- Ο Φρίντριχ Μερτς βρίσκεται υπό έντονη εσωτερική πολιτική πίεση, καθώς η ακροδεξιά κερδίζει έδαφος στις δημοσκοπήσεις ενώ η υποστήριξη στο CDU μειώνεται.
- Υπάρχουν ερωτήματα για το αν ο Μερτς θα καταφέρει να ολοκληρώσει τη θητεία του ως καγκελάριος εξαιτίας της δύσκολης πολιτικής κατάστασης.
- Ο Μερτς ακύρωσε το προγραμματισμένο ταξίδι του στη Νέα Υόρκη για τη Γενική Συνέλευση των Ηνωμένων Εθνών, λόγω της σοβαρότητας της κατάστασης στην πατρίδα του.
Εν μέσω έντονης εσωτερικής πολιτικής πίεσης βρίσκεται ο Φρίντριχ Μερτς, καθώς η ακροδεξιά ενισχύεται στις δημοσκοπήσεις και η στήριξη προς το κεντροδεξιό CDU υποχωρεί, πυροδοτώντας ερωτήματα για το αν θα καταφέρει να ολοκληρώσει τη θητεία του στην καγκελαρία.
Η κατάσταση θεωρείται τόσο σοβαρή, ώστε ο Μερτς ακύρωσε προγραμματισμένο ταξίδι του στη Νέα Υόρκη την επόμενη εβδομάδα, όπου επρόκειτο να εκπροσωπήσει τη Γερμανία στη Γενική Συνέλευση των Ηνωμένων Εθνών.
Ο Γερμανός καγκελάριος βρίσκεται αντιμέτωπος με έντονες πιέσεις μετά τη σαρωτική νίκη του ακροδεξιού κόμματος Εναλλακτική για τη Γερμανία (AfD) στις κρατιδιακές εκλογές της Σαξονίας-Άνχαλτ την περασμένη εβδομάδα.
Η επιτυχία της AfD, η οποία τροφοδοτήθηκε από τη δυσαρέσκεια πολλών Γερμανών για τις επιπτώσεις της μετανάστευσης, ήρθε εις βάρος της Χριστιανοδημοκρατικής Ένωσης (CDU) του Μερτς. Παράλληλα, επιτάχυνε μια τάση που διαμορφώνεται εδώ και μήνες και δημιουργεί σοβαρές πολιτικές δυσκολίες για τον κεντροδεξιό ηγέτη της μεγαλύτερης οικονομίας της Ευρώπης.
Τα ποσοστά δημοτικότητας του Μερτς έχουν υποχωρήσει σημαντικά. Η κυβέρνησή του βρίσκεται αντιμέτωπη με μια αδύναμη οικονομία, ενώ πολλοί ψηφοφόροι που είχαν εναποθέσει τις ελπίδες τους στον γερμανό καγκελάριο για την αντιμετώπιση των προβλημάτων έχουν απογοητευτεί από τις καθυστερήσεις στην εφαρμογή οικονομικών και φορολογικών μεταρρυθμίσεων.
Οι πιέσεις έχουν φέρει στο προσκήνιο ένα ερώτημα που μέχρι πρόσφατα θα θεωρούνταν αδιανόητο: Θα μπορούσε ο Μερτς να εξαναγκαστεί σε αποχώρηση από την καγκελαρία πριν από τη λήξη της θητείας του;
Η οικονομία διαψεύδει τις προσδοκίες
Η κρίση με την οποία βρίσκεται αντιμέτωπος ο Μερτς δεν περιορίζεται στις χαμηλές δημοσκοπικές επιδόσεις, καθώς όταν ανέλαβε την καγκελαρία στις αρχές του περασμένου έτους, πολλοί Γερμανοί τον έβλεπαν, πάνω απ’ όλα, ως τον άνθρωπο που θα μπορούσε να δώσει νέα ώθηση στην ασθενική οικονομία. Ο πρώην νομικός σύμβουλος επιχειρήσεων και μέλος διοικητικών συμβουλίων είχε εργαστεί επί χρόνια για να οικοδομήσει το προφίλ ενός ηγέτη, ικανού να διαχειριστεί τα οικονομικά ζητήματα και να αναλάβει τα ηνία μετά την Άνγκελα Μέρκελ και τον διάδοχό της, Όλαφ Σολτς.
Ωστόσο, όπως αναφέρει σε ανάλυσή του το CBS, η οικονομική ανάκαμψη που είχε υποσχεθεί ο Μερτς δεν έχει υλοποιηθεί. Παρότι η Γερμανία καταγράφει και πάλι μέτρια ανάπτυξη, η αγορά εργασίας επιδεινώθηκε πέρυσι. Τον Αύγουστο, περισσότεροι από 3 εκατομμύρια άνθρωποι ήταν άνεργοι, αριθμός αυξημένος κατά 36.000 σε σχέση με έναν χρόνο νωρίτερα. Σύμφωνα με την Ομοσπονδιακή Υπηρεσία Απασχόλησης, η ζήτηση για εργαζομένους παραμένει αδύναμη.
