Ισχυροί άνεμοι, επικίνδυνα θαλάσσια ρεύματα, ύφαλοι και αβαθή καθιστούν τo Στενό Μπαμπ αλ-Μαντέμπ ένα από τα πιο επικίνδυνα θαλάσσια «σημεία συμφόρησης» για τη ναυσιπλοΐα.
Η «Πύλη των Δακρύων», όπως μεταφράζεται από τα αραβικά, συνδέει τη Διώρυγα του Σουέζ και την Ερυθρά Θάλασσα με τον Κόλπο του Άντεν και τον Ινδικό Ωκεανό. Πλέον αντιμετωπίζει και μια νέα απειλή, αφού οι αντάρτες Χούθι εμφανίζονται έτοιμοι να εμπλακούν στον πόλεμο στη Μέση Ανατολή.
Το Σάββατο, η οργάνωση, η οποία έχει αποκλείσει και στο παρελθόν το Στενό Μπαμπ αλ-Μαντέμπ, εκτοξεύοντας πυραύλους κατά πλοίων, ανακοίνωσε ότι εξαπέλυσε βαλλιστικούς πυραύλους κατά του Ισραήλ.
Ωστόσο, η εμπλοκή σε σύγκρουση με τους Χούθι της Υεμένης ενδέχεται να αποδειχθεί δύσκολη για τον αμερικανικό στρατό, ο οποίος ήδη πιέζεται από τα σχέδια για την ασφάλεια του Στενού του Ορμούζ και την υπεράσπιση των συμμάχων του.
«Η ουσία είναι ότι οι ΗΠΑ δεν κατάφεραν την προηγούμενη φορά να περιορίσουν επαρκώς τα πυρά των Χούθι, και τώρα το μεγαλύτερο μέρος της αεροπορικής ισχύος μας χρησιμοποιείται για επιθέσεις κατά του Ιράν πάνω από το Στενό, χωρίς ακόμη να έχουμε επιτύχει τον στόχο», δήλωσε ο Μπέντζαμιν Φρίντμαν, διευθυντής πολιτικής στο Defense Priorities, ένα think tank με έδρα την Ουάσινγκτον.
«Πιθανότατα το ναυτικό θα μπορούσε να συνοδεύει τα εμπορικά πλοία, αλλά ακόμη και τότε, κάποια από αυτά ενδέχεται να δεχθούν πλήγματα, ακόμη κι αν ένα drone δεν προκαλούσε μεγάλη ζημιά».
Ο Φρίντμαν πρόσθεσε ότι «αν προσπαθούσαμε να κάνουμε συνοδείες και στα δύο σημεία [συμπεριλαμβανομένου του Στενού του Ορμούζ], πιθανότατα θα ξεπερνούσε τις δυνατότητες του ναυτικού μας χωρίς τη βοήθεια συμμάχων. Θα ήταν μάλλον υπερβολικό να το κάνουμε όλο αυτό ταυτόχρονα».
Τόνισε επίσης ότι το ζήτημα «δεν είναι μόνο στρατιωτικό πρόβλημα», αλλά και «επιχειρηματικό», καθώς οι πλοιοκτήτες και οι ασφαλιστικές εταιρείες δύσκολα θα ρισκάρουν τη διέλευση από το Στενό Μπαμπ αλ-Μαντέμπ υπό την απειλή επιθέσεων από τους Χούθι, ακόμη κι αν οι πιθανότητες να πληγεί ένα πλοίο είναι χαμηλές.
Περίπου το 12% του παγκόσμιου θαλάσσιου εμπορίου διέρχεται από το Στενό, το οποίο έχει πλάτος μόλις 18 μίλια στο στενότερο σημείο τους, μεταξύ Υεμένης και Τζιμπουτί. Την ίδια ώρα, η Διώρυγα του Σουέζ διακινεί περίπου το 10% του παγκόσμιου θαλάσσιου εμπορίου, συμπεριλαμβανομένου του 40% της παγκόσμιας διακίνησης εμπορευματοκιβωτίων.
Ωστόσο, η Ρουθ Πάινς Φέλντμαν, ανώτερη ερευνήτρια στο Misgav Institute με έδρα την Ιερουσαλήμ, δήλωσε ότι πιστεύει πως οι ΗΠΑ μπορούν να ανταποκριθούν σε έναν πόλεμο τριών μετώπων.
