Τουρκία: 38 συλλήψεις μεγαλεμπόρων για χειραγώγηση των τιμών σε φρούτα και λαχανικά

Πλαστά παραστατικά, διογκωμένο κόστος και εικονικές ποσότητες ερευνούν οι εισαγγελικές αρχές. 1.029 παραγωγοί κατέθεσαν στοιχεία στις Αρχές

Τουρκία: 41 στελέχη στο στόχαστρο για χειραγώγηση τιμών σε φρούτα και λαχανικά

Μια από τις μεγαλύτερες έρευνες των τουρκικών Αρχών για τον σχηματισμό των τιμών στα φρούτα και τα λαχανικά βρίσκεται σε εξέλιξη, με την Εισαγγελία της Κωνσταντινούπολης να εξετάζει καταγγελίες και φορολογικά ευρήματα για τεχνητή αύξηση του κόστους από το χωράφι μέχρι την αγορά.

Η επιχείρηση ξεκίνησε στις 15 Σεπτεμβρίου σε 22 επαρχίες και αφορά 41 στελέχη μεγάλων εταιρειών διανομής. Αρχικά είχαν συλληφθεί 33 από τους υπόπτους, ενώ σύμφωνα με την τελευταία ενημέρωση της Anadolu οι συλληφθέντες ανέρχονται πλέον σε 38. Για τους υπόλοιπους τρεις συνεχίζονται οι έρευνες εντοπισμού. Συνολικά εκδόθηκαν εντάλματα έρευνας για 109 επαγγελματικούς χώρους και κατοικίες.

Η υπόθεση δεν βασίζεται μόνο σε ελέγχους των εταιρειών. Οι τουρκικές αρχές προσπάθησαν να ανασυνθέσουν ολόκληρη τη διαδρομή των προϊόντων, από τον παραγωγό έως τον προμηθευτή και στη συνέχεια στην αγορά.

Στο μικροσκόπιο 1.029 παραγωγοί

Στο πλαίσιο της φορολογικής έρευνας, το τουρκικό Συμβούλιο Φορολογικού Ελέγχου έλαβε καταθέσεις από περίπου 1.029 αγρότες. Οι παραγωγοί κλήθηκαν να αναφέρουν σε ποιες τιμές πούλησαν τα προϊόντα τους και με ποιον τρόπο αυτά παραδόθηκαν στις εταιρείες προμήθειας.

Οι δηλώσεις τους συγκρίθηκαν στη συνέχεια με τα λογιστικά βιβλία και τα παραστατικά των εταιρειών που βρίσκονται στο μικροσκόπιο.

Σύμφωνα με δύο εκθέσεις του Συμβουλίου Φορολογικού Ελέγχου, που ολοκληρώθηκαν στις 14 Ιουλίου και στις 3 Σεπτεμβρίου 2026, εντοπίστηκαν περιπτώσεις στις οποίες προϊόντα εμφανίζονταν στα βιβλία των προμηθευτών ότι είχαν αγοραστεί σε υψηλότερες τιμές από εκείνες που είχαν πραγματικά καταβληθεί στους παραγωγούς.

Οι εισαγγελικές αρχές εξετάζουν εάν με αυτόν τον τρόπο δημιουργούνταν τεχνητά υψηλότερο κόστος, το οποίο στη συνέχεια μπορούσε να μετακυλιστεί στα επόμενα στάδια της εφοδιαστικής αλυσίδας.

Το κόλπο με τα πλαστά παραστατικά

Ένα από τα βασικά ευρήματα αφορά τα λεγόμενα müstahsil makbuzu, δηλαδή τα παραστατικά που χρησιμοποιούνται στην Τουρκία για τις αγορές αγροτικών προϊόντων από παραγωγούς.

Σύμφωνα με τα στοιχεία της έρευνας, ορισμένοι προμηθευτές φέρεται να εξέδιδαν παραστατικά που εμφάνιζαν μεγαλύτερη τιμή αγοράς από την πραγματική.

Παράλληλα, οι Αρχές εξετάζουν εάν ορισμένες επιχειρήσεις εμφάνιζαν την προσφορά προϊόντων στην αγορά μικρότερη από την πραγματική, δήλωναν αυξημένο κόστος και χρησιμοποιούσαν περισσότερους ενδιάμεσους κρίκους από όσους ήταν πραγματικά απαραίτητοι.

Η Εισαγγελία εξετάζει εάν ο συνδυασμός αυτών των πρακτικών μπορούσε να προκαλέσει τεχνητή άνοδο των τιμών και να αποφέρει παράνομο οικονομικό όφελος.

Παραστατικά σε ονόματα νεκρών

Το πιο εντυπωσιακό εύρημα της έρευνας αφορά παραγωγούς που είχαν ήδη πεθάνει.

