Η ακροδεξιά Εναλλακτική για τη Γερμανία (AfD) οδεύει με μεγάλη δυναμική προς τις εκλογές της Κυριακής στη Σαξονία-Άνχαλτ, καταγράφοντας σημαντικό προβάδισμα στις δημοσκοπήσεις.
Εάν καταφέρει να εξασφαλίσει την απόλυτη πλειοψηφία, θα είναι το πρώτο εθνικιστικό/ακροδεξιό κόμμα για πρώτη φορά από τον Β' Παγκόσμιο Πόλεμο που θα βρεθεί στην ηγεσία ενός γερμανικού κρατιδίου.
Σύμφωνα με την εταιρεία δημοσκοπήσεων Infratest dimap, το AfD προβλέπεται να συγκεντρώσει το 42% των ψήφων στο ανατολικογερμανικό κρατίδιο.
Πρόκειται για εντυπωσιακή αύξηση σε σχέση με την εκλογική του απήχηση πριν από μερικά χρόνια και, υπό προϋποθέσεις, για ποσοστό που θα μπορούσε να το οδηγήσει στην εξουσία, λόγω των ιδιαιτεροτήτων του εκλογικού συστήματος.
Ωστόσο, σημαντικά εμπόδια εξακολουθούν να δυσκολεύουν την επέκταση της επιτυχίας του AfD στην κεντρική πολιτική σκηνή της Γερμανίας.
Το κόμμα έχει χαρακτηριστεί «εξτρεμιστικό» από τις γερμανικές υπηρεσίες ασφαλείας, λόγω της αντιμουσουλμανικής ρητορικής του για τους μουσουλμάνους πολίτες της χώρας και τη μετανάστευση, ενώ έχει καταγγελθεί επίσης ως ρατσιστικό τόσο από τους συντηρητικούς όσο και από τα προοδευτικά κόμματα.
Τώρα, τα κόμματα στη Γερμανία τηρούν το λεγόμενο «τείχος προστασίας» – έναν άγραφο κανόνα που αποκλείει τη δημιουργία κυβερνητικού συνασπισμού με την AfD, αλλά και τη συνεργασία μαζί της στο κοινοβούλιο.
Εάν το κόμμα δεν εξασφαλίσει την απόλυτη πλειοψηφία στις εκλογές της Κυριακής, τα υπόλοιπα κόμματα θα μπορούσαν να σχηματίσουν έναν ετερόκλητο συνασπισμό, προκειμένου να την αποκλείσουν από την εξουσία στο κρατίδιο.
Η προσέγγιση με το κίνημα MAGA
Η AfD, (όπως και άλλα ακροδεξιά κόμματα στην Ευρώπη), έχει αναπτύξει δεσμούς με το κίνημα MAGA στις Ηνωμένες Πολιτείες.
Η προσέγγιση βασίζεται και σε μια σειρά από κοινές πολιτικές θέσεις, αλλά και στην παρόμοια, συχνά επιθετική, πολιτική ρητορική και την εικόνα που καλλιεργούν τα δύο κινήματα. Καπέλα με το σύνθημα «Κάντε τη Γερμανία Μεγάλη Ξανά» (Make Germany Great Again) δεν είναι πλέον ασυνήθιστα στις εκδηλώσεις της AfD.
Η συμπρόεδρος του κόμματος, Άλις Βάιντελ, συναντήθηκε με τον αντιπρόεδρο των ΗΠΑ Τζ. Ντ. Βανς στο περιθώριο της Διάσκεψης για την Ασφάλεια του Μονάχου πέρυσι. Προηγουμένως είχε συναντηθεί και με τον Έλον Μασκ σε ζωντανή μετάδοση στην πλατφόρμα του, X.
Παράλληλα, μία μικρή ομάδα πολιτικών της AfD είχε ταξιδέψει στην Ουάσινγκτον για να παραστεί στη δεύτερη ορκωμοσία του προέδρου των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ.
Από την άλλη πλευρά, αξιωματούχοι της κυβέρνησης Τραμπ έχουν στηρίξει το κόμμα σε αρκετές περιπτώσεις.
Ο Βανς, στην ομιλία του στο Μόναχο το 2025, κάλεσε τους Γερμανούς νομοθέτες να τερματίσουν το «τείχος προστασίας» απέναντι στην ακροδεξιά.
Ο υπουργός Εξωτερικών Μάρκο Ρούμπιο επέκρινε επίσης τις γερμανικές αρχές για τον χαρακτηρισμό της AfD ως εξτρεμιστικής, χαρακτηρίζοντας την απόφαση «μεταμφιεσμένη τυραννία».
