Είναι δύσκολη περίοδος για να είναι κανείς «γεράκι» απέναντι στην Κίνα μέσα στον Λευκό Οίκο. Ο Ιβάν Καναπάθι, ανώτερος διευθυντής για την Ασία στο Συμβούλιο Εθνικής Ασφαλείας, πιθανότατα το γνωρίζει καλύτερα από τους περισσότερους.
Ο Καναπάθι, έχει αφιερώσει την καριέρα του στην Ουάσινγκτον προειδοποιώντας για την επέκταση της κινεζικής στρατιωτικής παρουσίας και υποστηρίζοντας ότι οι ΗΠΑ πρέπει να δώσουν προτεραιότητα στην υπεράσπιση της Ταϊβάν. Όμως, στα μισά της δεύτερης θητείας του Τραμπ, αυτή η άποψη φαίνεται να χάνει έδαφος, σύμφωνα με το Politico.
Ο Τραμπ έχει κλονίσει κατά τη δεύτερη θητεία του δεκαετίες αμερικανικής στήριξης προς την Ταϊβάν, καθυστερώντας πωλήσεις όπλων ύψους 14 δισ. δολαρίων προς το αυτοδιοικούμενο νησί και δημιουργώντας αμφιβολίες για το αν οι ΗΠΑ θα έσπευδαν να υπερασπιστούν την Ταϊβάν σε περίπτωση κινεζικής εισβολής.
Καθώς ο Τραμπ φιλοξενεί αυτή την εβδομάδα στην Ουάσινγκτον τον Κινέζο ηγέτη Σι Τζινπίνγκ, είναι αναπόφευκτο να τεθεί το ζήτημα της κινεζικής διεκδίκησης κυριαρχίας επί της Ταϊβάν.
Αν δεν το θέσει ο Τραμπ, αναμένεται να το κάνει ο Σι. Η απάντηση του Τραμπ είναι σημαντική όχι μόνο για την Ταϊβάν, αλλά και για τις άλλες περιφερειακές δυνάμεις, οι οποίες παρακολουθούν στενά για να δουν αν μπορούν ακόμη να υπολογίζουν στις ΗΠΑ για την άμυνα της περιοχής απέναντι στο Πεκίνο.
Στον ρόλο του στο Συμβούλιο Εθνικής Ασφαλείας, ο Καναπάθι κανονικά θα αναμενόταν να συμμετέχει στην προσπάθεια να βρεθεί η σωστή ισορροπία στα μηνύματα του Τραμπ για την Ταϊβάν.
Δεν είναι σαφές αν — ή σε τι βαθμό — ο Καναπάθι ασκεί πιέσεις προς αυτή την κατεύθυνση, όμως η πολιτική του Τραμπ διαφέρει έντονα από τις απόψεις που ο Καναπάθι έχει εκφράσει δημόσια στο παρελθόν.
«Ενημερώνει τον Τραμπ για τη σημασία της Ταϊβάν, αλλά δεν έχει καμία επιρροή στο τι αποφασίζει ή τι λέει ο Τραμπ για την Ταϊβάν», δήλωσε πρόσωπο που γνωρίζει τον Καναπάθι εδώ και αρκετά χρόνια. «Πιθανότατα αισθάνεται ότι η άποψή του δεν λαμβάνεται υπόψη από τον Τραμπ, οπότε αυτό πρέπει να είναι αποθαρρυντικό».
Επίσημα, η εκπρόσωπος του Λευκού Οίκου Άννα Κέλι απέρριψε οποιονδήποτε ισχυρισμό ότι ο Καναπάθι έχει παραγκονιστεί.
«Ο Ιβάν Καναπάθι είναι υπεύθυνος να διασφαλίζει ότι οι αρμόδιες υπηρεσίες προωθούν την εξωτερική πολιτική που ο πρόεδρος εξελέγη για να εφαρμόσει. Είναι κρίσιμο μέλος της ομάδας εθνικής ασφάλειας του προέδρου Τραμπ», δήλωσε η Κέλι.
Παράλληλα, ο Λευκός Οίκος, ανέφερε σε ανακοίνωσή του ότι ο ρόλος του Καναπάθι και άλλων αξιωματούχων του Συμβουλίου Εθνικής Ασφαλείας είναι να «παρέχουν επιλογές προς εξέταση στον πρόεδρο», αλλά ο Τραμπ «είναι εκείνος που λαμβάνει τις τελικές αποφάσεις».
Υπό μία έννοια, ο Καναπάθι βρίσκεται σε μια κατάσταση που καλείται να αντιμετωπίσει οποιοσδήποτε σύμβουλος οποιουδήποτε προέδρου.
