποιήσει στρατιωτικές ασκήσεις με το Ιράν και έχει δημιουργήσει βάση στο Τζιμπουτί στην Ανατολική Αφρική το 2017. Ωστόσο, η κύρια έμφαση παραμένει η υπεράσπιση των συμφερόντων της στην Ασία, από την Ταϊβάν έως τη Νότια Σινική Θάλασσα.
Έχει εμπλακεί στη διπλωματία της Μέσης Ανατολής όπου βλέπει ευκαιρία, συμβάλλοντας στη μεσολάβηση για την προσέγγιση Ιράν–Σαουδικής Αραβίας το 2023. Όμως, θεωρεί τους αμερικανικούς πολέμους στο Αφγανιστάν και στο Ιράκ ως παραδείγματα προς αποφυγή, δήλωσε ο Ουίλιαμ Γιανγκ, αναλυτής της International Crisis Group.
«Η Κίνα διστάζει να προβάλει στρατιωτική ισχύ πέρα από την άμεση περιφέρειά της και επίσης δεν είναι πρόθυμη να διαδραματίσει τον ρόλο του εγγυητή ασφάλειας σε ασταθείς περιοχές, όπως η Μέση Ανατολή», είπε.
Αντίστοιχα, έχει προσφέρει διπλωματική και οικονομική στήριξη στη Ρωσία και στη Βενεζουέλα, αλλά έχει αποφύγει οποιαδήποτε στρατιωτική δράση στην Ουκρανία ή στη Λατινική Αμερική.
Τα όρια της κινεζικής επιρροής
Η στάση της Κίνας στο περιθώριο καταδεικνύει τα όρια της επιρροής της στην παγκόσμια γεωπολιτική, δήλωσε ο Κρεγκ Σίνγκλετον, ανώτερος ερευνητής για την Κίνα στο Foundation for Defense of Democracies, ερευνητικό ινστιτούτο με έδρα την Ουάσιγκτον.
«Η αντίδραση του Πεκίνου ήταν προβλέψιμα συγκρατημένη, υπογραμμίζοντας την περιορισμένη ικανότητα της Κίνας να διαμορφώνει τα γεγονότα, όταν η σκληρή ισχύς έχει ήδη τεθεί σε κίνηση», είπε. «Το Πεκίνο μπορεί να εκφράσει ανησυχία, ωστόσο δεν μπορεί να αποτρέψει ουσιαστικά, ούτε να επηρεάσει τη στρατιωτική δράση ΗΠΑ–Ισραήλ».
Οι δεσμοί με τις ΗΠΑ υπερτερούν εκείνων με το Ιράν
Η δυσαρέσκεια της Κίνας για τα πλήγματα κατά του Ιράν είναι απίθανο να ανατρέψει τις σχέσεις με τις ΗΠΑ, ή τα σχέδια για συνάντηση του Τραμπ με τον Κινέζο ηγέτη, Σι Τζινπίνγκ, στο Πεκίνο σε περίπου έναν μήνα, εκτιμούν αναλυτές.
Για την κινεζική ηγεσία, η σχέση με τις ΗΠΑ είναι πολύ πιο κρίσιμη από εκείνη με το Ιράν σε πολλαπλά μέτωπα, από το εμπόριο και την οικονομία, έως την Ταϊβάν.
Το Πεκίνο μπορεί να επιδοθεί σε λεκτική αντιπαράθεση με την Ουάσιγκτον για το Ιράν, αλλά το κόστος δημιουργίας μιας νέας σύγκρουσης με τον Τραμπ υπερβαίνει τα πιθανά οφέλη, δήλωσε ο Τζορτζ Τσεν, εταίρος στην The Asia Group.
«Οι σχέσεις ΗΠΑ – Κίνας είναι ήδη αρκετά περίπλοκες για να τις διαχειριστούν ο πρόεδρος Τραμπ και ο Σι», είπε. Η προσθήκη του Ιράν «δεν είναι κάτι που καμία από τις δύο πλευρές θα επιθυμούσε».
Ωστόσο, είναι πιθανό το Πεκίνο να αναβάλει την επίσκεψη Τραμπ, πρόσθεσε.