Η άνοδος της AfD τροφοδοτείται από τις ανησυχίες για τη μετανάστευση
Ένα από τα βασικά ζητήματα που βρίσκονται στον πυρήνα της πολιτικής κρίσης του Μερτς είναι η μετανάστευση.
Οι ανησυχίες για τον αριθμό των μεταναστών και την ένταξή τους έχουν διαμορφώσει εδώ και χρόνια τον πολιτικό διάλογο στη Γερμανία, όπως και σε πολλές άλλες ευρωπαϊκές χώρες, και αποτέλεσαν βασικό παράγοντα στη σαρωτική νίκη της AfD στις κρατιδιακές εκλογές αυτού του μήνα στη Σαξονία-Άνχαλτ.
Σύμφωνα με ανάλυση του Ιδρύματος Κόνραντ Αντενάουερ, το 91% των ψηφοφόρων της AfD στο κρατίδιο δήλωσε ότι φοβάται το ενδεχόμενο μιας νέας εισροής μεταναστών, ενώ το 85% εξέφρασε ανησυχία ότι η μετανάστευση προκαλεί υπερβολικά μεγάλες αλλαγές στη γερμανική κοινωνία.
Ο Μερτς έχει επιχειρήσει να αυστηροποιήσει τη μεταναστευτική πολιτική της Γερμανίας. Σε αυτό το πλαίσιο, η ομοσπονδιακή κυβέρνηση υιοθέτησε αυτή την εβδομάδα ένα νέο σχέδιο 10 σημείων για την αντιμετώπιση της ισλαμιστικής τρομοκρατίας. Μεταξύ άλλων, προβλέπει αυστηρότερη επιτήρηση ατόμων που που θεωρούνται δυνητικά επικίνδυνα, βαρύτερες ποινές για τη διάδοση τρομοκρατικής προπαγάνδας και αλλαγές στον ποινικό κώδικα.
Ωστόσο, η πίεση προς τον Μερτς και το κόμμα του συνεχίζει να αυξάνεται, καθώς η ακροδεξιά κερδίζει έδαφος εστιάζοντας σχεδόν αποκλειστικά στο μεταναστευτικό, ενώ η κατάσταση επιβαρύνεται και από πρόσφατα περιστατικά βίας.
Με τα νέα μέτρα, η κυβέρνηση επιχειρεί να δείξει ότι μπορεί και πράγματι λαμβάνει συγκεκριμένες πρωτοβουλίες για το ζήτημα. Το κατά πόσο αυτά θα αποδειχθούν αρκετά για να επιστρέψουν στο CDU ψηφοφόροι που στράφηκαν στην AfD θα φανεί στις επόμενες τοπικές και κρατιδιακές εκλογές.
Κρίσιμες εκλογές σε Βερολίνο και Μεκλεμβούργο-Δυτική Πομερανία
Ο Μερτς σχεδιάζει να συγκαλέσει την Κυριακή στο Βερολίνο την ηγεσία του κόμματός του. Την ίδια ημέρα διεξάγονται ακόμη δύο κρατιδιακές εκλογές, στο Βερολίνο και στο Μεκλεμβούργο-Δυτική Πομερανία.
Εάν τα αποτελέσματα για το CDU είναι εξίσου καταστροφικά με εκείνα στη Σαξονία-Άνχαλτ, ο καγκελάριος πιθανότατα θα βρεθεί αντιμέτωπος με ιδιαίτερα δύσκολα ερωτήματα που θα φορούν την ηγεσία του και το μέλλον του κόμματος.
Το CDU, το οποίο έχει κυβερνήσει τη Γερμανία για το μεγαλύτερο μέρος της μεταπολεμικής περιόδου, βρίσκεται αντιμέτωπο με μια μεγάλη εσωκομματική συζήτηση εξαιτίας της δυναμικής που έχει αποκτήσει η AfD.
Το κόμμα απέκλειε διαχρονικά οποιαδήποτε συνεργασία με την ακροδεξιά, αρνούμενο τόσο το ενδεχόμενο κυβερνητικού συνασπισμού με την AfD όσο και τη χρήση των ψήφων των βουλευτών του για την έγκριση νομοθετημάτων.
Αυτή η κόκκινη γραμμή, την οποία στηρίζουν και όλα τα άλλα μεγάλα γερμανικά κόμματα, είναι ευρέως γνωστή στη Γερμανία ως «τείχος προστασίας». Ωστόσο, όσο η AfD ενισχύεται μέσω των περιφερειακών εκλογών, εντείνεται και η συζήτηση στο εσωτερικό του CDU για το πόσο απόλυτο θα πρέπει να παραμείνει αυτό το «τείχος».
