Οι τιμές της ενέργειας για οικιακή χρήση στην Ευρώπη αυξήθηκαν κατακόρυφα μετά την εισβολή της Ρωσίας στην Ουκρανία στις αρχές του 2022. Σταθεροποιήθηκαν περίπου ένα χρόνο αργότερα, αλλά παραμένουν πάνω από τα προ κρίσης επίπεδα, σύμφωνα με τον Δείκτη Τιμών Ενέργειας για τα Νοικοκυριά (HEPI).
Ο Δείκτης Τιμών Ενέργειας για τα Νοικοκυριά (HEPI) είναι μια μηνιαία, ολοκληρωμένη ανάλυση των τιμών ηλεκτρικής ενέργειας και φυσικού αερίου για οικιακή χρήση σε 33 ευρωπαϊκές πρωτεύουσες.
Το κόστος της ενέργειας έχει μεγαλύτερη σημασία για τα νοικοκυριά με χαμηλό εισόδημα, τα οποία δαπανούν μεγαλύτερο μέρος του προϋπολογισμού τους σε αυτές τις δαπάνες, σημειώνει το Euronews. Σύμφωνα με την Eurostat, κατά μέσο όρο, η ηλεκτρική ενέργεια, το φυσικό αέριο και άλλα καύσιμα αντιπροσωπεύουν το 4,6 % των συνολικών δαπανών των νοικοκυριών στην ΕΕ.
Οι τιμές ποικίλλουν σημαντικά σε όλη την Ευρώπη, σύμφωνα με τον δείκτη HEPI, όπως καταρτίστηκε από την Energie-Control Austria, την MEKH και την VaasaETT.
Γιατί υπάρχουν διαφορές στις τιμές της ηλεκτρικής ενέργειας
Οι παράγοντες που σχετίζονται με την αγορά διαδραματίζουν καθοριστικό ρόλο στις διαφορές μεταξύ των χωρών. Οι εκπρόσωποι του HEPI επισημαίνουν τις διαφορές στο ενεργειακό μείγμα -όπως η εξάρτηση από το φυσικό αέριο ή τις ανανεώσιμες πηγές ενέργειας- καθώς και τις στρατηγικές τιμολόγησης και το καθεστώς επιδοτήσεων.
Οι φόροι και τα έξοδα διανομής παίζουν επίσης καθοριστικό ρόλο. Όλα αυτά μπορούν να επηρεάσουν σημαντικά τις τιμές, όπως φαίνεται στην περίπτωση της πρωτεύουσας της Γερμανίας.
Η θέση της Αθήνας
Συγκρίνοντας τις τιμές ηλεκτρικού ρεύματος για οικιακή χρήση, συμπεριλαμβανομένων των φόρων, η Αθήνα κατατάσσεται χαμηλότερα από τον μέσο όρο της ΕΕ.
Ειδικότερα, το κόστος του ηλεκτρικού ρεύματος στην Αθήνα τον Ιανουάριο, άγγιξε τα 23,8 σεντς ανά μεγαβατώρα, έναντι των 25,8 σεντς που είναι ο μέσος όρος της ΕΕ και των 24,76 σεντς που είναι ο ευρωπαϊκός μέσος όρος.
Αναφορικά με τις τιμές του φυσικού αερίου, η Αθήνα κατατάσσεται ακόμα χαμηλότερα συγκριτικά με τον μέσο όρο.
Με κόστος μετά φόρων μόλις 7 σεντς ανά μεγαβατώρα, η Αθήνα είναι μία από τις φθηνότερες ευρωπαϊκές πρωτεύουσες στο φυσικό αέριο.
Ο μέσος όρος στην ΕΕ αγγίζει τα 10,56 σεντς ανά μεγαβατώρα, ενώ ο ευρωπαϊός μέσος όρος τα 10,10 σεντς ανά μεγαβατώρα.
Όταν προσαρμόζονται στα πρότυπα αγοραστικής δύναμης (PPS), η κατάταξη των τιμών ηλεκτρικής ενέργειας μεταβάλλεται σημαντικά. Ως τεχνητή νομισματική μονάδα, το PPS εξαλείφει τις γενικές διαφορές στο επίπεδο των τιμών και προσφέρει μια πιο δίκαιη σύγκριση.
Σε όρους PPS, οι τιμές ηλεκτρικής ενέργειας τον Ιανουάριο κυμάνθηκαν από 10,9 σεντς ανά μεγαβατώρα στο Όσλο έως 49 σεντς στο Βουκουρέστι.
