Του Νικόλα Μπάρδη
Στην καρδιά της Θεσσαλονίκης, λίγο πιο πάνω από την Ρωμαϊκή Αγορά, συναντούμε την ιστορική εκκλησία του Αγίου Δημητρίου, πολιούχου της πόλης. Ήδη από το 1988 ο Ιερός Ναός συγκαταλέγεται στα Μνημεία Παγκόσμιας Κληρονομιάς της UNESCO, και αποτελεί το σημαντικότερο παλαιοχριστιανικό μνημείο της συμπρωτεύουσας. Από τις ανασκαφές που πραγματοποιήθηκαν στην περιοχή γίνεται αντιληπτό, ότι ο ναός χτίστηκε στο σημείο όπου λειτουργούσαν κατά την Ρωμαϊκή Περίοδο τα δημόσια λουτρά. Σύμφωνα με την παράδοση στο μέρος αυτό φυλακίστηκε και αργότερα μαρτύρησε ο Άγιος Δημήτριος με λογχισμό.
Σήμερα κάτω από το Ιερό Βήμα του Ναού εκτείνονται οι κατακόμβες του Αγίου Δημητρίου, που είναι επισκέψιμες. Την Ρωμαϊκή Περίοδο ο χώρος αυτός ήταν ισόγειος, και λειτουργούσε ως λουτρό. Τα χρόνια που ακολούθησαν, δημιουργήθηκε εκεί μία κρήνη με πέντε κόγχες και στοές. Μετά την ίδρυση του πρώτου μεγάλου ναού τον 5ο αιώνα οι πιστοί τιμούσαν τον Άγιο Δημήτριο με το αγίασμα που έρρεε στην κρήνη από ένα πηγάδι, που σώζεται μέχρι και σήμερα στην βόρεια πλευρά του ναού. Ακόμη, στην κρύπτη βρίσκουμε ένα παρεκκλήσιο, στο σημείο που θεωρείται ότι μαρτύρησε ο Άγιος Δημήτριος ο Μυροβλήτης.
Στη νεότερη ιστορία, η κρύπτη ήρθε στο φως το 1917, μετά από μία καταστροφική πυρκαγιά που ισοπέδωσε την πόλη της Θεσσαλονίκης. Εκτεταμένες εργασίες αναστήλωσης και συντήρησης ανέδειξαν τις ιστορικές κατακόμβες και την σπουδαιότητα του χώρου. Το 1988 άνοιξαν και επίσημα οι πύλες για το κοινό, ενώ σήμερα εκεί λειτουργεί το Μουσείο της Κρύπτης, όπου εκτίθενται διάφορα αντικείμενα στα οποία οι πιστοί φύλασσαν το αγίασμα και το μύρο, όπως αγγεία, πήλινα, μεταλλικά και γυάλινα δοχεία. Επιπλέον, σε ορισμένα σημεία βλέπουμε ίχνη από τοιχογραφίες, γλυπτά και επιγραφές, τα οποία χρονολογούνται τον 5ο αιώνα.
Ο τάφος του Αγίου Δημητρίου βρισκόταν αρχικά κάτω από την Αγία Τράπεζα στο Ιερό Βήμα, ωστόσο μάλλον για πρακτικούς λόγους μεταφέρθηκε στο σημείο όπου βρίσκεται το Παρεκκλήσιο, για να διευκολύνονται οι πιστοί που ήθελαν να προσκυνήσουν τον Άγιο την περίοδο της Τουρκοκρατίας. Στην δεξιά πλευρά του Ιερού Βήματος υπάρχει και το Παρεκκλήσιο του Αγίου Ευθυμίου, που χρονολογείται στον 13ο αιώνα και ξεχωρίζει για τις σπάνιες τοιχογραφίες του, που φέρουν την υπογραφή του Μανουήλ Πανσέληνου, γνωστού αγιογράφου της Θεσσαλονίκης. Οι τοιχογραφίες αυτές παρουσιάζουν αρκετές ομοιότητες με τις τοιχογραφίες που συναντάμε στο Πρωτάτο των Καρυών του Αγίου Όρους, οι οποίες φιλοτεχνήθηκαν από τον Πανσέληνο την περίοδο από το 1282 μέχρι το 1328.
Ο Ιερός Ναός του Αγίου Δημητρίου διακρίνεται ακόμη και για τους εννέα ψηφιδωτούς πίνακες που έχει στο εσωτερικό του, καθώς επίσης και για τα τάματα που χρονολογούνται τον 6ο και 7ο αιώνα, και βρίσκονται στους κίονες του Ιερού Βήματος. Ο Ναός λειτουργεί ανελλιπώς από το 1912 και την απελευθέρωση της Θεσσαλονίκης μέχρι τις μέρες μας, και πλήθος πιστών από την Ελλάδα, αλλά και ολόκληρο τον κόσμο συρρέουν εκεί για να προσευχηθούν και να λάβουν την ευλογία του Αγίου, που έχει συνδεθεί άρρηκτα με την συμπρωτεύουσα.
Διαβάστε τις Ειδήσεις σήμερα και ενημερωθείτε για τα πρόσφατα νέα.
Ακολουθήστε το Skai.gr στο Google News και μάθετε πρώτοι όλες τις ειδήσεις.
