Το Ιράν έχει δεσμευτεί ότι θα «απαντήσει» στον αμερικανικό ναυτικό αποκλεισμό των ιρανικών λιμένων μεταφέροντας μεγαλύτερο μέρος του εμπορίου του μέσω χερσαίων διαδρομών. Στην πράξη, όμως, το σχέδιο δεν εξελίσσεται όπως είχε υπολογίσει η Τεχεράνη.
Εκατοντάδες Ιρανοί οδηγοί φορτηγών έχουν εγκλωβιστεί αυτή τη στιγμή στα σύνορα του Ιράν με το Πακιστάν, αδυνατώντας να μεταφέρουν τα εμπορεύματά τους στη γειτονική χώρα. Όπως καταγγέλλουν, βρίσκονται αντιμέτωποι με ολοένα μεγαλύτερα γραφειοκρατικά εμπόδια και κόστη, πολλά από τα οποία οφείλονται στην ίδια την κυβέρνησή τους.
Αντίστοιχη είναι η κατάσταση στα χερσαία σύνορα του Ιράν με την Τουρκία, το Τουρκμενιστάν και το Αφγανιστάν, προκαλώντας στην Τεχεράνη ένα εν πολλοίς αυτοπροκαλούμενο πλήγμα και περιορίζοντας τη ροή του εμπορίου μέσω των ελάχιστων οικονομικών διεξόδων που της έχουν απομείνει, όπως σημειώνει η Wall Street Journal.
Τόνοι βερίκοκα που «εγκλωβίστηκαν» έχουν σαπίσει εξαιτίας των καθυστερήσεων. Προσοδοφόρα φορτία σιδηρομεταλλεύματος, τσιμέντου και εμφιαλωμένου αερίου έχουν επίσης κολλήσει στα σημεία εισόδου στα σύνορα με το Πακιστάν και το Αφγανιστάν, σύμφωνα με οδηγούς φορτηγών.
«Ούτε το Ιράν αναλαμβάνει την ευθύνη για την κατάσταση ούτε το Πακιστάν μάς επιτρέπει να ξεφορτώσουμε το φορτίο μας», καταγγέλλει ένας από τους οδηγούς σε βίντεο που δημοσίευσε το Σαββατοκύριακο η Ένωση Οργανώσεων Ιδιοκτητών Φορτηγών και Οδηγών του Ιράν.
Η μάχη για τις χερσαίες διεξόδους
Ο οικονομικός πόλεμος στον Περσικό Κόλπο καθορίζεται σε μεγάλο βαθμό από το κατά πόσο οι χώρες της περιοχής μπορούν να μεταφέρουν τις εξαγωγές τους δια ξηράς αντί μέσω του Στενού του Ορμούζ. Ορισμένες έχουν βρει εναλλακτικές λύσεις. Η Σαουδική Αραβία μεταφέρει μεγαλύτερες ποσότητες πετρελαίου προς τα δυτικά, διασχίζοντας την Αραβική Χερσόνησο. Το αμερικανικό Πολεμικό Ναυτικό βοηθά επίσης ορισμένα κράτη του Κόλπου να μεταφέρουν το πετρέλαιό τους μέσω του στενού, στο πλαίσιο της επιχείρησης «σκοτεινών διελεύσεων» που συντονίζει.
Οι προσπάθειες του Ιράν, αντίθετα, παραπαίουν. Οι ΗΠΑ απομονώνουν την ιρανική οικονομία με νέες κυρώσεις και πραγματοποιούν πλήγματα σε ιρανικά δεξαμενόπλοια ως αντίποινα για τις επιθέσεις της Τεχεράνης εναντίον του αμερικανικού Πολεμικού Ναυτικού, οδηγώντας σε κατάρρευση τις εξαγωγές δια θαλάσσης της χώρας.
Ένα ακόμη σημαντικό πλήγμα στις προσπάθειες της Τεχεράνης να παρακάμψει το Ορμούζ, αποτέλεσε η ανακοίνωση της ιρανικής αεροπορικής εταιρείας Mahan Air, η οποία τελεί υπό αμερικανικές κυρώσεις, ότι αναστέλλει τις πτήσεις προς το Ομάν και την Τουρκία, σύμφωνα με μέσα ενημέρωσης της Τεχεράνης που συνδέονται με το καθεστώς.
Την περασμένη εβδομάδα, το αμερικανικό υπουργείο Οικονομικών επέβαλε νέες κυρώσεις σε εταιρείες οι οποίες, όπως ανέφερε, υποστήριζαν τη Mahan, που εκτελεί τόσο εμπορευματικές όσο και επιβατικές πτήσεις.
Ο αμερικανικός αποκλεισμός έχει πλήξει επίσης τις εισαγωγές βασικών αγαθών στο Ιράν, το 70% των οποίων περνά υπό κανονικές συνθήκες από τα λιμάνια της χώρας. Αν και τα ανθρωπιστικά αγαθά και τα τρόφιμα θεωρητικά εξαιρούνται, στην πράξη οι ναυτιλιακές εταιρείες διστάζουν να εξυπηρετήσουν το Ιράν.