Οι πιο σημαντικές αλλαγές στην κατάταξη περιλαμβάνουν τη Βέρνη, η οποία έπεσε από την πρώτη θέση ως η πιο ακριβή σε όρους ευρώ στην 22η θέση σε PPS. Η πόλη του Λουξεμβούργου έπεσε από την 17η θέση σε ευρώ στην 26η θέση σε PPS, το Βουκουρέστι ανέβηκε από την 11η θέση σε ευρώ στην πρώτη θέση σε PPS και η Ρίγα ανέβηκε από την 14η θέση σε ευρώ στην πέμπτη θέση σε PPS.
Αυτές οι μεταβολές δείχνουν ότι, ενώ πολλές πρωτεύουσες της Ανατολικής Ευρώπης έχουν χαμηλότερες ονομαστικές τιμές ηλεκτρικής ενέργειας, η ασθενέστερη αγοραστική δύναμη καθιστά την ηλεκτρική ενέργεια βαρύτερο φορτίο για τα νοικοκυριά.
Αντίθετα, οι πόλεις της Δυτικής και Βόρειας Ευρώπης μπορεί να φαίνονται ακριβές σε ονομαστικούς όρους, αλλά γίνονται σχετικά πιο προσιτές σε όρους PPS.
Οι τιμές ωστόσο στην Αθήνα δεν αλλάζουν δραματικά σε όρους PPS και κυμαίνονται ελαφρώς υψηλότερα από ότι χωρίς την προσαρμογή σε όρους αγοραστικής δύναμης και συγκεκριμένα στα 8,61 σεντς στο φυσικό αέριο και τα 24,03 σεντς στο ηλεκτρικό ρεύμα.
Η Στοκχόλμη από τις πιο ακριβές πόλεις στο φυσικό αέριο
Τον Ιανουάριο του 2026, οι τιμές του φυσικού αερίου για τους οικιακούς χρήστες κυμαίνονταν από 1,6 σεντς ανά κιλοβατώρα στο Κίεβο έως 35 σεντς στη Στοκχόλμη. Εντός της ΕΕ, η τιμή στη Στοκχόλμη ήταν πάνω από 13 φορές υψηλότερη από ό,τι στη Βουδαπέστη, όπου το φυσικό αέριο κόστιζε 2,6 σεντς ανά κιλοβατώρα.
Το Άμστερνταμ κατατάσσεται δεύτερο με 17,4 σεντς ανά κιλοβατώρα. Αυτό δείχνει ότι οι τιμές του φυσικού αερίου στη Στοκχόλμη είναι διπλάσιες από αυτές της δεύτερης πόλης στη λίστα.
Η έκθεση της HEPI συνδέει αυτό το γεγονός με τη δομή της αγοράς φυσικού αερίου της Σουηδίας. Η Σουηδία έχει μόνο περίπου 77.000 οικιακούς πελάτες φυσικού αερίου σε ολόκληρη τη χώρα, εκ των οποίων περίπου 50.000 είναι συνδεδεμένοι με το απομονωμένο δίκτυο φυσικού αερίου της Στοκχόλμης.
Η Βέρνη (15,8), η Λισαβόνα (13,8), η Ρώμη (13,6), το Παρίσι (12,8), η Βιέννη (12,7), το Δουβλίνο (11,7) και η Πράγα (10,7) συγκαταλέγονται μεταξύ των πιο ακριβών πόλεων, με τιμές φυσικού αερίου πάνω από τον μέσο όρο της ΕΕ που είναι 10,6 σεντς ανά μεγαβατώρα.
Σύμφωνα με τον δείκτη HEPI, οι διαφορές στις τιμές διαμορφώνονται κυρίως από παράγοντες όπως οι στρατηγικές προμήθειας και τιμολόγησης, οι καιρικές συνθήκες και η θερμοκρασία, τα επίπεδα αποθήκευσης, οι διασυνδέσεις των αγορών και οι επιδοτήσεις.
Σε όρους PPS, η σουηδική πρωτεύουσα εξακολουθεί να είναι η πιο ακριβή όσον αφορά τις τιμές του φυσικού αερίου για οικιακή χρήση. Οι τιμές κυμαίνονται από 3,6 στη Βουδαπέστη έως 28,5 στη Στοκχόλμη.
Διαβάστε τις Ειδήσεις σήμερα και ενημερωθείτε για τα πρόσφατα νέα.
Ακολουθήστε το Skai.gr στο Google News και μάθετε πρώτοι όλες τις ειδήσεις.
