Ο καγκελάριος της Γερμανίας, Φρίντριχ Μερτς, καταρρίπτει πολιτικά ρεκόρ. Το πρόβλημα για τον ίδιο είναι ότι αυτά τα ρεκόρ είναι, ως επί το πλείστον, αρνητικά και κινδυνεύει να χάσει τη θέση του και πως αυτή η συμπεριφορά έχει αποσταθεροποιητικές επιπτώσεις που ξεπερνούν κατά πολύ τα γερμανικά σύνορα και επεκτείνονται στα ευρωπαϊκά.
Με μόλις 13%, η δημοτικότητά του είναι η χαμηλότερη που έχει καταγραφεί ποτέ για Γερμανό καγκελάριο από τότε που άρχισαν οι δημοσκοπήσεις.
Η δημοτικότητα του Μερτς ξεκίνησε χαμηλότερα και υποχώρησε ταχύτερα από εκείνη οποιουδήποτε προκατόχου του. Ο πρώην εταιρικός δικηγόρος θεωρείται από πολλούς αλαζονικός και αποκομμένος από τα προβλήματά τους. Έχει μόλις 16 μήνες στην κυβέρνηση, αλλά υπό την ηγεσία του το συντηρητικό κόμμα του, η Χριστιανοδημοκρατική Ένωση (CDU), έχει καταγράψει τρεις πολύ κακές επιδόσεις σε περιφερειακές εκλογές μέσα στις τελευταίες δύο εβδομάδες.
Το κρατίδιο του Μεκλεμβούργου-Δυτικής Πομερανίας κατέρριψε ένα ακόμη ρεκόρ την Κυριακή, σύμφωνα με τα προκαταρκτικά αποτελέσματα: το συντηρητικό CDU του Μερτς δεν κατάφερε καν να ξεπεράσει το όριο του 5% για να εισέλθει στο περιφερειακό κοινοβούλιο. Αντίθετα, η αντιμεταναστευτική, εθνικιστική δεξιά Εναλλακτική για τη Γερμανία (AfD) έχει σημειώσει εντυπωσιακές επιτυχίες.
Έγινε η μεγαλύτερη πολιτική παράταξη σε δύο από αυτές τις τρεις πρόσφατες κρατιδιακές εκλογές και κατέρριψε ένα ακόμη ρεκόρ: έχει πλέον πιθανότητες να συμμετάσχει στη διακυβέρνηση σε ένα από τα κρατίδια, τη Σαξονία-Άνχαλτ, παρά το γεγονός ότι οι γερμανικές αρχές έχουν χαρακτηρίσει τμήμα της ως αντιδημοκρατικό και ακροδεξιό εξτρεμιστικό.
Η AfD προηγείται επίσης στις εθνικές δημοσκοπήσεις, ένα ιδιαίτερα ευαίσθητο ζήτημα για τη Γερμανία λόγω του ναζιστικού παρελθόντος της.
Το κόμμα απορρίπτει τον χαρακτηρισμό «ακροδεξιό». Το γερμανικό του όνομα, Alternative für Deutschland, σημαίνει «Εναλλακτική για τη Γερμανία». Αυτό ακριβώς, υποστηρίζουν, είναι που θέλουν πλέον οι ψηφοφόροι.
Μετά την άνοδο της AfD στις περιφερειακές εκλογές αυτού του μήνα στη Σαξονία-Άνχαλτ και στο Μεκλεμβούργο-Δυτική Πομερανία, καθώς και τα κέρδη της στο Βερολίνο - όπου νικητής ήταν το κόμμα της ριζοσπαστικής αριστεράς Die Linke - η εκ των ηγετών της AfD, Άλις Βάιντελ, δήλωσε τη Δευτέρα ότι το κόμμα της έχει ουσιαστικά αντικαταστήσει το κεντροδεξιό CDU ως το πραγματικό Volkspartei, δηλαδή ως το «κόμμα του λαού» που απευθύνεται σε ευρύ φάσμα ψηφοφόρων.
