«Μια κρυφή πηγή ενέργειας»: Πώς η συχνότερη μάσηση τονώνει τον εγκέφαλo

Αν και είναι ευρέως γνωστό ότι το να μασάμε περισσότερο βελτιώνει την πέψη, έρευνες δείχνουν ότι παράλληλα μπορεί να τονώσει τον εγκέφαλό μας και μάλιστα να βοηθήσει στην πρόληψη του  Αλτσχάιμερ, σύμφωνα με δημοσίευμα του ΒΒC.

Ο Αμερικανός αυτοδίδακτος διατροφολόγος, Χόρας Φλέτσερ πίστευε ότι το φαγητό πρέπει να μασιέται «μέχρι να υγροποιηθεί εντελώς» και να «καταπίνεται σχεδόν… μόνο του». Ο Φλέτσερ υπολόγισε μάλιστα ότι με το έντονο μάσημα η οικονομία των ΗΠΑ των Αρχών του 20ου αι., θα μπορούσε να είχε εξοικονομήσει περισσότερα από μισό εκατομμύριο δολάρια την ημέρα (περίπου 19,5 εκατομμύρια δολάρια σε σημερινές τιμές), επειδή ο μέσος άνθρωπος θα είχε καταναλώσει227 γραμμάρια λιγότερο φαγητό καθημερινά.

Η θεωρία του Φλέτσερ μπορεί να ήταν λίγο… ακραία, «αλλά σε ορισμένες πτυχές, είχε πράγματι δίκιο», λέει ο Ματς Τρούλσον, καθηγητής στο τμήμα οδοντικής υγείας του Karolinska Institutet στη Σουηδία.

Το να μασάμε περισσότερο μπορεί να προσφέρει ένα ευρύ φάσμα οφελών για την υγεία, από τη βελτίωση της πέψης και τη μείωση της θερμιδικής πρόσληψης, έως την ανακούφιση από το άγχος, καθώς και τη βελτίωση των γνωστικών λειτουργιών μέσω της ενίσχυσης της μνήμης και της προσοχής. Ταυτόχρονα σημειώνεται πως υπάρχει συσχέτιση μεταξύ της υγείας των δοντιών και της νόσου του Αλτσχάιμερ και της άνοιας, με ορισμένους ειδικούς να υποστηρίζουν ότι η βελτίωση της στοματικής υγείας των ασθενών θα μπορούσε ακόμη και να συμβάλει στην αναστροφή της πνευματικής γήρανσης.

Η προϊστορία

Όπως τα περισσότερα ζώα, έτσι και οι άνθρωποι «διαθέτουν δόντια και σιαγόνες εδώ και εκατομμύρια χρόνια», λέει ο βιοχημικός Άνταμ φαν Καστερέν, από το Ινστιτούτο Εξελικτικής Ανθρωπολογίας Μαξ Πλανκ στη Λειψία της Γερμανίας.      

Πιο συγκεκριμένα, οι πρώτοι άνθρωποι, που έζησαν περίπου έξι έως επτά εκατομμύρια χρόνια πριν, είχαν δόντια παρόμοια με αυτά των σημερινών πιθήκων, τα οποία ήταν ιδιαίτερα χρήσιμα για την κατανάλωση «πολλών μεγάλων και σαρκωδών φρούτων» που αφθονούσαν στα δάση όπου ζούσαν οι πρόγονοί μας, σημειώνει. 

Όμως, καθώς τα τροπικά δάση έδωσαν τη θέση τους σε πιο δασώδεις εκτάσεις, ανοιχτούς βιότοπους και ακόμη και οικοσυστήματα τύπου σαβάνας, ο προϊστορικός άνθρωπος άρχισε να τρέφεται με πιο σκληρές τροφές όπως σπόρους, ξηρούς καρπούς κ.ά. Έτσι, εξελίχθηκαν οι άνθρωποι, με μεγαλύτερες γνάθους και πρόσωπα για να χωρέσουν όλα τα δόντια, ενώ απέκτησαν μεγαλύτερους μυς για να τα κινούν.

«Με την ανάπτυξη των εργαλείων, της επεξεργασίας τροφίμων και της γεωργίας, καθώς και της χρήσης της φωτιάς για το μαγείρεμα, σταματήσαμε να χρειαζόμαστε τόσο μακροχρόνιες περιόδους μάσησης», εξηγεί.

