Ήταν μόλις έξι ετών όταν, στις 9 Νοεμβρίου 1938, η μητέρα του τον κράτησε στο σπίτι για τρεις ημέρες. Όταν ο Τζορτζ Σέφι βγήκε ξανά στους δρόμους του Βερολίνου, αντίκρισε μια γειτονιά που δεν αναγνώριζε. Το εβραϊκό σχολείο του, το οποίο στεγαζόταν σε συναγωγή, είχε καεί, ένα κατάστημα καπέλων εβραϊκής ιδιοκτησίας απέναντι από το σπίτι του είχε λεηλατηθεί και οι βιτρίνες του γειτονικού χαρτοπωλείου ήταν σπασμένες. Στον δρόμο, ο ιδιοκτήτης προσπαθούσε να καθαρίσει τις ζημιές, ενώ γύρω του συγκεντρωμένοι πολίτες τον χλεύαζαν.
«Ο Εβραίος καταστηματάρχης προσπαθούσε να καθαρίσει τις ζημιές και υπήρχαν, δεν ξέρω, πολλοί άνθρωποι, 30, 40, 50 ή κάπου τόσοι, που τον χλεύαζαν, του φώναζαν και του έλεγαν προσβλητικά πράγματα», θυμάται ο Σέφι, επιστρέφοντας πρόσφατα στη γειτονιά όπου μεγάλωσε, στο Σένεμπεργκ του Βερολίνου.
Ο 94χρονος σήμερα κάτοικος Ιερουσαλήμ είναι ένας από τους τελευταίους εν ζωή μάρτυρες της Νύχτας των Κρυστάλλων, του ναζιστικού πογκρόμ που εξαπολύθηκε εναντίον των Εβραίων στη Γερμανία και την Αυστρία. Στις επιθέσεις συμμετείχαν ναζιστές αλλά και πολλοί απλοί Γερμανοί πολίτες. Τουλάχιστον 91 άνθρωποι έχασαν τη ζωή τους και 7.500 εβραϊκές επιχειρήσεις υπέστησαν βανδαλισμούς, ενώ περισσότερες από 1.400 συναγωγές έγιναν στόχος εμπρηστών, σύμφωνα με το ισραηλινό Μνημείο του Ολοκαυτώματος Γιαντ Βασέμ.
Ο Σέφι επέστρεψε στη γερμανική πρωτεύουσα 88 χρόνια αργότερα για να διηγηθεί όσα είδε ως παιδί. Η μαρτυρία του αποκτά ιδιαίτερη σημασία σε μια περίοδο κατά την οποία ο αντισημιτισμός καταγράφει νέα άνοδο, τόσο στη Γερμανία όσο και σε άλλες χώρες.
«Δεν ευθύνεστε για το παρελθόν, αλλά θα είστε υπεύθυνοι για το μέλλον»
Καθισμένος σε ένα παγκάκι κοντά στο πατρικό του σπίτι, ο Σέφι εξηγεί ότι όταν ήταν μικρός δεν του επιτρεπόταν να καθίσει στο συγκεκριμένο πάρκο επειδή ήταν Εβραίος. Τότε οι απαγορεύσεις αποτελούσαν μέρος της καθημερινότητάς του. Σήμερα επιστρέφει στα ίδια μέρη για να μιλήσει σε ανθρώπους που δεν έζησαν τη ναζιστική περίοδο, προσπαθώντας να τους εξηγήσει πώς ο αποκλεισμός και οι διακρίσεις μπορούν να οδηγήσουν σε διώξεις.
Με τα χρόνια άλλαξε και ο τρόπος με τον οποίο αντιμετωπίζει τους Γερμανούς. «Παλαιότερα ήμουν όπως ένας συνηθισμένος επιζών του Ολοκαυτώματος, μισούσα τους Γερμανούς και όλα αυτά. Αλλά πριν από περίπου δέκα χρόνια κατέληξα στο συμπέρασμα ότι αυτά τα παιδιά στα οποία μιλάω, πώς μπορεί να ευθύνονται για όσα συνέβησαν πριν από 80 χρόνια;», λέει.