Ωστόσο, καθώς ο Τραμπ συνεχίζει να προκαλεί αντιδράσεις στην Ευρώπη για ορισμένες από τις επιλογές του στην εξωτερική πολιτική, ιδιαίτερα για τον πόλεμο στο Ιράν, την επιθετική πολιτική απέναντι στη Γροιλανδία και την παρέμβαση στη Βενεζουέλα, ορισμένες τάσεις στο εσωτερικό της AfD φαίνεται πλέον να επιδιώκουν μεγαλύτερη απόσταση από αυτόν.
Η εξέλιξη αυτή έρχεται την ώρα που η εικόνα των Ηνωμένων Πολιτειών στη γερμανική κοινή γνώμη έχει επιδεινωθεί και αρκετές από τις αποφάσεις εξωτερικής πολιτικής του Τραμπ είναι ευρέως αντιδημοφιλείς.
Δημοσκόπηση του γερμανικού δημόσιου ραδιοτηλεοπτικού φορέα ARD τον Μάρτιο έδειξε ότι το 58% των Γερμανών θεωρούσε αδικαιολόγητες τις επιθέσεις στο Ιράν.
Τον Ιανουάριο, άλλη δημοσκόπηση του ARD είχε δείξει ότι το 72% του πληθυσμού θεωρούσε αδικαιολόγητη τη σύλληψη του πρώην ηγέτη της Βενεζουέλας, Νικολάς Μαδούρο.
«Νομίζω ότι υπάρχει ιδεολογική ευθυγράμμιση σε βασικά ζητήματα και ότι η AfD μαθαίνει επίσης από το κίνημα MAGA», δήλωσε ο Άλμουτ Μέλερ, διευθυντής ευρωπαϊκών και παγκόσμιων υποθέσεων στο Κέντρο Ευρωπαϊκής Πολιτικής στις Βρυξέλλες.
Τα δύο ακροδεξιά κινήματα ευθυγραμμίζονται ιδιαίτερα ως προς την εθνικιστική ρητορική ότι η χώρα θα πρέπει «να νοιάζεται για τον λαό της και να σταματά να νοιάζεται για όλους τους άλλους», σημείωσε.
«Τούτου λεχθέντος, δεν είναι μια απλή σχέση που πρέπει να διαχειρίζεται κανείς ανά πάσα στιγμή», δήλωσε ο Möller στο CNN, ιδιαίτερα όταν πρόκειται για «πολιτικές που επηρεάζουν τη γερμανική οικονομία», όπως οι δασμοί του Τραμπ ή οι πιέσεις στις τιμές των καυσίμων εν μέσω του πολέμου στο Ιράν.
Σε αυτό το πλαίσιο, οι ηγέτες της AfD κινούνται ανάμεσα στον έπαινο για τις εσωτερικές πολιτικές του Τραμπ σε ζητήματα όπως η μετανάστευση, οι πολιτισμικές συγκρούσεις και ο εθνικισμός, και στην κριτική για τις παρεμβάσεις του σε άλλες χώρες.
«Θα ήταν περίεργο αν ο Τραμπ προστάτευε τα γερμανικά συμφέροντα»
Ο βουλευτής της AfD και εκπρόσωπος του κόμματος για θέματα εξωτερικής πολιτικής, Μάρκους Φρονμάιερ, δήλωσε στο CNN ότι έχει πραγματοποιήσει αρκετά ταξίδια στις Ηνωμένες Πολιτείες φέτος και έχει καλλιεργήσει ισχυρούς δεσμούς με το κίνημα MAGA.
Μιλώντας από το γραφείο του στην Ομοσπονδιακή Βουλή, λίγες ημέρες πριν από τις εκλογές, είπε ότι οι πολιτικές των δύο πλευρών έχουν πολλά κοινά, ιδιαίτερα στο ζήτημα της μετανάστευσης.
Η AfD έχει πραγματοποιήσει εκστρατεία με προτάσεις για την απέλαση μεταναστών και προσφύγων, καθώς και για την επέκταση των μαζικών στρατοπέδων κράτησης μια πολιτική που αναφέρεται ευρέως ως «επαναπατρισμός».
Στελέχη του κόμματος έχουν χρησιμοποιήσει συχνά αντιμουσουλμανική ρητορική και έχουν ξεχωρίσει μουσουλμάνους και Ουκρανούς κατοίκους όταν αναφέρονται στις ομάδες που επιθυμούν να απελαθούν.
Μία ακόμη δέσμευση του κόμματος αφορά τη δημιουργία ξεχωριστών σχολείων για τα παιδιά των προσφύγων, όπου θα διδάσκεται το πρόγραμμα σπουδών των χωρών καταγωγής τους.
