Σαουδική Αραβία: Συνάντηση του Μοχάμεντ μπιν Σαλμάν με τον επικεφαλής της CENTCOM

Σε μια περίοδο κατά την οποία η ασφάλεια των θαλάσσιων οδών και των ενεργειακών υποδομών της Μέσης Ανατολής δέχεται ταυτόχρονα πιέσεις από διαφορετικά μέτωπα, η αμυντική συνεργασία της Σαουδικής Αραβίας με τις Ηνωμένες Πολιτείες βρέθηκε στον κεντρικό άξονα της συνάντησης του πρίγκιπα διαδόχου Μοχάμεντ μπιν Σαλμάν με τον διοικητή της αμερικανικής Κεντρικής Διοίκησης (CENTCOM), ναύαρχο Μπραντ Κούπερ.

Οι δύο άνδρες συζήτησαν τη διμερή συνεργασία στον τομέα της άμυνας, τις τελευταίες περιφερειακές εξελίξεις και τις προσπάθειες για αποκλιμάκωση των εντάσεων, σύμφωνα με τη σαουδαραβική πλευρά.

Η συνάντηση αποκτά ιδιαίτερη βαρύτητα καθώς, τις τελευταίες ημέρες, η κρίση έχει μεταφερθεί ακόμη πιο κοντά στις σαουδαραβικές ενεργειακές υποδομές, ενώ παράλληλα η κατάσταση στην Ερυθρά Θάλασσα και το στρατηγικό στενό Μπαμπ ελ-Μαντέμπ επιδεινώνεται.

Κλείνει ο αγωγός της Σαουδικής Αραβίας μετά από επίθεση των Χούθι

Το τελευταίο επεισόδιο που έχει προκαλέσει έντονη ανησυχία στις αγορές είναι η επίθεση με drones στον κρίσιμο αγωγό East-West της Σαουδικής Αραβίας, ο οποίος μεταφέρει πετρέλαιο από τα ανατολικά κοιτάσματα προς τις εγκαταστάσεις της Γιανμπού στην Ερυθρά Θάλασσα, παρακάμπτοντας το Ορμούζ.

Η επίθεση ανάγκασε το Ριάντ να διακόψει τη λειτουργία του αγωγού, δημιουργώντας νέο πρόβλημα για τις εξαγωγές πετρελαίου σε μια στιγμή που ήδη υπάρχουν σοβαρές περιορισμοί στις θαλάσσιες μεταφορές.

Η εξέλιξη είναι ιδιαίτερα σημαντική επειδή ο συγκεκριμένος αγωγός αποτελεί μία από τις βασικές εναλλακτικές διαδρομές της Σαουδικής Αραβίας όταν η ναυσιπλοΐα στο Ορμούζ καθίσταται επισφαλής.

Ο αγωγός έχει μήκος περίπου 1.200 χιλιομέτρων και μπορεί να μεταφέρει έως και 4 εκατομμύρια βαρέλια ημερησίως.
Οι νέες επιθέσεις συνέβαλαν στην άνοδο των τιμών του πετρελαίου, με το Brent να κινείται πλέον πάνω από τα 107 δολάρια το βαρέλι, ενώ στις πρωινές συναλλαγές της Δευτέρας 14/9,  έφτασε πάνω από τα 108 δολάρια.

Οι Χούθι κερδίζουν έδαφος στην Ερυθρά Θάλασσα

Την ίδια στιγμή, οι Χούθι έχουν πραγματοποιήσει σημαντική στρατιωτική προέλαση στη δυτική Υεμένη.
Οι υποστηριζόμενοι από το Ιράν αντάρτες έχουν ήδη καταλάβει την πόλη Μόχα, σημαντικό λιμάνι στην Ερυθρά Θάλασσα, καθώς και στρατηγικά νησιά κοντά στο Μπαμπ ελ-Μαντέμπ. 
Η τελευταία εξέλιξη αφορά την κατάληψη των νησιών Greater και Lesser Hanish, εξέλιξη που ενισχύει τη δυνατότητά τους να ασκούν πίεση στη θαλάσσια κυκλοφορία.

Η προέλαση έχει ιδιαίτερη σημασία για τη Σαουδική Αραβία, καθώς δημιουργεί μια δεύτερη απειλή στις ενεργειακές εξαγωγές της.
Από τη μία πλευρά βρίσκεται το Ορμούζ, όπου η ένταση με το Ιράν έχει περιορίσει δραστικά τη ναυσιπλοΐα. Από την άλλη, το Μπαμπ ελ-Μαντέμπ, μέσω του οποίου περνούν πλοία μεταξύ της Ερυθράς Θάλασσας και του Κόλπου του Άντεν, βρίσκεται πλέον υπό αυξανόμενη πίεση από τους Χούθι.

Η εξέλιξη αυτή δημιουργεί ένα εξαιρετικά δύσκολο δίλημμα για τα κράτη του Κόλπου, καθώς απειλούνται ταυτόχρονα δύο από τις σημαντικότερες θαλάσσιες αρτηρίες για το παγκόσμιο εμπόριο και την ενέργεια.

Το Ριάντ ζητά μεγαλύτερη αμερικανική εμπλοκή

Η νέα κατάσταση αυξάνει την πίεση προς την Ουάσινγκτον.
Η Σαουδική Αραβία έχει ζητήσει αμερικανική στρατιωτική υποστήριξη για την αντιμετώπιση της νέας επίθεσης των Χούθι.