«Ο ανώτερος διευθυντής στο Συμβούλιο Εθνικής Ασφαλείας συνιστά μια κρίσιμη θέση, αλλά δε παύεις αποτελείς μέλος του επιτελείου.
Το μόνο που μπορείς να κάνεις είναι να παρέχεις τις καλύτερες επαγγελματικές συμβουλές σου και την καλύτερη επαγγελματική σου κρίση», δήλωσε ο Αλεξάντερ Γκρέι, ο οποίος συνεργάστηκε με τον Καναπάθι στην πρώτη κυβέρνηση Τραμπ.
«Δεν γνωρίζω τι υποστηρίζει ο Ιβάν, αλλά είμαι βέβαιος ότι εκφράζει τις απόψεις του χωρίς περιστροφές και ότι το τι θα κάνει τελικά ο πρόεδρος είναι δική του απόφαση. Αυτή είναι η συμφωνία που αποδεχόμαστε όταν ορκιζόμαστε να υπηρετήσουμε σε τέτοιους ρόλους».
Ωστόσο, πρώην κυβερνητικοί αξιωματούχοι υπογραμμίζουν ότι αυτό που αντιλαμβάνονται ως έλλειψη συμμετοχής του Καναπάθι αναδεικνύει ένα ευρύτερο ζήτημα. Ότι ο Τραμπ δεν ακούει τις συμβουλές ανθρώπων που γνωρίζουν σε βάθος την Κίνα.
«Ο κύκλος γύρω από τον Τραμπ έχει γίνει πραγματικά πολύ πιο κλειστός και είναι πολύ ανήσυχοι για τις διαρροές, με αποτέλεσμα να μη θέλουν να αφήνουν το προσωπικό που έχουν προσλάβει να κάθεται στο τραπέζι του δείπνου», δήλωσε πρώην ανώτερος κυβερνητικός αξιωματούχος με διασυνδέσεις με πρόσωπα μέσα στην κυβέρνηση, αναφερόμενος στον Καναπάθι.
Ο Λευκός Οίκος διαψεύδει την παραπάνω εκτίμηση, υπογραμμίζοντας ότι «ο πρόεδρος Τραμπ λαμβάνει υπόψη όλες τις απόψεις».
Η κυβέρνηση σημειώνει επίσης ότι ο Καναπάθι συμμετείχε στην προηγούμενη συνάντηση του Τραμπ με τον Σι στο Πεκίνο τον Μάιο και δηλώνει ότι ο Καναπάθι ήταν ο εκπρόσωπος του Λευκού Οίκου στις διαπραγματεύσεις με Κινέζους αξιωματούχους στη Νέα Υόρκη το Σαββατοκύριακο.
«Η απόφαση για το αν θα προχωρήσουν ή όχι οι πωλήσεις όπλων λαμβάνεται αποκλειστικά από τον πρόεδρο» δήλωσε ο Ράντι Σράιβερ, ο οποίος ήταν υφυπουργός Άμυνας στην πρώτη κυβέρνηση Τραμπ.
Πάντως αυτή η διάσταση απόψεων θα μπορούσε να λειτουργήσει προς όφελος του Σι, εάν πιέσει τον Τραμπ για περισσότερες αμερικανικές παραχωρήσεις σχετικά με την Ταϊβάν κατά τη συνάντησή τους την Πέμπτη.
Η κινεζική πρεσβεία στην Ουάσινγκτον αρνήθηκε να σχολιάσει.
Ο Καναπάθι είχε προηγουμένως υπηρετήσει ως διευθυντής του Συμβουλίου Εθνικής Ασφαλείας για την Κίνα, την Ταϊβάν και τη Μογγολία στην πρώτη κυβέρνηση Τραμπ, η οποία είχε υιοθετήσει πολύ πιο επιθετική στάση απέναντι στο Πεκίνο και επανειλημμένα είχε ζητήσει στενότερες σχέσεις ΗΠΑ-Ταϊβάν απέναντι στην αυξανόμενη κινεζική απειλή για το νησί.
Σε άρθρο του στο Foreign Policy το 2022, επί κυβέρνησης Μπάιντεν, χαρακτήρισε την «ιστορική αντίσταση των ΗΠΑ στην παροχή αμυντικής βοήθειας στην Ταϊβάν» ως «αδικαιολόγητη και αντιπαραγωγική», υποστηρίζοντας ότι η κυβέρνηση είχε στόχο να κερδίσει την εύνοια του Πεκίνου.
