ΚΑΙΡΟΣ

Μουντιάλ 2026: Με σφραγίδα Αφρικής

Το Παγκόσμιο Κύπελλο 2026 αποτελεί ορόσημο για το αφρικανικό ποδόσφαιρο, με 10 συμμετοχές χωρών, ανάμεσά τους το ντεμπούτο του Πράσινου Ακρωτηρίου και την επιστροφή του Κονγκό. Η Νότια Αφρική ξεκίνησε με ήττα από το Μεξικό.

Από το ντεμπούτο του Πράσινου Ακρωτηρίου μέχρι την επιστροφή της ΛΔ Κονγκό (πρώην Ζαΐρ), η διευρυμένη παρουσία της Αφρικής στο Παγκόσμιο Κύπελλο κουβαλάει νέες ιστορίες και μεγάλες προσδοκίες.Το Παγκόσμιο Κύπελλο FIFA 2026 σηματοδοτεί μια καμπή για το αφρικανικό ποδόσφαιρο. Με την επέκταση του τουρνουά από 32 σε 48 ομάδες, η αφρικανική ήπειρος απολαμβάνει μια άνευ προηγουμένου εκπροσώπηση στη μεγαλύτερη σκηνή του ποδοσφαίρου και χαράζει βαθιά το αποτύπωμά της στη διοργάνωση. Δέκα αφρικανικά έθνη προκρίθηκαν στο φετινό Παγκόσμιο Κύπελλο: Μαρόκο, Σενεγάλη, Αίγυπτος, Ακτή Ελεφαντοστού, Νότια Αφρική, Λαϊκή Δημοκρατία του Κονγκό, Τυνησία, Αλγερία, Γκάνα και Πράσινο Ακρωτήριο. Κάποιες από αυτές τις ομάδες εντυπωσίασαν και άλλες κέρδισαν συμπάθειες μόνο με την παρουσία τους.

Δύσκολη αρχή για τη Νότια Αφρική

Στον εναρκτήριο αγώνα της περασμένης εβδομάδας εναντίον του Μεξικού – μιας από τις τρεις διοργανώτριες χώρες μαζί με τις ΗΠΑ και τον Καναδά – η Νότια Αφρική αντιμετώπισε μια τεράστια πρόκληση μπροστά σε ένα από τα πιο θορυβώδη πλήθη του τουρνουά. Αν και το Μεξικό εξασφάλισε τη νίκη με 2–0, η Bafana Bafana, το ψευδώνυμο της εθνικής ομάδας ποδοσφαίρου της Νότιας Αφρικής, που σημαίνει «Τα Αγόρια», πάλεψε σκληρά για να μπορέσει να πάει ένα βήμα παραπέρα την κληρονομιά του Παγκοσμίου Κυπέλλου του 2010. Το Μουντιάλ της Νότιας Αφρικής τότε ήταν το πρώτο που φιλοξενήθηκε στην αφρικανική ήπειρο και παραμένει ιστορικό, παρά το γεγονός ότι η χώρα έγινε η πρώτη διοργανώτρια χώρα που αποχώρησε στη φάση των ομίλων. Δεν συσπειρώθηκαν πάντως όλοι οι Αφρικανοί υπέρ της Νότιας Αφρικής στον εναρκτήριο αγώνα του Παγκοσμίου Κυπέλλου του 2026. Πολλοί υποστήριξαν το Μεξικό, εν μέσω της παρατεταμένης δυσαρέσκειας για τις πρόσφατες ξενοφοβικές επιθέσεις στη Νότια Αφρική.

Οι φιλόδοξοι «Ελέφαντες»

Για κάποιους άλλους η πρεμιέρα κύλησε πολύ πιο ευχάριστα. Ο προπονητής της Ακτής Ελεφαντοστού, Έμερς Φάε, δήλωσε μετά τη δραματική νίκη των «Ελεφάντων» με 1–0 επί του Ισημερινού: «Ήρθαμε εδώ με φιλοδοξίες, με μεγάλες ελπίδες». Ο επιθετικός Σεμπαστιάν Χάλερ, μια από τις πιο σημαντικές προσωπικότητες στην ομάδα των «Ελεφάντων», γνωστός για τη δύναμή του, την εναέρια ικανότητά του και τα τελειώματά του, έπαιξε καθοριστικό ρόλο στον θρίαμβο της Ακτής Ελεφαντοστού στο Κύπελλο Εθνών Αφρικής του 2024.

