Κύπρος: Η σκακιστική ελίτ στην Πέγεια

Στην Κύπρο έγινε φέτος το Τουρνουά Διεκδικητών, μία από τις σημαντικότερες διοργανώσεις στο παγκόσμιο σκάκι. Δεν έλειψαν πάντως και οι σκιές από τις γεωπολιτικές εξελίξεις.Ανταπόκριση από τη Λευκωσία

Μέχρι πριν από λίγα χρόνια, η ήσυχη κοινότητα της Πέγειας στα δυτικά παράλια της Κύπρου ήταν γνωστή κυρίως για τις πολλές φυτείες μπανάνας. Ωστόσο, την τελευταία δεκαετία η περιοχή έχει υποστεί μια ραγδαία μεταμόρφωση, που οφείλεται σε μεγάλο βαθμό σε οικοδομικές αναπτύξεις με τη συμμετοχή ξένων επενδυτών, εκ των οποίων πολλοί Ρώσοι. Το πιο εμβληματικό έργο της εν λόγω ανάπτυξης της κοινότητας είναι το συγκρότημα Cap St Georges, ένα πολυτελές θέρετρο που περιλαμβάνει ξενοδοχείο και εκατοντάδες παραθαλάσσιες επαύλεις.

Μεταξύ 28 Μαρτίου και 16 Απριλίου το πολυτελές αυτό θέρετρο φιλοξένησε μερικούς από τους κορυφαίους σκακιστές στον κόσμο, οι οποίοι συγκεντρώθηκαν στην Πέγεια για να λάβουν μέρος στο Τουρνουά Διεκδικητών FIDE 2026 και στο Τουρνουά Διεκδικητριών Γυναικών FIDE.

Ανάμεσα στους διαγωνιζόμενους βρίσκονταν κορυφαίοι γκραν μετρ όπως ο Φαμπιάνο Καρουάνα, ο Χικάρου Νακαμούρα, ο Άνις Γκίρι, ο Ματίας Μπλούμπαουμ και ο 20χρονος Τζαβοκχίρ Σιντάροφ από το Ουζμπεκιστάν, ο οποίος αναδείχθηκε με εντυπωσιακό τρόπο ο μεγάλος νικητής. Η επικράτησή του τού δίνει το δικαίωμα να διεκδικήσει τον παγκόσμιο τίτλο απέναντι στον εν ενεργεία Παγκόσμιο Πρωταθλητή Γκουκές Ντομαρατζού. Νικήτρια του Τουρνουά Διεκδικητριών Γυναικών ήταν η 24χρονη Βαϊσάλι Ραμεσμπάμπου από την Ινδία, η οποία θα αντιμετωπίσει την εν ενεργεία Παγκόσμια Πρωταθλήτρια Γυναικών, Τζου Γουεντζούν.

Η σκιά των γεωπολιτικών εξελίξεων

Το τουρνουά όμως πραγματοποιήθηκε στη σκιά διεθνών εξελίξεων που δεν μπορούσαν να μην επηρεάσουν την διοργάνωση.

Η εμπόλεμη κατάσταση στη Μέση Ανατολή είχε μάλιστα συγκεκριμένες συνέπειες στο ίδιο το τουρνουά. Ήδη με την ανακοίνωση της πραγματοποίησης του τουρνουά στην Κύπρο, η Ινδή Κονέρου Χάμπι απέσυρε τη συμμετοχή της από το Τουρνουά Διεκδικητριών Γυναικών, επικαλούμενη σοβαρές ανησυχίες για την ασφάλεια λόγω της εξελισσόμενης κατάστασης στην περιοχή. Σε δήλωσή της στο X τόνισε ότι «κανένα τουρνουά, όσο σημαντικό κι αν είναι, δεν μπορεί να προηγείται της προσωπικής ασφάλειας και ευημερίας». Επισήμανε την περιφερειακή αστάθεια και τις διαταραχές στις διεθνείς μετακινήσεις ως τους βασικούς λόγους της απόφασής της να αποχωρήσει από τη διοργάνωση. Τελικά η Χάμπι αντικαταστάθηκε από την Ουκρανή γκραν μετρ Άννα Μουζιτσούκ.

Ακόμα πιο εμφανής ήταν η επίδραση που είχε στο τουρνουά ο πόλεμος στην Ουκρανία. Οι εκτεταμένες κυρώσεις κατά της Ρωσίας για τις διεθνείς αθλητικές διοργανώσεις δεν άφησαν ανεπηρέαστο ούτε το διεθνές τουρνουά σκάκι. Συγκεκριμένα, μετά από σχετικές αποφάσεις της Διεθνούς Σκακιστικής Ομοσπονδίας (FIDE), οι Ρώσοι παίκτες υποχρεώθηκαν να αγωνιστούν υπό ουδέτερη σημαία, χωρίς τη χρήση των εθνικών τους συμβόλων και χωρίς η συμμετοχή τους να λογίζεται ως εκπροσώπηση της ρωσικής ομοσπονδίας. Ως εκ τούτου οι Ρώσοι παίκτες Αντρέι Εσιπένκο και Αλεξάντρα Γκοριατσίκινα συμμετείχαν στο τουρνουά υπό τη σημαία της FIDE.