Το 2023 συνυπέγραψε άρθρο στο Foreign Affairs, στο οποίο καλούσε τις ΗΠΑ «να επέμβουν στρατιωτικά υπέρ της Ταϊβάν» σε περίπτωση πιθανής κινεζικής επιθετικότητας. Έναν χρόνο αργότερα, σε έκθεση του Brookings Institution, παρότρυνε τον πρόεδρο να χρησιμοποιήσει το «βήμα του προέδρου» για να πείσει το Κογκρέσο και την αμερικανική κοινή γνώμη ότι η Ταϊβάν αποτελεί «ζωτικό αμερικανικό συμφέρον».
Σήμερα ενώ η κυβέρνηση Τραμπ έχει ασκήσει οικονομική πίεση στην Κίνα μέσω ενός εμπορικού πολέμου που ανέβασε τους δασμούς στις εισαγωγές σε τριψήφια επίπεδα, πριν το Πεκίνο και η Ουάσινγκτον καταλήξουν σε εκεχειρία τον Οκτώβριο, έχει παράλληλα υποχωρήσει από τις μακροχρόνιες δεσμεύσεις ασφαλείας των ΗΠΑ στον Ινδο-Ειρηνικό.
Ανώτεροι αξιωματούχοι της κυβέρνησης φαίνεται να έλαβαν το μήνυμα
Ο Καναπάθι δεν είναι ο πρώτος ανώτερος αξιωματούχος της κυβέρνησης Τραμπ που συντάσσεται με μια πολιτική η οποία έρχεται σε αντίθεση με τη θέση που είχε επί μακρόν.
Για παράδειγμα, ο υπουργός Εξωτερικών Μάρκο Ρούμπιο ήταν ένθερμος υποστηρικτής της USAID, προτού συμβάλει στην κατάργησή της πέρυσι.
Ο επικεφαλής πολιτικής του Πενταγώνου και επίσης «γεράκι» απέναντι στην Κίνα, Έλμπριτζ Κόλμπι, απέφυγε να αναφερθεί στην Ταϊβάν σε ομιλία του για τις αμερικανικές αμυντικές προτεραιότητες στον Ινδο-Ειρηνικό, στη Νότια Κορέα τον Ιανουάριο.
Αντίθετα, καθησύχασε το Πεκίνο λέγοντας ότι οι ΗΠΑ δεν επιδιώκουν «αλλαγή καθεστώτος» και εξήρε την «περήφανη ιστορία της Κίνας».
Τέτοιες ανατροπές ενισχύουν τις πιθανότητες παραμονής σε μια κυβέρνηση όπου αξιωματούχοι που θεωρούνται ότι δεν στηρίζουν επαρκώς την ατζέντα του προέδρου αντιμετωπίζουν άμεση απόλυση.
Βεβαία η κυβέρνηση Τραμπ έχει λάβει και ορισμένα μέτρα υπέρ της Ταϊβάν κατά το διάστημα που ο Καναπάθι βρίσκεται στο Συμβούλιο Εθνικής Ασφαλείας.
Τον Δεκέμβριο ενέκρινε πώληση όπλων ύψους 11 δισ. δολαρίων στην Ταϊπέι — τη μεγαλύτερη που έχει εγκριθεί ποτέ — και προώθησε πρωτοβουλίες με στόχο την ενίσχυση της αποτρεπτικής ικανότητας του νησιού απέναντι σε πιθανή κινεζική επιθετικότητα, μεταξύ άλλων και στη Διοίκηση Αμερικανικού Ειρηνικού.
Πρόσωπο που γνωρίζει το έργο του Καναπάθι για την Ταϊβάν υποστηρίζει ότι μια σειρά από θετικές εξελίξεις για την Ταϊπέι πιθανότατα οφείλονται στην επιρροή του.
Είναι επίσης πιθανό ο Καναπάθι να ασκεί επιρροή στην πολιτική των ΗΠΑ απέναντι στην Κίνα που εφαρμόζεται μακριά από τα φώτα της δημοσιότητας.
«Υπάρχουν πολλά τμήματα της αμερικανικής πολιτικής για την Ταϊβάν που είναι τόσο απόρρητα, ώστε δεν έχουμε ιδέα τι πραγματικά εφαρμόζεται σε αυτούς τους τομείς», δήλωσε ο Αλεξάντερ Γκρέι.
«Ο Ιβάν πιθανότατα αισθάνεται ότι επιτελεί πολύ σημαντικό έργο στον ρόλο που έχει και ότι η παραίτησή του είτε δεν θα ωφελούσε σε τίποτα είτε θα ήταν αντιπαραγωγική» κατέληξε.
Διαβάστε τις Ειδήσεις σήμερα και ενημερωθείτε για τα πρόσφατα νέα.
Ακολουθήστε το Skai.gr στο Google News και μάθετε πρώτοι όλες τις ειδήσεις.