Βίντεο που αναρτήθηκαν στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης την περασμένη εβδομάδα δείχνουν ακινητοποιημένους τους γερανούς στο λιμάνι Σαχίντ Ρατζάι, το μεγαλύτερο εμπορικό λιμάνι εμπορευματοκιβωτίων του Ιράν, σύμφωνα με τη WSJ. Χιλιάδες κοντέινερ έχουν εγκλωβιστεί σε λιμάνια στο Πακιστάν, στα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα και στη Σαουδική Αραβία, ανέφεραν τον περασμένο μήνα επαγγελματίες του κλάδου των μεταφορών στην Τεχεράνη στο πρακτορείο Mehr News Agency, το οποίο συνδέεται με τις ιρανικές υπηρεσίες ασφαλείας.
Οι εναλλακτικές της Κασπίας και του σιδηροδρόμου
Το Ιράν έχει επιχειρήσει να αντισταθμίσει τις απώλειες διοχετεύοντας περισσότερες εμπορικές ροές μέσω άλλων διαδρομών. Οι διελεύσεις μέσω της Κασπίας Θάλασσας έχουν αυξηθεί κατά 70% τους τελευταίους πέντε μήνες, σύμφωνα με Ιρανούς αξιωματούχους. Το Ιράν εισάγει μεγάλες ποσότητες σιταριού, καλαμποκιού και μαγειρικού λαδιού από τη Ρωσία, σύμφωνα με την εταιρεία παροχής δεδομένων για εμπορεύματα Kpler και ιρανικούς εμπορικούς ιστότοπους.
«Προσπαθούμε να μετατρέψουμε αυτή την απειλή σε ευκαιρία», δήλωσε στα τέλη Αυγούστου στο κρατικό πρακτορείο ειδήσεων IRNA ο Χαντί Χαγκσενάς, κυβερνήτης της ιρανικής επαρχίας Γκιλάν, στην Κασπία Θάλασσα.
Η εμπορευματική σιδηροδρομική γραμμή που συνδέει την Τεχεράνη με τη Σιάν, στην ανατολική Κίνα, έχει αυξήσει επίσης τη συχνότητα των δρομολογίων της, από ένα την εβδομάδα σε ένα κάθε τρεις ή τέσσερις ημέρες από τότε που ξεκίνησε ο ναυτικός αποκλεισμός από τις ΗΠΑ, σύμφωνα με την ελεγχόμενη από το κράτος Tehran Times. Το Ιράν εισάγει από την Κίνα βιομηχανικά μηχανήματα, ηλεκτρονικά είδη και ανταλλακτικά αυτοκινήτων.
Ωστόσο, αυτές οι εναλλακτικές διαδρομές είναι ευάλωτες. Ενδεικτικά αναφέρεται ότι το Ιράκ έκλεισε προσωρινά το Σαββατοκύριακο τους εμπορευματικούς σταθμούς στα σύνορά του με το Ιράν, κατηγορώντας την Τεχεράνη ότι χρησιμοποίησε το έδαφός του για να επιτεθεί στη Σαουδική Αραβία. Ως αποτέλεσμα, φορτηγά που μετέφεραν την Κυριακή ιρανικά κρεμμύδια με προορισμό το Ιράκ αναγκάστηκαν να επιστρέψουν, σύμφωνα με την Κεντρική Αγορά Φρούτων και Λαχανικών της Τεχεράνης.
Χιλιάδες φορτηγά εγκλωβισμένα στα σύνορα
Τα σημεία εισόδου στα χερσαία σύνορα του Ιράν βρίσκονταν σε χαοτική κατάσταση πριν ακόμη καταγραφούν τα τελευταία αυτά προβλήματα. Το καλοκαίρι, για παράδειγμα, ο αριθμός των φορτηγών που περνούσαν από το Πισίν, ένα από τα βασικά περάσματα προς το Πακιστάν, αυξήθηκε από περίπου 40 σε έως και 130 οχήματα την ημέρα, δήλωσε στο ημιεπίσημο πρακτορείο ISNA ο τοπικός κυβερνήτης Ραχιμπάχς Μπαλιντεχί. Το αποτέλεσμα είναι οι τελωνειακοί υπάλληλοι στα χερσαία σύνορα του Ιράν να δυσκολεύονται να διαχειριστούν τον όγκο της κίνησης, εξήγησε στο Mehr News Agency ο Εχσάν Μαλεκζαντέχ, πρόεδρος της Ένωσης Ιρανικών Εταιρειών Διεθνών Μεταφορών.
Ο Μαλεκζαντέχ ανέφερε ότι 3.700 φορτηγά είχαν ακινητοποιηθεί στην ιρανική πλευρά του συνοριακού περάσματος προς την Τουρκία, με τις καθυστερήσεις να φτάνουν τις 20 ημέρες. Στο κύριο πέρασμα προς το Πακιστάν, 700 φορτηγά -τα περισσότερα από τα οποία μεταφέρουν εμφιαλωμένο αέριο και τσιμέντο- περιμένουν να διασχίσουν τα σύνορα, όμως μόνο 40 επιτρέπεται να περάσουν, σύμφωνα με το Baloch Human Rights Documentation Network, μια τοπική οργάνωση πολιτών.