Έκτοτε επισκέπτεται σχολεία και συναντά ομάδες μαθητών και άλλους Γερμανούς, μεταφέροντας την εμπειρία του από τη ναζιστική Γερμανία. Δεν τους ζητά να αναλάβουν την ευθύνη για πράξεις προηγούμενων γενεών. Τους καλεί, όμως, να γνωρίσουν την ιστορία, ώστε να μπορούν να αναγνωρίζουν και να αποτρέπουν ανάλογα φαινόμενα.
«Πρέπει να μάθετε και να μελετήσετε την ιστορία, γιατί δεν είστε υπεύθυνοι για όσα έγιναν, αλλά σε πέντε ή δέκα χρόνια θα είστε υπεύθυνοι για όσα πρόκειται να συμβούν», τονίζει. «Και γι' αυτό, αν δεν γνωρίζετε την ιστορία του Ολοκαυτώματος, δεν μπορείτε πλέον να αποτρέψετε την επανάληψή του».
Το τελευταίο ταξίδι μακριά από τη μητέρα του
Η Νύχτα των Κρυστάλλων αποτέλεσε σημείο καμπής στη δίωξη των Εβραίων από το ναζιστικό καθεστώς. Τα μποϊκοτάζ, η αντισημιτική νομοθεσία και οι εκδιώξεις που είχαν προηγηθεί κλιμακώθηκαν τα επόμενα χρόνια, μέχρι τη συστηματική μαζική εξόντωση που οι ναζιστές οργάνωσαν υπό την ονομασία «Τελική Λύση». Συνολικά, έξι εκατομμύρια Εβραίοι της Ευρώπης δολοφονήθηκαν στο Ολοκαύτωμα.
Για τον Τζορτζ Σέφι, το πογκρόμ του 1938 σήμανε και το τέλος της παιδικής του ζωής στη Γερμανία. Τον Ιούλιο του 1939, όταν ήταν επτά ετών, η μητέρα του, Μαρί Σπίγκελγκλας, τον επιβίβασε σε τρένο του προγράμματος Kindertransport με προορισμό την Αγγλία, μαζί με άλλα 300 εβραιόπουλα. Ήταν ο τρόπος που βρήκε για να τον σώσει από τις διώξεις.
Δεν την ξαναείδε ποτέ. Η μητέρα του εκτοπίστηκε στο Άουσβιτς, όπου δολοφονήθηκε το 1943.
Ο Σέφι μεγάλωσε στην Αγγλία, ζώντας με διαφορετικές ανάδοχες οικογένειες, και επέζησε από τους γερμανικούς βομβαρδισμούς του Λονδίνου κατά τον Β΄ Παγκόσμιο Πόλεμο. Αργότερα μετανάστευσε στις Ηνωμένες Πολιτείες και στη συνέχεια εγκαταστάθηκε στο Ισραήλ. Στην Ιερουσαλήμ δημιούργησε τη δική του οικογένεια, διατηρούσε κατάστημα εργαλείων και υπηρέτησε ως εθελοντής αστυνομικός.
Η ευθύνη της γερμανικής αστυνομίας και η εκπαίδευση για το Ολοκαύτωμα
Με αφορμή την 88η επέτειο από τα αντιεβραϊκά πογκρόμ, που τιμάται σήμερα, Δευτέρα 9 Νοεμβρίου, ο Σέφι μοιράστηκε την ιστορία του και με αστυνομικούς που επισκέφθηκαν το Βερολίνο. Σκοπός της επίσκεψης ήταν να γνωρίσουν καλύτερα την ιστορία του Ολοκαυτώματος και να κατανοήσουν την ευθύνη που έχουν σήμερα για την προστασία των εβραϊκών κοινοτήτων.