Η AfD κατηγορεί τον Μερτς ότι απέτυχε να υλοποιήσει τις βασικές προεκλογικές υποσχέσεις του για τη βελτίωση της προβληματικής γερμανικής οικονομίας και για την εξεύρεση εφαρμόσιμων λύσεων στις ανησυχίες των ψηφοφόρων σχετικά με τη μετανάστευση και την ασφάλεια στους δρόμους.
«Ώρα για πολιτική αλλαγή», λέει η AfD
Η θέση του Μερτς ως Γερμανού καγκελαρίου σίγουρα μοιάζει επισφαλής. Εδώ και εβδομάδες κυκλοφορούν φήμες για μια επικείμενη εσωκομματική ανατροπή, κατά την οποία θα μπορούσε να αντικατασταθεί από έναν δημοφιλέστερο πολιτικό του CDU.
Τα ονόματα πιθανών υποψηφίων κυκλοφορούν, αλλά κανείς δεν είναι διατεθειμένος να εκτεθεί δημόσια μέχρι να γνωρίζει ότι έχει την υποστήριξη του κόμματος.
Η Γερμανία είναι μια χώρα με εμμονή στη σταθερότητα. Τέτοιου είδους πολιτική αναταραχή είναι εξαιρετικά ασυνήθιστη. Ακόμη κι αν ο Μερτς παραμείνει στη θέση του, η πολιτική του επιρροή και αξιοπιστία, καθώς και τα περιθώρια ελιγμών του στο εσωτερικό μιας εύθραυστης κυβερνητικής συμμαχίας, θα περιοριστούν.
Φανερά και ασυνήθιστα κατηφής το βράδυ της Κυριακής, ο Μερτς έσπευσε να κάνει τηλεοπτικό διάγγελμα ακόμη και πριν επιβεβαιωθούν τα αποτελέσματα των περιφερειακών εκλογών.
Δήλωσε ότι θα προχωρήσει στις φορολογικές, κοινωνικές και οικονομικές μεταρρυθμίσεις για την επίτευξη ευημερίας. «Σθένος, σταθερότητα και υπομονή» ήταν, όπως είπε, απαραίτητα.
Όμως η υπομονή των Γερμανών εξαντλείται.
Οι ψηφοφόροι στη Γερμανία, όπως και σε ολόκληρη την Ευρώπη, έχουν επανειλημμένα εκλέξει παραδοσιακά κεντροαριστερά κόμματα, όπως το SPD στη Γερμανία, ή κεντροδεξιά κόμματα, όπως το CDU, από τον Β΄ Παγκόσμιο Πόλεμο και μετά. Όλο και περισσότερο, όμως, αισθάνονται απογοητευμένοι και προδομένοι, καθώς ανησυχούν για το οικονομικό τους μέλλον.
Η δυσαρέσκεια των ψηφοφόρων άρχισε πραγματικά να αυξάνεται μετά τη χρηματοπιστωτική κρίση του 2007-08, όταν τα παραδοσιακά κόμματα θεωρήθηκε ότι διέσωζαν τις μεγάλες τράπεζες, ενώ οι οικογένειες έβλεπαν τις αποταμιεύσεις και το βιοτικό τους επίπεδο να μειώνονται.
Στη συνέχεια ήρθε η μεταναστευτική κρίση του 2015, όταν περισσότεροι από ένα εκατομμύριο πρόσφυγες και άλλοι μετανάστες έφτασαν στην Ευρώπη μέσω της Μεσογείου με βάρκες διακινητών και διέσχισαν την Ευρώπη, συχνά με τα πόδια, προσπαθώντας να εγκατασταθούν σε πλουσιότερες χώρες όπως η Γερμανία και η Σουηδία. Η Γερμανία υποδέχθηκε περίπου ένα εκατομμύριο ανθρώπους.
Η ενσωμάτωση στη γερμανική κοινωνία υπήρξε μεικτή και οι Γερμανοί έχουν συγκλονιστεί και φοβηθεί από μια σειρά επιθέσεων που έλαβαν μεγάλη δημοσιότητα και διαπράχθηκαν από μετανάστες. Σε ορισμένες περιπτώσεις υπήρχε ιστορικό ψυχικής ασθένειας, ενώ σε άλλες οι γερμανικές αρχές συνέδεσαν τους δράστες με ισλαμιστικές εξτρεμιστικές ομάδες ή ιδεολογία.
