Του Jason Willick*
Το Ανώτατο Δικαστήριο των ΗΠΑ ενδέχεται να δημοσιεύσει οποιαδήποτε ημέρα απόφαση σχετικά με τη νομιμότητα της προσπάθειας του προέδρου Ντόναλντ Τραμπ να κατασκευάσει μια μεγαλοπρεπή αίθουσα χορού στον χώρο του Λευκού Οίκου.
Σε σύγκριση με άλλες αναμετρήσεις για τις εκτελεστικές εξουσίες του Τραμπ κατά τη διάρκεια της προεδρίας του, η πρακτική επίδραση της συγκεκριμένης υπόθεσης είναι περιορισμένη.
Δεν διακυβεύεται ένα τρισεκατομμύριο δολάρια, όπως συνέβη με την απόφαση του Δικαστηρίου για τους δασμούς νωρίτερα φέτος.
Ούτε η ανεξαρτησία των κυβερνητικών υπηρεσιών εξαρτάται από την έκβαση, όπως συνέβη όταν οι δικαστές αποφάσισαν για την έκταση της εξουσίας του Τραμπ να απολύει αξιωματούχους της Ομοσπονδιακής Επιτροπής Εμπορίου και της Ομοσπονδιακής Τράπεζας των ΗΠΑ.
Ο συμβολισμός, όμως, είναι σημαντικός. Τα υλικά μνημεία μπορούν να αποτυπώνουν την κατανομή της πολιτικής εξουσίας.
Το εφετείο που αποφάνθηκε κατά της κατασκευής της αίθουσας χορού του Τραμπ έδωσε ιδιαίτερη έμφαση σε αυτόν ακριβώς τον συμβολισμό.
«Ο αρχιτέκτονας που σχεδίασε την πρωτεύουσα του έθνους, Πιερ Λ’Ενφάν, σχεδίασε τη διάταξη της πόλης με επίκεντρο το επιβλητικό Καπιτώλιο - το λαμπρό παλάτι του λαού στη νέα δημοκρατία - και σε αντιδιαστολή με τη λιτή ταπεινότητα του Λευκού Οίκου», αναφέρει η πρώτη παράγραφος της απόφασης του Εφετείου των Ηνωμένων Πολιτειών για την Περιφέρεια της Κολούμπια.
Με άλλα λόγια, η ανέγερση μιας αίθουσας χορού 90.000 τετραγωνικών ποδιών, δηλαδή περίπου 8.360 τετραγωνικών μέτρων, στον Λευκό Οίκο θα ενίσχυε συμβολικά το κύρος της προεδρίας, ακόμη και αν αυτό δεν συνέβαινε στην πράξη.
Οι δικαστές άφησαν να εννοηθεί ότι το πολιτικό μήνυμα που εκπέμπει η κατασκευή του Τραμπ αποτελεί έναν από τους λόγους για τους οποίους το National Trust for Historic Preservation, ο οργανισμός που προσέφυγε στη Δικαιοσύνη, έχει το δικαίωμα να ασκήσει αγωγή.
Η αίθουσα χορού «θα έπληττε μόνιμα την ικανότητα του Λευκού Οίκου», έγραψαν οι δικαστές, «να ενσαρκώνει την πρόθεση του Τζορτζ Ουάσινγκτον για μια “λιτή” κατοικία που αντανακλά τη “ρεπουμπλικανική απλότητα”».
Η απόφαση, ωστόσο, ενδέχεται να υπερβάλλει όταν καταλήγει στο συμπέρασμα ότι η μεγαλοπρέπεια της προεδρικής κατοικίας ήταν κάτι που απεχθανόταν η γενιά των ιδρυτών.
Μακριά από το να δίνει έμφαση στη «λιτή ταπεινότητα» του κτιρίου, ο Λ’Ενφάν αναφερόταν στη δομή που είχε οραματιστεί ως «παλάτι» σε επιστολές του προς τον Ουάσινγκτον στις αρχές της δεκαετίας του 1790.
Ο Τόμας Τζέφερσον, ένθερμος αντίπαλος της μοναρχίας, είχε συμβουλεύσει τον Λ’Ενφάν να κατασκευαστεί το Καπιτώλιο σε κλασικό αρχιτεκτονικό ύφος.
Όπως όμως έχει επισημάνει ο Γκάρι Σμιτ του American Enterprise Institute, ο Τζέφερσον είχε αναφέρει «τρεις βασιλικές παρισινές κατασκευές» ως πιθανά πρότυπα για τον Λευκό Οίκο - κάτι που «υποδηλώνει, έστω και έμμεσα, ότι η εκτελεστική εξουσία ήταν λιγότερο στενά συνδεδεμένη με τον ρεπουμπλικανισμό».
Ανεξάρτητα από το μήνυμα που προοριζόταν αρχικά να μεταδώσει η αρχιτεκτονική των θεσμών διακυβέρνησης της Αμερικής, υπάρχει μια ορισμένη ζοφερή ειλικρίνεια στις παλατιανές φιλοδοξίες του Τραμπ για την προεδρική κατοικία στον 21ο αιώνα.
Σήμερα, ο Λευκός Οίκος - και όχι «το λαμπρό παλάτι του λαού», όπως περιέγραψαν οι δικαστές το Καπιτώλιο στην υπόθεση της αίθουσας χορού - αποτελεί το επίκεντρο της αμερικανικής πολιτικής.