Οι ενεργειακές ανησυχίες υπερβαίνουν το ιρανικό πετρέλαιο
Η Κίνα είναι ο μεγαλύτερος εισαγωγέας ιρανικού πετρελαίου, αλλά η κυβέρνηση ανησυχεί βαθιά για την ενεργειακή ασφάλεια και έχει αναπτύξει εναλλακτικές. Το πιο ανησυχητικό είναι η άνοδος των τιμών και η πιθανή απώλεια πρόσβασης σε πετρέλαιο και φυσικό αέριο από την ευρύτερη Μέση Ανατολή.
Η Κίνα εισήγαγε περίπου 1,4 εκατομμύρια βαρέλια ημερησίως, ή το 13% των συνολικών θαλάσσιων εισαγωγών πετρελαίου της, από το Ιράν πέρυσι, σύμφωνα με την Kpler, εταιρεία δεδομένων και αναλύσεων. Ωστόσο, η εταιρεία εκτιμά ότι αρκετό πετρέλαιο βρίσκεται ήδη καθ’ οδόν ώστε να διαρκέσει άλλους τέσσερις έως πέντε μήνες. Αυτό θα έδινε στα ανεξάρτητα κινεζικά διυλιστήρια χρόνο να προσαρμοστούν και να αναζητήσουν εναλλακτικές, με το φθηνότερο ρωσικό πετρέλαιο ως κύρια επιλογή, δήλωσε η Μούγιου Σου, ανώτερη αναλύτρια της Kpler.
Η Κίνα έχει περάσει χρόνια διαφοροποιώντας τις προμήθειές της και αυξάνοντας τα αποθέματά της, είπε ο Σίνγκλετον. «Η απώλεια του ιρανικού πετρελαίου φαίνεται οριακή, όχι ουσιαστική, τουλάχιστον βραχυπρόθεσμα», ανέφερε.
Οι προσπάθειες του Ιράν να κλείσει τα Στενά του Ορμούζ, τη στενή είσοδο προς τον Περσικό Κόλπο, προκαλούν μεγαλύτερη ανησυχία, όπως και τυχόν επιθέσεις σε εγκαταστάσεις υγροποιημένου φυσικού αερίου στα κράτη του Κόλπου.
Η QatarEnergy, μεγάλος προμηθευτής, ανέστειλε τη Δευτέρα την παραγωγή υγροποιημένου φυσικού αερίου μετά από επίθεση στις εγκαταστάσεις της.
Γιατί η Κίνα ενδέχεται να μην εξοπλίσει το Ιράν
Η Κίνα είναι απίθανο να στείλει όπλα στο Ιράν για να το βοηθήσει να πολεμήσει τις ΗΠΑ για διάφορους λόγους, λένε αναλυτές.
«Η απτή στρατιωτική βοήθεια, εφόσον υπάρξει, θα περιοριστεί σε υφιστάμενες μακροχρόνιες αμυντικές εμπορικές συμφωνίες και όχι σε άμεση υποστήριξη στο πεδίο της μάχης, και θα περιοριστεί από το ενδιαφέρον του Πεκίνου να αποφύγει άμεση αντιπαράθεση με τις ΗΠΑ και τους συμμάχους τους», δήλωσε ο Μοχάμαντ Ζουλφικάρ Ραχμάτ, ερευνητής στο Center of Economic and Law Studies στην Ινδονησία.
Η Κίνα έχει επικρίνει τις ΗΠΑ για την παροχή όπλων στην Ουκρανία, λέγοντας ότι παρατείνει τις συγκρούσεις.
Το ιρανικό πυραυλικό πρόγραμμα βασίζεται σε κινεζική τεχνολογία, δήλωσε ο Τζέιμς Μ. Ντόρσι, συνεργαζόμενος ανώτερος ερευνητής στο Nanyang Technological University στη Σιγκαπούρη. Ωστόσο, προέβλεψε ότι η Κίνα θα επιλέξει την οδό της προσοχής αντί να πουλήσει πυραύλους στον στρατό της χώρας. «Αυτό που θέλει η Κίνα είναι να τελειώσει αυτό», είπε.
Διαβάστε τις Ειδήσεις σήμερα και ενημερωθείτε για τα πρόσφατα νέα.
Ακολουθήστε το Skai.gr στο Google News και μάθετε πρώτοι όλες τις ειδήσεις.