Τι συμβαίνει σήμερα

Σήμερα, οι άνθρωποι αφιερώνουν περίπου 35 λεπτά την ημέρα για να μασούν. «Εμείς τα θηλαστικά μασάμε με τόσο περίπλοκο τρόπο επειδή θέλουμε να αντλήσουμε όσο το δυνατόν περισσότερη ενέργεια από την τροφή μας για να τροφοδοτήσουμε τον μεταβολισμό μας ως θερμόαιμα ζώα», λέει ο Καστερέν.

Στο κυρίως στάδιο, η μάσηση διαλύει την τροφή σε πολύ μικρά κομμάτια και τα υγραίνει με σάλιο, ώστε να μπορεί να καταποθεί εύκολα.

«Είναι η πρώτη φάση της πέψης», λέει ο Άντρις φαν ντερ Μπιλτ, πρωτοπόρος στον τομέα της στοματικής φυσιολογίας και της μάσησης, ο οποίος εργάστηκε ως ερευνητής στο Πανεπιστημιακό Ιατρικό Κέντρο της Ουτρέχτης στην Ολλανδία για πάνω από τρεις δεκαετίες.

Η μάσηση όχι μόνο αυξάνει την παραγωγή σάλιου και την ποσότητα των πεπτικών ενζύμων, όπως η αμυλάση, που βοηθούν στη διάσπαση της τροφής, αλλά επίσης ενεργοποιεί το έντερο και το πάγκρεας να εκκρίνουν υγρά που βοηθούν στην περαιτέρω επεξεργασία της τροφής. 

«Αν δεν μασάτε, το έντερο δεν είναι προετοιμασμένο να επεξεργαστεί την τροφή», λέει ο Τρούλσον.

«Η διάσπαση των σωματιδίων τροφής σε μικρότερα κομμάτια αυξάνει επίσης την επιφάνειά τους, πράγμα που σημαίνει ότι τα πεπτικά υγρά μπορούν να δράσουν πάνω τους πιο αποτελεσματικά», λέει ο νευροεπιστήμονας Άμπντισεκ Κούμαρ.

Αυτό είναι σημαντικό για την υγεία του εντέρου.

Τα μεγαλύτερα σωματίδια τείνουν να παραμένουν στο έντερο για περισσότερο χρόνο, δίνοντας στους μικροοργανισμούς περισσότερο χρόνο να τα ζυμώσουν. Αυτό προκαλεί «αίσθημα φουσκώματος, πληρότητας, δυσκοιλιότητας και άλλα συμπτώματα», λέει ο Κούμαρ.

Πώς επηρεάζεται η μνήμη

Οι ερευνητές ανακαλύπτουν όλο και περισσότερο ότι η μάσηση παίζει σημαντικό ρόλο σε διάφορες πτυχές της ευεξίας μας – ειδικά στην υγεία του εγκεφάλου – καθώς γερνάμε. 

«Υπάρχει ένα αυξανόμενο ενδιαφέρον για τον «άξονα μάσησης-εγκεφάλου», ο οποίος προτείνει ότι η μάσηση συνδέεται άμεσα με την υγεία του εγκεφάλου», λέει ο Kούμαρ. Η απώλεια δοντιών, για παράδειγμα, έχει επίσης συνδεθεί με υψηλότερο κίνδυνο νόσου Αλτσχάιμερ και άνοιας.

Η μάσηση επηρεάζει και... τη μνήμη. 

Ειδκότερα, σε μια έρευνα στην οποία συμμετείχαν πάνω από 28.500 άτομα άνω των 50 ετών από 14 ευρωπαϊκές χώρες, οι συμμετέχοντες με καλή  ικανότητα να μασούν, ή εκείνοι που δεν φορούσαν οδοντοστοιχίες είχαν καλύτερες επιδόσεις σε μια σειρά γνωστικών τεστ.

Έδειξαν σημαντικά καλύτερη ικανότητα ανάκλησης λέξεων, λεκτική ευχέρεια, καθώς και μαθηματικές δεξιότητες σε σύγκριση με όσους είχαν προβλήματα μάσησης. Σε μια μελέτη με 273 υγιείς ανθρώπους ηλικίας  55 ως 80 ετών, οι επιστήμονες διαπίστωσαν ότι όσοι διατηρούσαν μεγαλύτερο αριθμό φυσικών δοντιών είχαν καλύτερη σημασιολογική (που συνδέεται με τη γνώση και τα γεγονότα του κόσμου) και μακροπρόθεσμη μνήμη. 

Επιμέλεια: Γιαννουλάκη Λυγερή

Διαβάστε τις Ειδήσεις σήμερα και ενημερωθείτε για τα πρόσφατα νέα.
Ακολουθήστε το Skai.gr στο Google News και μάθετε πρώτοι όλες τις ειδήσεις.