Τα κτίρια εξακολουθούν να βρίσκονται στις θέσεις που τους είχε καθορίσει ο Λ’Ενφάν, όμως η προεδρία έχει επισκιάσει το Κογκρέσο ως τον βασικό κινητήριο μοχλό της διακυβέρνησης.
Ο πρόεδρος διαθέτει τον έλεγχο ενός τεράστιου διοικητικού κράτους εντός των αμερικανικών συνόρων και του μεγαλύτερου στρατιωτικού μηχανισμού στον κόσμο πέρα από αυτούς.
Η γενιά των ιδρυτών δεν είχε προβλέψει ένα τόσο ογκώδες εκτελεστικό σκέλος της κυβέρνησης.
Στον βαθμό - ο οποίος είναι συζητήσιμος - που οι ιδρυτές οραματίστηκαν ένα σύστημα διακυβέρνησης βασισμένο στη «ρεπουμπλικανική απλότητα», όπου οι εκπρόσωποι του λαού στο Κογκρέσο θα διαμόρφωναν την πολιτική και ο πρόεδρος θα είχε έναν πιο ταπεινό ρόλο, περιοριζόμενος στην εφαρμογή των νόμων, αυτό το σύστημα έχει δώσει τη θέση του σε κάτι διαφορετικό.
Ο πρόεδρος καθορίζει την ατζέντα, έχοντας υπό τον έλεγχό του τις ομοσπονδιακές υπηρεσίες που επηρεάζουν άμεσα τη ζωή των Αμερικανών. Το Κογκρέσο αντιδρά.
Η δεύτερη θητεία του Τραμπ έχει ενισχύσει δραματικά την προεδρική εξουσία, όμως η διαδικασία αυτή δεν ξεκίνησε με τον ίδιο.
Ο ιστορικός Άρθουρ Μ. Σλέζινγκερ Τζούνιορ είχε κρούσει τον κώδωνα του κινδύνου ήδη από τη δεκαετία του 1970 για μια «αυτοκρατορική προεδρία», την οποία απέδιδε εν μέρει στις απαιτήσεις ασφαλείας που δημιούργησε ο Ψυχρός Πόλεμος.
Κατά τις δεκαετίες του 2010 και του 2020, πρόεδροι και των δύο μεγάλων κομμάτων άρχισαν να ενεργούν ολοένα και περισσότερο μονομερώς, προκειμένου να υλοποιήσουν αυτό που θεωρούν δημοκρατική εντολή τους - σε ζητήματα όπως η μετανάστευση, τα φοιτητικά δάνεια, οι δασμοί και πολλά άλλα - αντιμετωπίζοντας τις πολιτικές διαπραγματεύσεις στο Κογκρέσο ως ένα ενοχλητικό εμπόδιο.
Υπάρχουν ελάχιστοι λόγοι να πιστεύει κανείς ότι ο επόμενος Δημοκρατικός πρόεδρος θα περιορίσει σημαντικά τις εξουσίες του αξιώματος μετά την κατάληψη της προεδρίας.
Παρότι ο Λ’Ενφάν οραματιζόταν έναν επιβλητικό Λευκό Οίκο, τοποθέτησε σκόπιμα το Καπιτώλιο στο υψηλότερο σημείο του αρχικού σχεδίου της πόλης.
Όπως επισημαίνει η National Capital Planning Commission, με αυτόν τον τρόπο απομακρύνθηκε από τις «ευρωπαϊκές παραδόσεις που προέβλεπαν την παραχώρηση τέτοιων σημείων στο παλάτι του ηγέτη».
Ένας αρχιτέκτονας που θα επιχειρούσε σήμερα να σχεδιάσει μια πόλη από το μηδέν, αποτυπώνοντας πιστά το αμερικανικό σύστημα διακυβέρνησης όπως λειτουργεί σήμερα - και όχι όπως το οραματίστηκαν οι ιδρυτές του έθνους - πιθανότατα θα έπρεπε να επιλέξει το ευρωπαϊκό μοντέλο.
Το Κογκρέσο δεν ανταποκρίνεται πλέον στον εξέχοντα ρόλο που του παραχώρησε ο Λ’Ενφάν στον αρχικό σχεδιασμό της πρωτεύουσας.
Κατά πάσα πιθανότητα, ο Τραμπ ενεργεί παράνομα κατασκευάζοντας την αίθουσα χορού.
Οι ισχυρισμοί του περί νομικής εξουσιοδότησης για την πραγματοποίηση τόσο εκτεταμένων αλλαγών στη δομή του Λευκού Οίκου χωρίς την έγκριση του Κογκρέσου φαίνονται εξαιρετικά αδύναμοι.
Ίσως, όμως, να ήταν ευκολότερο για το Ανώτατο Δικαστήριο να τον σταματήσει, αν η κατασκευή δεν έφερνε την εικονογραφία της πρωτεύουσας πιο κοντά σε μια ανησυχητική πολιτική πραγματικότητα.
*Ο Jason Willick είναι αρθρογράφος της Washington Post με αντικείμενο το δίκαιο, και την εσωτερική και εξωτερική πολιτική
Διαβάστε τις Ειδήσεις σήμερα και ενημερωθείτε για τα πρόσφατα νέα.
Ακολουθήστε το Skai.gr στο Google News και μάθετε πρώτοι όλες τις ειδήσεις.