Με ένα καπέλο της αμερικανικής συνοριοφυλακής ICE, να κρέμεται στη βιβλιοθήκη του, ο Φρονμάιερ χαρακτήρισε τη διαχείριση του μεταναστευτικού από τον Τραμπ «πραγματικά εντυπωσιακή».
«Νομίζω ότι αυτό είναι κάτι που χρειαζόμαστε και στη Γερμανία – έναν πολύ καλό συνοριακό έλεγχο, πιθανώς κάτι σαν την ICE, και αυτό θα βελτίωνε δραματικά την κατάσταση», είπε.
Στο γραφείο του ο Φρονμάιερ έχει επίσης μια γνωστή φωτογραφία του Τραμπ από το 2020, στην οποία ο Αμερικανός πρόεδρος κρατά μια Βίβλο σε εκκλησία της Ουάσινγκτον, εν μέσω διαδηλώσεων κοντά στον Λευκό Οίκο.
Ωστόσο, ο Φρονμάιερ ήταν σαφής ότι υπάρχουν και αμερικανικές πολιτικές τις οποίες δεν υποστηρίζει.
«Οι συνάδελφοι και οι φίλοι μου στις ΗΠΑ γνωρίζουν ότι είμαστε πιο επικριτικοί όσον αφορά τον πόλεμο στο Ιράν», είπε.
Σε ό,τι αφορά το ζήτημα των αμερικανικών δασμών, ο Φρονμάιερ σχολίασε: «Θα ήταν λίγο περίεργο αν ο Ντόναλντ Τραμπ προστάτευε τα γερμανικά συμφέροντα, σωστά;»
«Είναι εντάξει να μην συμφωνούμε σε όλα τα σημεία μεταξύ μας... Πρέπει να προστατεύσουν τα αμερικανικά συμφέροντα και εμείς είμαστε Γερμανοί και προσπαθούμε να προστατεύσουμε τα δικά μας συμφέροντα», δήλωσε.
Ο Φρονμάιερ, ο οποίος έχει πραγματοποιήσει επίσης αρκετά ταξίδια στη Ρωσία, έχει κινηθεί σε μια λεπτή ισορροπία στον ρόλο του ως υπεύθυνου εξωτερικής πολιτικής της AfD: από τη μία πλευρά καλλιεργεί σχέσεις με τους Ρεπουμπλικανούς του MAGA και από την άλλη αναπτύσσει δεσμούς με πρόσωπα που συνδέονται με το Κρεμλίνο.
«Βλέπουμε αμερικανικά συμφέροντα, βλέπουμε ρωσικά συμφέροντα»
Παρά το γεγονός ότι πρόκειται για εκλογές σε επίπεδο κρατιδίου, η Ρωσία αποτέλεσε χαρακτηριστικό στοιχείο της προεκλογικής συζήτησης.
«Είμαστε αρκετά διαφανείς όταν λέμε ότι θέλουμε μια ιδιαίτερα καλή σχέση με τη Ρωσία, φυσικά, αλλά και με τις Ηνωμένες Πολιτείες της Αμερικής, επειδή είναι απλώς σημαντικοί παράγοντες σε αυτόν τον κόσμο», δήλωσε ο Ούλριχ Ζίγκμουντ, υποψήφιος της AfD για την πρωθυπουργία της Σαξονίας-Άνχαλτ.
«Βλέπουμε αμερικανικά συμφέροντα, βλέπουμε ρωσικά συμφέροντα, αλλά έχουμε και το δικό μας συμφέρον, δηλαδή το γερμανικό συμφέρον», δήλωσε ο Ζίγκμουντ στο CNN σε συνέντευξή του τον Αύγουστο.
Η φιλορωσική στάση της AfD δεν αποτελεί μυστικό.
Το κόμμα αντιτίθεται σε νέα πακέτα στρατιωτικής και οικονομικής βοήθειας προς την Ουκρανία, υποστηρίζοντας συχνά ότι τα χρήματα που διατίθενται για την άμυνα του Κιέβου θα έπρεπε να δαπανώνται σε προγράμματα για τον γερμανικό λαό.
Κορυφαία στελέχη του κόμματος έχουν επίσης πραγματοποιήσει επανειλημμένα ταξίδια στη Μόσχα, την Αγία Πετρούπολη και τη χερσόνησο της Κριμαίας, γεγονός που έχει προκαλέσει ανησυχία στις αρχές που ασχολούνται με την καταπολέμηση της διαφθοράς.
Η AfD έχει δεσμευτεί επίσης να επαναφέρει το φθηνό ρωσικό φυσικό αέριο που πριν τον πόλεμο τροφοδοτούσε τη γερμανική οικονομία, αλλά η χρήση του περιορίστηκε σταδιακά μετά την εισβολή της Ρωσίας στην Ουκρανία.
