Μετά από είκοσι μέρες πολέμου μεταξύ ΗΠΑ-Ισραήλ και Ιράν αποδεικνύεται πως ο πρόεδρος των ΗΠΑ, Ντόναλντ Τραμπ, ξεκίνησε έναν πόλεμο, χωρίς προηγουμένως να έχει εκτιμήσει όλες τις δυνατότητες του καθεστώτος και όλες τις παραμέτρους εξέλιξής του.
Αποδεικνύεται ότι δεν είχε ολοκληρωμένη εικόνα για το οπλοστάσιο και τις δυνατότητες του στυγνού θεοκρατικού καθεστώτος, για τις βαθιές ρίζες του στο λαό και για την ψυχοσύνθεση του ίδιου του λαού. Φαίνεται, επίσης, πως δεν συνυπολόγισε ούτε τη σιωπηρή βοήθεια που θα λάμβανε το καθεστώς από την Κίνα και τη Ρωσία, προκειμένου να εξελιχτεί ο πόλεμος σε χαίνουσα πληγή του μεγάλου αντιπάλου τους.
Φαίνεται, τέλος, ότι οι χιλιάδες μυστικοί πράκτορες της CIA και της Mοσάντ που δρούσαν στο ιρανικό έδαφος, καθώς και οι σύμβουλοι του προέδρου δεν έκαναν καλή δουλειά και τον ώθησαν στο να λάβει μια απόφαση που, όπως δείχνουν τα πράγματα, ήταν λανθασμένη.
Επόμενο ήταν, συνεπώς, να βρεθεί να αντιμετωπίζει σοβαρά ζητήματα, όπως οι επιθέσεις του Ιράν στις γειτονικές συμμαχικές χώρες των ΗΠΑ και στις βάσεις που διατηρεί εκεί η Αμερική και το κλείσιμο της θαλάσσιας οδού των Στενών του Ορμούζ, από όπου διακινείται το 20% του παγκοσμίου πετρελαίου και φυσικού αερίου.
Οι συνέπειες της κατάστασης αυτής είναι ιδιαίτερα σημαντικές για τη σταθερότητα και την οικονομική ανάπτυξη των χωρών της περιοχής και πολύ σημαντικές περισσότερο για την ευρωπαϊκή και λιγότερο για την παγκόσμια οικονομία, καθώς πλήττεται το διαμετακομιστικό δίκτυο των ενεργειακών πόρων, το οποίο θα έχει ως αποτέλεσμα την αύξηση των τιμών της ενέργειας για τους καταναλωτές, τη βιομηχανική παραγωγή και τα παραγόμενα προϊόντα.
Μπροστά στη δυσχερή αυτή κατάσταση, ο Ντ. Τραμπ κάλεσε τους Ευρωπαίους και τους άλλους συμμάχους του ΝΑΤΟ να συμμετέχουν «με ενθουσιασμό» (!), με στρατιωτικά μέσα, στη διασφάλιση της ναυσιπλοΐας των εμπορικών πλοίων από τα Στενά του Ορμούζ. Τους κάλεσε δηλαδή να συμμετέχουν σε έναν πόλεμο που δεν ήταν επιλογή τους, που τον αποφάσισε αυτός ο ίδιος, χωρίς προηγουμένως, ως συμμάχους, να τους ενημερώσει ή να ζητήσει τη γνώμη τους.
Και το χειρότερο∙ χωρίς να έχει συναίσθηση ότι, από την αρχή της δεύτερης θητείας του, τους συμπεριφέρεται αλαζονικά και απαξιωτικά: Επέβαλε δασμούς στις εισαγωγές των ευρωπαϊκών προϊόντων, επέκρινε τα ευρωπαϊκά κράτη για μικρή συμβολή στην αμυντική ισχύ του ΝΑΤΟ, απείλησε για απόσυρση των ΗΠΑ από τη στήριξη της Ουκρανίας απέναντι στη Ρωσία, επειδή τη θεωρεί ευρωπαϊκή υπόθεση, υποχρέωσε τους Ευρωπαίους να προμηθεύονται όπλα και ενεργειακούς πόρους (πετρέλαιο, φυσικό αέριο) από τις ΗΠΑ και απειλεί να καταλάβει με τη βία τη Γροιλανδία, η οποία είναι ευρωπαϊκό έδαφος.
Για όλα αυτά, αλλά και για μερικούς ακόμα λόγους, εισέπραξε μεγαλοπρεπείς αρνήσεις από τους μεγάλους ευρωπαίους συμμάχους, αλλά και από την Αυστραλία, την Ιαπωνία και την Ν. Κορέα. Δεν έπρεπε ο πρόεδρος της υπερδύναμης να γνωρίζει ότι οι μεγάλες ευρωπαϊκές δημοκρατίες είναι ώριμες, σέβονται το διεθνές δίκαιο και τις αρχές του Καταστατικού Χάρτη των Ηνωμένων Εθνών για τη χρήση βίας, καθώς τον θεωρούν ουσιώδες θεμέλιο για τη διεθνή ειρήνη και ασφάλεια; Δεν έπρεπε να γνωρίζει ότι η αρχή της λογοδοσίας των ηγετών είναι βαθιά ριζωμένη στα Συντάγματα των ευρωπαϊκών χωρών και ότι οι ευρωπαϊκές δημοκρατίες δεν κυβερνώνται με όρους σερίφη; Δεν έπρεπε να γνωρίζει ότι η Ευρώπη επικροτεί έναν γεωπολιτικό και γεωοικονομικό ανταγωνισμό που βασίζεται στον σεβασμό των κανόνων του διεθνούς δικαίου και στην αρχή της μη επιθετικότητας; Φυσικά και έπρεπε. Αυτός είναι άλλωστε ο λόγος που η αξίωση του Ντ. Τραμπ επέσυρε πολύ αρνητικές κρίσεις. Η αξίωση αυτή εμπεριέχει «υψηλό βαθμό ειρωνείας» δήλωσε ο Ε. Λαγκατέκ, καθηγητής στο George Washington University. «Σε αυτό το επίπεδο, η λέξη «θράσος» είναι αληθινά πολύ λίγη….Είναι απερισκεψία, τουπέ, ξετσιπωσιά και αλαζονεία», δήλωσε στο X ο πρώην πρέσβης της Γαλλίας στις ΗΠΑ.
Οι ΗΠΑ έχουν εμπλακεί σε έναν πόλεμο, από τον οποίο δεν γνωρίζουν πώς θα αποσυρθούν, χωρίς να πληγεί το κύρος και το γόητρό τους. Βιετνάμ, Αφγανιστάν, Ιράκ, Συρία και Λιβύη δεν έγιναν μαθήματα. Όταν δεν διδάσκεσαι από τα λάθη σου και την ιστορία, η τελευταία επαναλαμβάνεται σαν φάρσα. Στις ενδιάμεσες εκλογές που έρχονται είναι πολύ πιθανό να πληρώσει ο Ντ. Τραμπ σημαντικό τίμημα για την απόφασή του αυτή.
* Ο Ανδρέας Μήλιος είναι διδάκτωρ Πολιτειολογίας του πανεπιστημίου της Φρανκφούρτης, οικονομολόγος με ειδίκευση το μάρκετινγκ και συγγραφέας. Το τελευταίο του βιβλίο με τίτλο «Τα μυστικά των λογοτύπων» κυκλοφόρησε πρόσφατα από τις εκδόσεις «Κλειδάριθμος»