Η «Μικρή Ρωσία» της Λεμεσού

Παρά την απουσία των ρωσικών εθνικών συμβόλων, η ρωσική παρουσία στο περιβάλλον του τουρνουά ήταν κάτι περισσότερο από έντονη. Όπως εξήγησε στην DW ο Βλάντιμιρ, λάτρης του σκακιού, το σκάκι ήταν πάντοτε πολύ σημαντικό στη Ρωσία.

«Οι γονείς μου διδάσκονταν σκάκι στο σχολείο», σημείωσε θέλοντας να υπομνήσει τις βαθιές ρίζες του αθλήματος στη ρωσική κουλτούρα και εκπαίδευση. Ερωτηθείς για το εάν ταξίδεψε από τη Ρωσία για να παρακολουθήσει το τουρνουά, απάντησε χαμογελώντας: «Από τη Μικρή Ρωσία: τη Λεμεσό». Ο Βλάντιμιρ αναφέρεται στη μάλλον πιο κοσμοπολίτικη πόλη της Κύπρου, η οποία βρίσκεται στη νότια ακτή του νησιού, όπου η ρωσική παρουσία είναι ιδιαίτερα έντονη και εμφανής.

Εκτιμάται ότι στο νησί ζουν συνολικά περίπου 40.000 ρωσόφωνοι, ενώ ο αριθμός είναι ακόμα μεγαλύτερος αν συνυπολογιστούν οι άνθρωποι με διπλή υπηκοότητα. Η Λεμεσός είναι το μεγαλύτερο κέντρο της ρωσόφωνης κοινότητας στην Κύπρο, αφού σύμφωνα με τις εκτιμήσεις πάνω από 30.000 Ρώσοι ζουν και εργάζονται στην πόλη.

Γιατί στην Κύπρο;

Η ρωσική κοινότητα στη Λεμεσό άρχισε ουσιαστικά να διαμορφώνεται μετά την κατάρρευση της Σοβιετικής Ένωσης και συνέχισε να αναπτύσσεται τις επόμενες δεκαετίες λόγω των επενδυτικών ευκαιριών στον χώρο των ακινήτων και του ελκυστικού φορολογικού καθεστώτος της Κύπρου.

Σήμερα η ρωσόφωνη κοινότητα αποτελεί σημαντικό μέρος της πόλης και έχει εμφανή παρουσία στις επιχειρήσεις, την εκπαίδευση και την καθημερινή κοινωνική δραστηριότητα. Η ισχυρή παρουσία της ρωσόφωνης κοινότητας στο νησί ενδέχεται να εξηγεί και την απόφαση της FIDE να διοργανώσει το τουρνουά στην Κύπρο – παρ' όλο που το σκάκι δεν περιλαμβάνεται στα δημοφιλή αθλήματα για τους κατοίκους του νησιού.

Η απόφαση σχετίζεται και με την επιρροή που εξακολουθεί να έχει η Μόσχα στη FIDE, παρά το ότι πρόκειται για έναν διεθνή οργανισμό με μέλη από περισσότερες από 190 εθνικές ομοσπονδίες. Ενδεικτικό της ρωσικής επιρροής στη FIDE είναι και το γεγονός ότι ο πρόεδρος του οργανισμού, Αρκάντι Ντβόρκοβιτς, ήταν μέλος της κυβέρνησης του Κρεμλίνου, ενώ πολλά άλλα μέλη του προσωπικού που εργάζεται στον οργανισμό είναι Ρώσοι.

Το σκάκι και η ρωσική κουλτούρα

Η Σοφία σπουδάζει μαθηματικά στο Τεχνολογικό Πανεπιστήμιο Κύπρου στη Λεμεσό στο πλαίσιο ενός προγράμματος ανταλλαγής. Η ίδια ήταν μία από τις πολλές Ρωσίδες εθελόντριες που εργάστηκαν στο τουρνουά της Πέγειας.

Όπως εξηγεί στην DW, «το σκάκι είναι βαθιά ριζωμένο στη ρωσική εκπαίδευση και κουλτούρα». Χιλιάδες άνθρωποι, όπως επισημαίνει, μαθαίνουν να παίζουν από πολύ νεαρή ηλικία και αυτός είναι ένας από τους λόγους που τόσοι Ρώσοι εργάζονται στο Τουρνουά Διεκδικητών. Ένας δεύτερος λόγος είναι η μεγάλη παρουσία της ρωσικής κοινότητας στην Κύπρο.

Η παρουσία Ρώσων πάντως δεν ήταν ο μόνος λόγος για τον οποίο ο νικητής Τζαβοκχίρ Σιντάροφ ενθουσιάστηκε με την επιλογή της ομοσπονδίας να διοργανώσει το τουρνουά στην Κύπρο. Όταν ρωτήθηκε μετά τη νίκη του για το πού θα ήθελε να διεξαχθεί το επόμενο παγκόσμιο πρωτάθλημα σκακιού, ο Σιντάροφ απάντησε πως, εάν μπορούσε να αποφασίσει ο ίδιος, θα επέλεγε μια ζεστή χώρα όπως η Κύπρος, προσθέτοντας ότι δεν θα ήθελε να παίξει έναν τόσο σημαντικό αγώνα σε χειμερινές συνθήκες.

Διαβάστε τις Ειδήσεις σήμερα και ενημερωθείτε για τα πρόσφατα νέα.
Ακολουθήστε το Skai.gr στο Google News και μάθετε πρώτοι όλες τις ειδήσεις.