Τον Δεκέμβριο, για παράδειγμα, η αστυνομία ανακοίνωσε ότι συνέλαβε πέντε άτομα που θεωρούνταν ύποπτα για σχεδιασμό επίθεσης σε χριστουγεννιάτικη αγορά του Μονάχου, «με ισλαμιστικό κίνητρο».
Η πλήρους κλίμακας εισβολή της Ρωσίας στην Ουκρανία το 2022 είχε επίσης βαθιές επιπτώσεις
Οι Γερμανοί πληρώνουν από τα υψηλότερα ενεργειακά κόστη στην Ευρώπη. Η απώλεια πρόσβασης στη φθηνή ρωσική ενέργεια, στην οποία βασίζονταν τα γερμανικά εργοστάσια αυτοκινήτων και άλλες βιομηχανίες, σε συνδυασμό με τους δασμούς του Ντόναλντ Τραμπ και τον επιθετικό οικονομικό ανταγωνισμό από την Κίνα, έχει επιβαρύνει σημαντικά την εξαγωγικά προσανατολισμένη γερμανική οικονομία.
Η Γερμανία είναι η μεγαλύτερη οικονομία της Ευρώπης και, κατά συνέπεια, της Ευρωζώνης. Είναι σήμερα ο μεγαλύτερος μεμονωμένος δωρητής προς την Ουκρανία και η χώρα που συνεισφέρει τα περισσότερα στον προϋπολογισμό της ΕΕ.
Όταν τα δημόσια οικονομικά της Γερμανίας βρίσκονται υπό πίεση και η χώρα στρέφεται προς τα εσωτερικά της προβλήματα εξαιτίας μιας πολιτικής κρίσης, οι επιπτώσεις πέρα από τα σύνορά της μπορεί να είναι σημαντικές.
Υπό οικονομική πίεση, ο Μερτς πιέζει έντονα, μαζί με μια ομάδα άλλων πλουσιότερων χωρών της ΕΕ, για τη μείωση των συνεισφορών στον προϋπολογισμό της Ένωσης, για παράδειγμα. Αυτό συμβαίνει σε μια στιγμή που η ΕΕ θέλει να δαπανήσει περισσότερα, και όχι λιγότερα, για κοινά αμυντικά προγράμματα, τη μετανάστευση, την τεχνητή νοημοσύνη και την τεχνολογία.
Αντιμέτωπες με τις αντιλαμβανόμενες απειλές από τη Ρωσία και την Κίνα, τους πολέμους στη Μέση Ανατολή που επηρεάζουν την ενεργειακή τροφοδοσία και τις τιμές, καθώς και την απρόβλεπτη και, σύμφωνα με πολλούς Ευρωπαίους, αναξιόπιστη στάση των ΗΠΑ υπό τον Τραμπ (Donald Trump), οι Βρυξέλλες υποστηρίζουν ότι τώρα είναι η στιγμή οι Ευρωπαίοι να παραμείνουν στενά ενωμένοι.
Η ΕΕ παρακολουθεί με ανησυχία τις δυσκολίες του Μερτς, καθώς και την ενίσχυση της AfD στα δεξιά και του Die Linke στα αριστερά.
Αυτές οι περιφερειακές εκλογές στη Γερμανία πραγματοποιούνται στην αρχή μιας περιόδου γεμάτης εκλογικές αναμετρήσεις σε ολόκληρη την ΕΕ, καθώς όλες οι μεγάλες δυνάμεις, μεταξύ άλλων η Γαλλία, η Ιταλία, η Ισπανία και η Πολωνία, οδηγούνται στις κάλπες.
Εθνικιστικά, ευρωσκεπτικιστικά και αντιμεταναστευτικά κόμματα αναμένεται να σημειώσουν σημαντικές επιτυχίες. Και το Πεκίνο και η Μόσχα παρακολουθούν στενά τις εξελίξεις.
Διαβάστε τις Ειδήσεις σήμερα και ενημερωθείτε για τα πρόσφατα νέα.
Ακολουθήστε το Skai.gr στο Google News και μάθετε πρώτοι όλες τις ειδήσεις.