«Οι Ηνωμένες Πολιτείες έχουν αυτή τη στιγμή συγκεντρώσει μια σημαντική στρατιωτική παρουσία στη Μέση Ανατολή, δημιουργώντας μια τεράστια περιφερειακή “αρμάδα” που προσφέρει την ευελιξία να αντιμετωπιστούν πολλαπλές απειλές ταυτόχρονα», δήλωσε στην The Telegraph.
Παρά την εμπιστοσύνη της στις δυνατότητες και τα μέσα των Αμερικανών, η Φέλντμαν δήλωσε ότι δεν θεωρεί πιθανό οι ΗΠΑ να προχωρήσουν σε χερσαίες επιχειρήσεις στην Υεμένη.
«Μια τέτοια κίνηση θα αποσπούσε αναπόφευκτα κρίσιμη στρατιωτική και διπλωματική προσοχή από τους βασικούς στόχους, που είναι η σταθεροποίηση της περιοχής και η επίτευξη μιας αποφασιστικής έκβασης της στρατιωτικής εκστρατείας», ανέφερε.
Παρόλα αυτά, σημείωσε ότι οι ΗΠΑ θα επιδιώξουν να οικοδομήσουν έναν «ευρύ συνασπισμό, συμπεριλαμβανομένων των δυνάμεων του ΝΑΤΟ για να συμμετάσχουν στην προσπάθεια».
«Αυτό δεν συμβαίνει επειδή οι ΗΠΑ δεν διαθέτουν τη στρατιωτική ικανότητα να το διαχειριστούν μόνες τους, αλλά για να σταλεί ένα ισχυρό μήνυμα ενιαίου μετώπου απέναντι στις εχθρικές δυνάμεις» σημείωσε.
Το 2024, η Ευρωπαϊκή Ένωση ξεκίνησε τη δική της κοινή επιχείρηση κατά των Χούθι, γνωστή ως Επιχείρηση Ασπίδες, που παραπέμπει στον ελληνικό όρο «ασπίδες».
Εμπορικά πλοία προστατεύονταν από πολεμικά πλοία που τα συνόδευαν στην Ερυθρά Θάλασσα και στον Κόλπο του Άντεν, θωρακίζοντάς τα απέναντι σε επιθέσεις των Χούθι.
Την Κυριακή, η Γαλλία καταδίκασε δύο επιθέσεις των Χούθι εναντίον ισραηλινών στόχων, κατηγορώντας τους ότι κλιμακώνουν την ένταση στη Μέση Ανατολή με την εμπλοκή τους στον περιφερειακό πόλεμο.
«Οι Χούθι θα πρέπει να απέχουν από κάθε είδους επιθέσεις», δήλωσε ο Πασκάλ Κονφαβρέ, εκπρόσωπος του γαλλικού υπουργείου Εξωτερικών.
Οποιοιδήποτε πύραυλοι εκτοξεύονται από την οργάνωση εναντίον πλοίων στο Στενό είναι πολύ πιθανό να έχουν αντίκτυπο στην παγκόσμια οικονομία.
Το Στενό του Ορμούζ, μέσω του οποίου διέρχεται περίπου το ένα πέμπτο του παγκόσμιου πετρελαίου, έχει ουσιαστικά αποκλειστεί για όλα τα πλοία, εκτός από εκείνα που ανήκουν σε χώρες φιλικές προς το ιρανικό καθεστώς.
Τη Δευτέρα, το Brent κατέγραψε άνοδο άνω του 3%, φτάνοντας στο υψηλότερο επίπεδο από τις 19 Μαρτίου, όταν είχε αγγίξει προσωρινά τα 119 δολάρια ανά βαρέλι. Πλέον βρίσκεται σε τροχιά για τη μεγαλύτερη μηνιαία άνοδο που έχει καταγραφεί.
Ο Nayeem Noor, αντιπρόεδρος επιχειρηματικής ανάπτυξης της GMS, της μεγαλύτερης εταιρείας άμεσης αγοράς πλοίων προς διάλυση παγκοσμίως, δήλωσε στο NDTV: «Μόλις το Στενό του Ορμούζ τεθεί υπό πίεση, η προσοχή μετατοπίζεται άμεσα στο επόμενο μεγάλο θαλάσσιο σημείο-κλειδί που μπορεί να διαταράξει τόσο τις ενεργειακές ροές όσο και το παγκόσμιο εμπόριο.