Μαζί τους βρισκόταν ο Γιόχεν Κόπελκε, πρόεδρος του Συνδικάτου της Γερμανικής Αστυνομίας, ο οποίος έχει θέσει ως προτεραιότητα την ενημέρωση των αστυνομικών για την εβραϊκή ζωή στη σύγχρονη Γερμανία.
«Έχουμε διαπιστώσει ότι πολλοί αστυνομικοί στη Γερμανία δεν γνωρίζουν τίποτα για την εβραϊκή ζωή», δήλωσε στο Associated Press.
Οι αστυνομικές δυνάμεις αναλαμβάνουν σήμερα τη φύλαξη συναγωγών, ωστόσο, σύμφωνα με τον Κόπελκε, η προστασία των εβραϊκών κοινοτήτων προϋποθέτει και ουσιαστική γνώση της ιστορίας τους. Ιδιαίτερη σημασία αποδίδει στην κατανόηση του ρόλου που είχε η ίδια η αστυνομία κατά την περίοδο του Τρίτου Ράιχ, όταν δεν περιορίστηκε στην εφαρμογή των ναζιστικών διαταγών, αλλά συμμετείχε ενεργά στους μηχανισμούς δίωξης και εξόντωσης.
«Η αστυνομία στη ναζιστική εποχή συμμετείχε ενεργά στη Σοά, πήρε μέρος, φρουρούσε στρατόπεδα συγκέντρωσης, εκτόπιζε ανθρώπους», ανέφερε. «Όλοι οι αστυνομικοί πρέπει να γνωρίζουν την ιστορία της αστυνομίας. Και γι' αυτό σήμερα πρέπει, πέρα από την ιστορική διαδικασία, να φέρνεις τους αστυνομικούς σε επαφή και με την πραγματική ζωή».
Η τελευταία γενιά που μπορεί να καταθέσει τη μαρτυρία της
Τη σημασία της εκπαίδευσης για το Ολοκαύτωμα υπογραμμίζει και η Φίλις Γκρίνμπεργκ Χάιντεμαν, πρόεδρος της Διεθνούς Πορείας των Ζωντανών (International March of the Living). Η οργάνωση πραγματοποιεί κάθε χρόνο εκδήλωση μνήμης στο Άουσβιτς και στηρίζει πρωτοβουλίες κατά του αντισημιτισμού. Σύμφωνα με τη Χάιντεμαν, η γνώση της ιστορίας είναι απαραίτητη για την αντιμετώπιση της αυξανόμενης εχθρότητας απέναντι στους Εβραίους, αλλά και κάθε άλλης μορφής μίσους.
«Είναι ένα τεράστιο εγχείρημα, είναι δύσκολο και είναι η σημαντικότερη πράξη που μπορεί να κάνει οποιοσδήποτε από εμάς», δήλωσε, αναφερόμενη στην ανάγκη «να αγωνιστούμε και να καταπολεμήσουμε τον αντισημιτισμό, καθώς και όλες τις μορφές μίσους που αντιμετωπίζει σήμερα ο κόσμος».
Ο Τζορτζ Σέφι γνωρίζει ότι οι άνθρωποι που έζησαν τη ναζιστική περίοδο λιγοστεύουν. Γι' αυτό θεωρεί όλο και πιο επείγον να συνεχίσει να μιλά για τα παιδικά του χρόνια και για όσα συνέβησαν στη Γερμανία.
«Η γενιά μου είναι η τελευταία γενιά που μπορεί να διηγηθεί τι συνέβη χωρίς να μπορεί κανείς να πει ότι αυτά δεν είναι αλήθεια».
Πηγή: skai.grΔιαβάστε τις Ειδήσεις σήμερα και ενημερωθείτε για τα πρόσφατα νέα.
Ακολουθήστε το Skai.gr στο Google News και μάθετε πρώτοι όλες τις ειδήσεις.