Σύμφωνα με τουρκικά δημοσιεύματα που επικαλούνται στοιχεία της φορολογικής έρευνας, εντοπίστηκαν παραστατικά που είχαν εκδοθεί στο όνομα ανθρώπων οι οποίοι δεν βρίσκονταν πλέον στη ζωή.

Σε μία από τις περιπτώσεις που εξετάζονται, μεσάζων φέρεται να εξέδωσε, από την 1η Ιανουαρίου 2025 έως τις 31 Μαρτίου 2026, σειρά παραστατικών στο όνομα νεκρών παραγωγών. Τα ποσά των συγκεκριμένων εγγράφων, σύμφωνα με τα δημοσιεύματα, κυμαίνονταν από περίπου 29.000 έως 118.000 τουρκικές λίρες.

Οι ελεγκτές δεν εντόπισαν μόνο ονόματα νεκρών. Σε άλλες περιπτώσεις, παραγωγοί φέρεται να δήλωσαν ότι δεν είχαν πουλήσει τα προϊόντα που εμφανίζονταν στα παραστατικά ή ότι δεν είχαν πραγματοποιήσει τη συγκεκριμένη συναλλαγή.

Το στοιχείο αυτό βρίσκεται πλέον στο επίκεντρο της φορολογικής και ποινικής έρευνας, καθώς οι Αρχές προσπαθούν να διαπιστώσουν εάν τα συγκεκριμένα έγγραφα χρησιμοποιούνταν για να εμφανίζονται διογκωμένες αγορές προϊόντων.

Από 8-9 λίρες η πιπεριά εμφανίστηκε στα 23,95

Ένα χαρακτηριστικό παράδειγμα που αναφέρεται στον τουρκικό Τύπο αφορά τις πιπεριές kapya.

Παραγωγός φέρεται να δήλωσε στις Αρχές ότι πούλησε το προϊόν του έναντι περίπου 8-9 τουρκικών λιρών το κιλό. Ωστόσο, σε παραστατικό που εξετάζεται στο πλαίσιο της έρευνας η τιμή αγοράς εμφανίζεται να φτάνει έως τις 23,95 λίρες το κιλό.

Η διαφορά αυτή αποτελεί ένα από τα στοιχεία που εξετάζουν οι ελεγκτές προκειμένου να διαπιστώσουν εάν η πραγματική τιμή αγοράς των προϊόντων ήταν χαμηλότερη από εκείνη που εμφανιζόταν στα εταιρικά βιβλία.

Δεν πρόκειται, επομένως, για διαπίστωση ότι όλες οι επιχειρήσεις πολλαπλασίαζαν τις τιμές με τον ίδιο τρόπο, αλλά για συγκεκριμένο παράδειγμα που περιλαμβάνεται στα ευρήματα της έρευνας.

Ακόμη και οι ποσότητες ελέγχονται

Οι τουρκικές Αρχές εξετάζουν παράλληλα και τις ποσότητες των προϊόντων που εμφανίζονται στα λογιστικά στοιχεία των εταιρειών.

Σε μία από τις περιπτώσεις που έχουν δημοσιοποιηθεί, εταιρεία εμφανίζεται να έχει αγοράσει 6 τόνους πορτοκάλια, ενώ στα αρχεία της εμφανίζεται στη συνέχεια να έχει διαθέσει 10 τόνους.

Η συγκεκριμένη αναντιστοιχία δεν αποτελεί από μόνη της απόδειξη χειραγώγησης, αλλά είναι ένα από τα στοιχεία που εξετάζονται στο πλαίσιο της συνολικής φορολογικής και ποινικής έρευνας.

Από το «χωράφι στο ράφι»

Για την έρευνα συγκεντρώθηκαν στοιχεία από το Hal Kayıt Sistemi, το σύστημα καταγραφής της διακίνησης αγροτικών προϊόντων, καθώς και από το Çiftçi Kayıt Sistemi, το μητρώο των αγροτών.

Στοιχεία ζητήθηκαν επίσης από το Συμβούλιο Ανταγωνισμού, το υπουργείο Εμπορίου και τις διευθύνσεις των κεντρικών αγορών των δήμων της Κωνσταντινούπολης, της Άγκυρας, της Σμύρνης, της Μερσίνας και της Αττάλειας.

Με αυτόν τον τρόπο οι ερευνητές επιχειρούν να παρακολουθήσουν την πορεία των προϊόντων σε διαφορετικά στάδια και να συγκρίνουν τις τιμές και τις ποσότητες που καταγράφονται σε κάθε συναλλαγή.

Το ζητούμενο είναι να διαπιστωθεί εάν η μεγάλη διαφορά ανάμεσα στην τιμή παραγωγού και την τιμή που πληρώνει ο καταναλωτής οφείλεται, σε συγκεκριμένες περιπτώσεις, σε πραγματικά κόστη της εφοδιαστικής αλυσίδας ή εάν υπήρχαν τεχνητές επιβαρύνσεις.