Ωστόσο, για τα ανατολικά κρατίδια, όπως η Σαξονία-Άνχαλτ, τα οποία κάποτε βρίσκονταν υπό σοβιετική επιρροή, ο Möller υποστηρίζει ότι το ζήτημα είναι βαθύτερο από το κόστος της ενέργειας.
«Υπάρχει μια μακρά παράδοση συνεργασίας με τη Ρωσία στη Γερμανία», είπε.
Οι «πολιτισμικοί πόλεμοι» έρχονται στη Γερμανία
Φυσικά, τα ζητήματα των εξωτερικών σχέσεων και της μετανάστευσης δεν αποφασίζονται σε επίπεδο κρατιδίων.
Ο αναλυτής Γκρεγκουάρ Ρος, διευθυντής των Προγραμμάτων Ευρώπης, Ρωσίας και Ευρασίας στο Chatham House, δήλωσε ότι θα περίμενε από την AfD να επικεντρωθεί περισσότερο σε ζητήματα πολιτισμού, εκπαίδευσης και τοπικής αστυνόμευσης, εάν εξασφαλίσει την εξουσία στη Σαξονία-Άνχαλτ.
«Πιθανότατα θα δείτε μοτίβα συγκρίσιμα με αυτά που έχουμε δει στις ΗΠΑ, όσον αφορά τον τρόπο με τον οποίο αλλάζουν τα σχολικά προγράμματα και ασκείται πίεση στις αστυνομικές δυνάμεις», δήλωσε ο Roos.
Ο ίδιος είπε επίσης ότι θα περίμενε από μια κυβέρνηση της AfD στο κρατίδιο να ανοίξει «πολιτισμικές μάχες», όπως η απαγόρευση σημαιών ΛΟΑΤΚΙ+, ο περιορισμός των πολιτικών ένταξης των μεταναστών στα σχολεία, η δημιουργία κανόνων για την ανάρτηση της γερμανικής σημαίας στα σχολεία και, ενδεχομένως, αλλαγές στα βιβλία ιστορίας.
«Νομίζω ότι αυτά δεν θα μεταμόρφωναν την καθημερινή ζωή αυτή καθαυτή, αλλά θα παραβίαζαν ορισμένες από αυτές που θεωρούνται βασικές ελευθερίες στη Γερμανία», είπε ο αναλυτής.
«Θα καταλάβουν ότι πρόκειται για ένα εργαστήριο, ένα παράθυρο ή έναν μεγεθυντικό φακό που θα μπορούσε να θέσει σε εφαρμογή αυτό που θα μπορούσε να προσφέρει σε εθνική κλίμακα, και έτσι θα επικεντρωθούν στα σύμβολα».
Μια νίκη θα έδινε επίσης στην AfD παρουσία στην άνω βουλή του γερμανικού κοινοβουλίου, την Bundesrat.
Θα αποτελούσε μια σημαντική συμβολική νίκη για το κόμμα, χωρίς ωστόσο να αναμένεται ότι θα άλλαζε σημαντικά την εθνική πολιτική.
«Αυτή είναι φυσικά μια ισχυρή ευκαιρία να δείξουν ουσιαστικά ότι βρίσκονται πλέον στις πύλες της εξουσίας», πρόσθεσε ο Μέλερ.
«Παρόλο που η Σαξονία-Άνχαλτ είναι ένα μικρό ομοσπονδιακό κρατίδιο και έχει λιγότερους από 2 εκατομμύρια κατοίκους, αυτό θα έχει ευρύτερη απήχηση».
Οι δημοσκοπήσεις δείχνουν ότι οι εκλογές θα μπορούσαν να εξελιχθούν προς οποιαδήποτε κατεύθυνση.
Όλα τα υπόλοιπα κυρίαρχα κόμματα στη Σαξονία-Άνχαλτ συγκεντρώνουν συνολικά ποσοστό 54%, σύμφωνα με την Infratest dimap.
Ορισμένα από αυτά τα κόμματα, ωστόσο, δεν αναμένεται να ξεπεράσουν το όριο του 5% που απαιτείται για να καταμετρηθούν οι ψήφοι τους, γεγονός που σημαίνει ότι η AfD θα μπορούσε να εξασφαλίσει την εξουσία με λιγότερο από το ήμισυ του εκλογικού σώματος.
Συνολικά, αυτό σημαίνει ότι η προβλεπόμενη υποστήριξη στην AfD, ύψους 42%, αποτελεί ένα ηχηρό χτύπημα στις πύλες της εξουσίας.
Διαβάστε τις Ειδήσεις σήμερα και ενημερωθείτε για τα πρόσφατα νέα.
Ακολουθήστε το Skai.gr στο Google News και μάθετε πρώτοι όλες τις ειδήσεις.