Ορισμένα στελέχη του CDU εξακολουθούν να απορρίπτουν κατηγορηματικά κάθε συνεργασία με την AfD. Άλλα, όμως, θέτουν πλέον το ερώτημα κατά πόσο το κόμμα θα μπορούσε, τουλάχιστον σε μεμονωμένες νομοθετικές πρωτοβουλίες, να αποδεχτεί μια κοινοβουλευτική πλειοψηφία που θα μπορούσε να σχηματιστεί μόνο με τις ψήφους της AfD.
Το ζήτημα θα μπορούσε να προκαλέσει βαθύ διχασμό στο CDU αν και ο Μερτς είναι «πολύ ξεκάθαρος» και δύσκολα θα αλλάξει τη στάση του κατά της συνεργασίας με την AfD. Άλλωστε, μία μεταστροφή θα μπορούσε να του στερήσει τη στήριξη μετριοπαθών στελεχών του κόμματος που εξακολουθούν να τον υποστηρίζουν.
Θα μπορούσε να εξαναγκαστεί σε αποχώρηση ο Μερτς;
Το γερμανικό Σύνταγμα καθιστά δύσκολη την απομάκρυνση ενός καγκελαρίου από την εξουσία. Δεν μπορεί απλώς να αντικατασταθεί από κάποιο άλλο στέλεχος του ίδιου κόμματος, ακόμη και αν υπάρχει ευρεία συναίνεση στο εσωτερικό του κόμματος για κάτι τέτοιο.
Η Bundestag, η ομοσπονδιακή Βουλή της Γερμανίας, μπορεί να απομακρύνει τον Μερτς μόνο μέσω της «εποικοδομητικής ψήφου δυσπιστίας». Ο πήχης είναι υψηλός, καθώς απαιτείται η πλειοψηφία του συνόλου των μελών της Bundestag όχι μόνο να απορρίψει τον εν ενεργεία καγκελάριο, αλλά ταυτόχρονα να συμφωνήσει και σε έναν συγκεκριμένο διάδοχό του. Αυτό έχει συμβεί μόλις μία φορά, το 1982.
Μια άλλη δυνατότητα είναι η απλή ψήφος εμπιστοσύνης. Ο Μερτς θα μπορούσε να ζητήσει από τη Bundestag να εκφράσει επισήμως την εμπιστοσύνη της προς το πρόσωπό του. Εάν δεν εξασφάλιζε την απαιτούμενη πλειοψηφία, θα μπορούσε να ζητήσει από τον πρόεδρο της Γερμανίας να διαλύσει το κοινοβούλιο, ανοίγοντας ενδεχομένως τον δρόμο για πρόωρες ομοσπονδιακές εκλογές.
Κανένα από τα δύο σενάρια δεν θεωρείται πιθανό στο άμεσο μέλλον. Ωστόσο, οι φωνές υπέρ μιας ψήφου εμπιστοσύνης θα μπορούσαν να ενταθούν αργότερα μέσα στη χρονιά, εάν ο Μερτς αρχίσει να χάνει τη στήριξη βουλευτών του CDU σε κρίσιμες ψηφοφορίες, κυρίως για τον προϋπολογισμό και τις σχεδιαζόμενες οικονομικές μεταρρυθμίσεις.
Πριν φτάσουν τα πράγματα εκεί, το CDU θα μπορούσε να επιλέξει έναν διαφορετικό τρόπο για να δείξει ότι λαμβάνει υπόψη τις αυξανόμενες πιέσεις.
Το κόμμα θα μπορούσε να διαχωρίσει το αξίωμα του καγκελαρίου από την ηγεσία του CDU, επιτρέποντας στον Μερτς να αποχωρήσει από την προεδρία του κόμματος χωρίς να παραιτηθεί αυτομάτως από την καγκελαρία. Με αυτόν τον τρόπο, το CDU θα μπορούσε να εκφράσει τη δυσαρέσκειά του προς τον Μερτς χωρίς να οδηγήσει τη Γερμανία σε κυβερνητική κρίση.
Προς το παρόν, ο Μερτς εμφανίζεται επικεντρωμένος στο να δείξει ότι εξακολουθεί να έχει τον έλεγχο. Οκτώ επικεφαλής κρατιδιακών οργανώσεων του CDU εξέφρασαν δημοσίως τη στήριξή τους προς το πρόσωπό του αυτή την εβδομάδα, περιορίζοντας προσωρινά τη συζήτηση για πιθανούς διαδόχους.
Διαβάστε τις Ειδήσεις σήμερα και ενημερωθείτε για τα πρόσφατα νέα.
Ακολουθήστε το Skai.gr στο Google News και μάθετε πρώτοι όλες τις ειδήσεις.