Ωστόσο, σύμφωνα με το Reuters, μέχρι στιγμής η αμερικανική εμπλοκή έχει περιοριστεί σε μεγάλο βαθμό στην παροχή πληροφοριών, καθώς μια άμεση στρατιωτική σύγκρουση με τους Χούθι θα επιβάρυνε ακόμη περισσότερο τις αμερικανικές δυνάμεις που ήδη επιχειρούν στην ευρύτερη περιοχή.

Αυτό είναι ένα από τα κρίσιμα ζητήματα που δίνουν ιδιαίτερη σημασία στη συνάντηση Μοχάμεντ μπιν Σαλμάν – Μπραντ Κούπερ.

Η προσπάθεια για προσωρινό άνοιγμα του Ορμούζ

Παράλληλα, βρίσκεται σε εξέλιξη μια δύσκολη διπλωματική προσπάθεια για την αντιμετώπιση της κρίσης στο Ορμούζ.
Το Ομάν είχε αναλάβει πρωτοβουλία για συνεννόηση μεταξύ του Ιράν και των κρατών του Κόλπου, με στόχο μια προσωρινή συμφωνία που θα επέτρεπε ασφαλέστερη διέλευση πλοίων από το στρατηγικό στενό.

Η σχετική συνάντηση, ωστόσο, αναβλήθηκε λόγω διαφωνιών μεταξύ των περιφερειακών χωρών και αυτό το αποτέλεσμα εμπεριέχει ένα αρκετά σοβαρό πλήγμα στις προσπάθειες για αποκλιμάκωση.

Το Ιράν εξακολουθεί να περιορίζει τη ναυσιπλοΐα στο Ορμούζ και έχει συνδέσει την πλήρη επαναλειτουργία του περάσματος με την επίτευξη συμφωνίας με τις Ηνωμένες Πολιτείες.
Για τη Σαουδική Αραβία όμως η κατάσταση γίνεται ακόμη πιο δύσκολη καθώς ο εναλλακτικός δρόμος μέσω της Ερυθράς Θάλασσας απειλείται πια πολύ σοβαρά από τους Χούθι, ενώ η βασική θαλάσσια έξοδος μέσω του Ορμούζ παραμένει ως έχει.

Η σαουδαραβική συμμαχία για την Ερυθρά Θάλασσα

Μέσα σε αυτό το περιβάλλον, το Ριάντ έχει ήδη κινηθεί για την ενίσχυση της δικής του περιφερειακής αμυντικής αρχιτεκτονικής.
Τον Αύγουστο η Σαουδική Αραβία ανακοίνωσε την ενεργοποίηση της Multinational Maritime Defense Coalition, μιας πολυεθνικής αμυντικής συνεργασίας με αντικείμενο την προστασία της ελεύθερης ναυσιπλοΐας στην Ερυθρά Θάλασσα, το Μπαμπ ελ-Μαντέμπ και τον Κόλπο του Άντεν.

Στην τρίτη συνάντηση σχεδιασμού στην Τζέντα συμμετείχαν εκπρόσωποι 39 χωρών, ενώ 13 χώρες είχαν μέχρι τότε ενταχθεί επισήμως στη συμμαχία.

Μεταξύ των χωρών που συμμετέχουν περιλαμβάνονται η Σαουδική Αραβία, η Αίγυπτος, η Ιορδανία, τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα, το Μπαχρέιν, το Κουβέιτ, το Κατάρ, το Πακιστάν, η Τουρκία, το Τζιμπουτί, η Σομαλία, το Σουδάν και η Υεμένη.

Η συμμαχία προβλέπει κοινές δομές διοίκησης και ελέγχου, κοινό κέντρο θαλάσσιων επιχειρήσεων και κέντρο συλλογής και συντονισμού πληροφοριών.

Μια κρίσιμη γεωπολιτική σύμπτωση

Η χρονική συγκυρία δεν είναι τυχαία.
Όταν η Σαουδική Αραβία ανακοίνωσε τη νέα πολυεθνική ναυτική συνεργασία, η βασική ανησυχία ήταν η ασφάλεια της Ερυθράς Θάλασσας και του Μπαμπ ελ-Μαντέμπ.

Σήμερα, όμως, η απειλή έχει διευρυνθεί: οι Χούθι έχουν περάσει από την απειλή κατά εμπορικών πλοίων σε επιθέσεις εναντίον σαουδαραβικών στόχων και ενεργειακών υποδομών.
Έτσι, η συνάντηση του Μοχάμεντ μπιν Σαλμάν με τον επικεφαλής της CENTCOM αποκτά πλέον μεγαλύτερη σημασία από μια ακόμη συνάντηση αμυντικής συνεργασίας.

Το Ριάντ βρίσκεται αντιμέτωπο με το ενδεχόμενο να χρειαστεί ταυτόχρονα να προστατεύσει τις χερσαίες και θαλάσσιες ενεργειακές υποδομές του, να αντιμετωπίσει την αυξανόμενη ισχύ των Χούθι και να διαχειριστεί τις σχέσεις του με την Ουάσινγκτον, χωρίς να παρασυρθεί σε μια ευρύτερη περιφερειακή σύγκρουση.

Διαβάστε τις Ειδήσεις σήμερα και ενημερωθείτε για τα πρόσφατα νέα.
Ακολουθήστε το Skai.gr στο Google News και μάθετε πρώτοι όλες τις ειδήσεις.