Ως η νότια πύλη προς την Ερυθρά Θάλασσα και τον διάδρομο του Σουέζ, οποιαδήποτε σοβαρή απειλή εκεί επηρεάζει όχι μόνο τα δεξαμενόπλοια, αλλά και τις μεταφορές εμπορευματοκιβωτίων, τα γενικά φορτία, τη διακίνηση ξηρού φορτίου, τη διαθεσιμότητα πλοίων, την ασφάλιση, τα ασφάλιστρα πολεμικού κινδύνου και συνολικά το οικονομικό κόστος των θαλάσσιων μεταφορών στη διαδρομή Ασίας–Ευρώπης».
Η Άσλεϊ Κέλτι, αναλύτρια στην βρετανική επενδυτική τράπεζα Panmure Liberum, δήλωσε: «Το βασικό λιμάνι στο Γιανμπού [στην ακτή της Ερυθράς Θάλασσας] έχει εξελιχθεί σε κόμβο εξαγωγών αργού πετρελαίου για τη Σαουδική Αραβία, και παρότι οι όγκοι δεν είναι τεράστιοι σε σύγκριση με εκείνους που έχουν διακοπεί στον Κόλπο, είναι κρίσιμοι για τον περιορισμό των ελλείψεων στην προσφορά.
Αν οι Χούθι αποθαρρύνουν περαιτέρω τη ναυσιπλοΐα, τότε δεν θα υπάρξει έλλειψη μόνο στο αργό πετρέλαιο, καθώς από το Γιανμπού εξάγονται και διυλισμένα προϊόντα».
Οι Χούθι αποτελούν μία από τις δυνάμεις-«πληρεξούσιους» (proxies) του Ιράν στη Μέση Ανατολή, οι οποίες αμφισβητούν κυβερνήσεις που είναι ευθυγραμμισμένες με τη Δύση και το Ισραήλ. Η Δύναμη Κουντς του Ιράν, τμήμα των Φρουρών της Ισλαμικής Επανάστασης (IRGC), παρέχει σε αυτές τις ομάδες εκπαίδευση, όπλα και χρηματοδότηση, προωθώντας τους στόχους της Ισλαμικής Δημοκρατίας σε ολόκληρη την περιοχή.
Την Τετάρτη, ανώνυμος Ιρανός στρατιωτικός αξιωματούχος φέρεται να δήλωσε: «Το Στενό Μπαμπ αλ-Μαντέμπ συγκαταλέγεται στα πιο στρατηγικά περάσματα στον κόσμο και το Ιράν διαθέτει τόσο τη βούληση όσο και την ικανότητα να συνιστά μια απολύτως αξιόπιστη απειλή εναντίον τους».
Ωστόσο, η Δρ Pnina Shuker, από το Jerusalem Institute for Strategy and Security, εξέφρασε αμφιβολίες για το αν οι Χούθι θα επιστρέψουν σε επιθέσεις κατά εμπορικών πλοίων στην Ερυθρά Θάλασσα υπό τις παρούσες συνθήκες, λόγω του φόβου κλιμάκωσης.
Όπως δήλωσε στην The Telegraph: «Νομίζω ότι είναι ακόμη νωρίς για να εκτιμηθεί αν θα δεσμευτούν πλήρως σε μια εκστρατεία υψηλής έντασης στο πλευρό του Ιράν.
Η στρατιωτική τους ικανότητα έχει αποδυναμωθεί σημαντικά από τις αμερικανικές και ισραηλινές αεροπορικές επιχειρήσεις κατά τη διάρκεια του 2025, ενώ η ηγεσία τους αντιμετωπίζει σοβαρά οικονομικά προβλήματα, που ενδέχεται να τους αναγκάσει να δώσουν προτεραιότητα στην επιβίωση του καθεστώτος αντί για έναν πλήρη θαλάσσιο αποκλεισμό».
Αντίθετα, η Δρ Pnina Shuker δήλωσε ότι χαρακτηρίζει τη στάση των Χούθι ως «ελεγχόμενη κλιμάκωση», προσθέτοντας ότι η οργάνωση εξακολουθεί να προσπαθεί να ανασυγκροτήσει τον οπλισμό και τις υποδομές της μετά τις περσινές αμερικανικές επιθέσεις.
Όπως ανέφερε: «Πιστεύω ότι θα προσπαθήσουν να αποφύγουν μια σοβαρή κλιμάκωση, όπως το να αποκλείσουν το Στενό Μπαμπ αλ-Μαντέμπ, και θα επικεντρωθούν κυρίως στην εκτόξευση πυραύλων κατά διαστήματα».
Διαβάστε τις Ειδήσεις σήμερα και ενημερωθείτε για τα πρόσφατα νέα.
Ακολουθήστε το Skai.gr στο Google News και μάθετε πρώτοι όλες τις ειδήσεις.