Ποιες εταιρείες ερευνώνται

Η επίσημη ανακοίνωση των τουρκικών Αρχών δεν έδωσε αρχικά πλήρη κατάλογο των 41 εταιρειών. Τουρκικά μέσα, ωστόσο, έχουν δημοσιεύσει ονόματα επιχειρήσεων και στελεχών που περιλαμβάνονται στην έρευνα.

Μεταξύ των εταιρειών που αναφέρονται σε τουρκικά δημοσιεύματα βρίσκονται οι Eren Tarım, Topal Narenciye, MENAS – Mersin Zirai Ürünler, Naturalqall και Saha Komisyonculuk, μεταξύ άλλων.

Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζει η αναφορά στις Eren Tarım και Topal Narenciye, καθώς οι συγκεκριμένες επιχειρήσεις είχαν βρεθεί και στο παρελθόν σε διαδικασία ελέγχου από την τουρκική Αρχή Ανταγωνισμού για την αγορά χονδρικής των λεμονιών.

Ωστόσο, η εξέλιξη εκείνης της υπόθεσης πρέπει να διαχωριστεί από τη σημερινή έρευνα: σύμφωνα με τα τουρκικά δημοσιεύματα, η Αρχή Ανταγωνισμού είχε αποφανθεί το 2021 ότι δεν υπήρχαν επαρκή στοιχεία για παράβαση της νομοθεσίας περί ανταγωνισμού και δεν επέβαλε πρόστιμο.

Οι κατηγορίες δεν αποτελούν ακόμη καταδίκες

Η υπόθεση βρίσκεται στο στάδιο της ποινικής έρευνας. Οι 41 επιχειρηματίες και στελέχη έχουν βρεθεί στο στόχαστρο ενταλμάτων σύλληψης και έρευνας, όμως οι κατηγορίες που εξετάζονται δεν συνιστούν τελεσίδικες δικαστικές κρίσεις.

Η Εισαγγελία της Κωνσταντινούπολης ερευνά εάν υπήρξαν πρακτικές που συνιστούν χειραγώγηση των τιμών, φορολογικές παραβάσεις, πλαστογράφηση εγγράφων και άλλες αξιόποινες πράξεις.

Μέχρι στιγμής, το βασικό εύρημα που προκύπτει από τις φορολογικές εκθέσεις είναι ότι σε ορισμένες περιπτώσεις τα εταιρικά στοιχεία δεν φαίνεται να συμφωνούν με τις δηλώσεις των ίδιων των παραγωγών.

Η μεγάλη συζήτηση για την ακρίβεια στην Τουρκία

Η επιχείρηση έρχεται σε μια περίοδο κατά την οποία η ακρίβεια των τροφίμων παραμένει ένα από τα βασικά οικονομικά ζητήματα στην Τουρκία.

Η κυβέρνηση παρουσιάζει την έρευνα ως προσπάθεια να εντοπιστούν οι πρακτικές που αυξάνουν τεχνητά τις τιμές κατά τη διαδρομή από τον παραγωγό στον καταναλωτή. Τα ευρήματα για τα παραστατικά, τις ποσότητες και τις τιμές αγοράς αποτελούν συγκεκριμένα αντικείμενα της ποινικής έρευνας.

Από την άλλη πλευρά, η συγκεκριμένη υπόθεση δεν αποδεικνύει από μόνη της ότι οι ενδιάμεσοι αποτελούν τη μοναδική αιτία των υψηλών τιμών τροφίμων στην Τουρκία. Το τελικό κόστος επηρεάζεται επίσης από τις τιμές παραγωγής, την ενέργεια, τις μεταφορές, την αποθήκευση, τις απώλειες των προϊόντων και τον γενικό πληθωρισμό.

Η έρευνα έχει, πάντως, ιδιαίτερο ενδιαφέρον επειδή επιχειρεί να εξετάσει όχι μόνο την τελική τιμή στο ράφι αλλά κάθε κρίκο της αλυσίδας και να αντιπαραβάλει τις τιμές που δηλώνουν οι παραγωγοί με εκείνες που εμφανίζονται στα επίσημα λογιστικά στοιχεία των προμηθευτών.

Και αυτό είναι τελικά το βασικό ερώτημα που καλούνται να απαντήσουν οι τουρκικές Αρχές: πόσο από το κόστος που εμφανίζεται στα χαρτιά αντιστοιχεί σε πραγματική συναλλαγή και πόσο μπορεί να δημιουργήθηκε λογιστικά πριν φτάσει το προϊόν στον καταναλωτή.
 

Πηγή: skai.gr
3 0 Bookmark

Απόρρητο