Ένας οδηγός δήλωσε στο επίσημο πρακτορείο ειδήσεων IRNA ότι παρέμεινε επί ημέρες εγκλωβισμένος στην πακιστανική πλευρά των συνόρων με φορτίο κρέατος που προοριζόταν για το Ιράν, όπου οι τιμές αυξάνονται με ταχύ ρυθμό. Στα σύνορα με το Αφγανιστάν, οδηγοί φορτηγών καταγγέλλουν επίσης ότι πρέπει να περιμένουν επί ημέρες προτού μπορέσουν να εξαγάγουν ιρανικό σιδηρομετάλλευμα, σύμφωνα με την Ένωση Οδηγών Φορτηγών του Ιράν.
Ιρανοί οδηγοί που προσπαθούν να περάσουν στο Πακιστάν αναφέρουν ότι μπορεί να παραμείνουν εγκλωβισμένοι επί αρκετές ημέρες χωρίς πρόσβαση σε νερό, τρόφιμα ή εγκαταστάσεις υγιεινής, την ώρα που η θερμοκρασία φτάνει ακόμη και τους 50 βαθμούς Κελσίου, σύμφωνα με οπτικό υλικό που δημοσίευσε η Ένωση Οδηγών Φορτηγών στον λογαριασμό της στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης.
Η ένωση ανέφερε ότι ορισμένα βυτιοφόρα που μεταφέρουν εμφιαλωμένο αέριο περνούν στο Πακιστάν. Ωστόσο, σύμφωνα με την ίδια, οι πακιστανικές αρχές ζήτησαν από έκαστο Ιρανό οδηγό ποσό που αντιστοιχεί σε περισσότερα από 10.000 δολάρια για να τους επιτρέψουν να περάσουν, ποσό πρωτοφανές. Εκπρόσωπος του υπουργείου Εξωτερικών του Πακιστάν δήλωσε ότι δεν έχει ενημερωθεί για την ύπαρξη νέων χρεώσεων ή περιορισμών στα σύνορα της χώρας με το Ιράν.
Την ίδια ώρα, στα σύνορα με το Τουρκμενιστάν, που αποτελούν πύλη προς την Κίνα, μεταφορείς παραπονιούνται για περιορισμούς που συνδέονται με την έλλειψη αποθηκών και κατάλληλης διαδικασίας καταχώρισης για τη σιδηροδρομική μεταφορά εμπορευμάτων προς την Κίνα. Ένας επιχειρηματίας ανέφερε ότι γίνεται ολοένα δυσκολότερη η εισαγωγή ανταλλακτικών αυτοκινήτων από την ασιατική χώρα.
Το κόστος μετακυλίεται στους καταναλωτές
Η αύξηση του εμπορικού κόστους επιδεινώνει ακόμη περισσότερο τον ήδη αυξημένο πληθωρισμό στο Ιράν.
Σε ορισμένες περιπτώσεις, τα σημεία συμφόρησης και οι χερσαίες παρακάμψεις αντιστοιχούν πλέον έως και στο 1/3 της τιμής συνηθισμένων αγαθών όταν αυτά φτάνουν στην Τεχεράνη, δήλωσε την περασμένη εβδομάδα στην ιρανική οικονομική εφημερίδα Donya-e-Eqtesad ο Μοχαμάντ Ρεζά Χονταράχμ, ειδικός σε θέματα εισαγωγών.
Ο Ματζιντρεζά Χαριρί, πρόεδρος του Εμπορικού Επιμελητηρίου Ιράν-Κίνας, είχε προβλέψει παλαιότερα ότι ο αμερικανικός ναυτικός αποκλεισμός θα επιβαρύνει το Ιράν με επιπλέον δαπάνες 18 δισ. δολαρίων ετησίως. Η μεταφορά ενός κοντέινερ από την Κίνα στο Ιράν κοστίζει 12.000 δολάρια μέσω χερσαίων διαδρομών, έναντι 3.000 δολαρίων μέσω θαλάσσης, δήλωσε στο KhabarOnline, έναν ανεξάρτητο ιστότοπο που πρόσκειται στους μετριοπαθείς του καθεστώτος.
Μεγάλο μέρος αυτού του κόστους μετακυλίεται στους καταναλωτές, με απρόβλεπτες συνέπειες για την ιρανική ηγεσία. Ο πληθωρισμός στα τρόφιμα εκτινάχθηκε στο 128% τον Αύγουστο, σύμφωνα με την επίσημη στατιστική υπηρεσία του Ιράν.
Διαβάστε τις Ειδήσεις σήμερα και ενημερωθείτε για τα πρόσφατα νέα.
Ακολουθήστε το Skai.gr στο Google News και μάθετε πρώτοι όλες τις ειδήσεις.