Το Μαρόκο έχει μετατραπεί από αουτσάιντερ σε γνήσιο διεκδικητή μετά την ιστορική του πορεία το 2022, που το έφερε μέχρι τα ημιτελικά. Με παίκτες όπως ο Αχράφ Χακίμι και ο Μπραχίμ Ντίαζ, οι Λέοντες έκαναν μια δήλωση προθέσεων στον πρώτο τους αγώνα εναντίον της Βραζιλίας, που έληξε ισόπαλος 1–1. Και η Γκάνα που επικράτησε στο πρώτο της παιχνίδι απέναντι στον Παναμά ελπίζει ότι μια νέα γενιά γύρω από τον μέσο Μοχάμεντ Κούντους μπορεί να αποκαταστήσει τη φήμη των «Μαύρων Αστεριών».

Το δράμα της Τυνησίας

Οι επόμενοι εναρκτήριοι αγώνες έφεραν περισσότερο δράμα: Η Αίγυπτος έφερε ισοπαλία 1-1 με το Βέλγιο, με όλα τα βλέμματα για άλλη μια φορά στον επιθετικό και αρχηγό της ομάδας, Μοχάμεντ Σαλάχ. Η Τυνησία είχε το χειρότερο ξεκίνημα, χάνοντας με 5-1 από τη Σουηδία. «Αυτό είναι το ποδόσφαιρο και τα αποτελέσματα κρίνουν τα πάντα», δήλωσε ο Σαμπρί Λαμουσί, προπονητής της Τυνησίας, μετά τον αγώνα. Η ήττα οδήγησε στην άμεση απόλυσή του, καθιστώντας τον τον πρώτο προπονητή στην ιστορία του Παγκοσμίου Κυπέλλου που απολύθηκε μετά από μόλις έναν αγώνα.

Εν τω μεταξύ, το Πράσινο Ακρωτήριο πέτυχε αυτό που πολλοί οπαδοί του ποδοσφαίρου περιγράφουν ως μια από τις μεγαλύτερες εκπλήξεις του τουρνουά, όταν ο βετεράνος τερματοφύλακας Βοζίνια σταμάτησε την πρωταθλήτρια Ευρώπης Ισπανία. «Όλοι μας είμαστε χαρούμενοι, γιατί εργαστήκαμε πολύ για να φτάσουμε εδώ. Μας αξίζει να είμαστε εδώ», είπε ο Βοζίνια. Τις ώρες που ακολούθησαν τον αγώνα, οι ακόλουθοί του στο Instagram εκτοξεύτηκαν από 50.000 σε πάνω από 6 εκατομμύρια.

Γαλλία-Σενεγάλη: το γαλλόφωνο ντέρμπι

Η έντονη αναμέτρηση μεταξύ Γαλλίας και Σενεγάλης, την οποία η Γαλλία κέρδισε με 3–1, είχε ένα βαθύτερο ιστορικό νόημα: Η Σενεγάλη ήταν γαλλική αποικία μέχρι την ανεξαρτησία της το 1960 και η σχέση μεταξύ των δύο χωρών παραμένει περίπλοκη. Η Γαλλία είναι ακόμη ένας από τους βασικούς οικονομικούς εταίρους της Σενεγάλης, με στενούς δεσμούς σε τομείς όπως οι υποδομές, οι επενδύσεις, η ενέργεια και οι επιχειρήσεις, ενώ η μετανάστευση μεταξύ των δύο χωρών έχει δημιουργήσει μεγάλες σενεγαλέζικες κοινότητες στη Γαλλία.

Παίκτες της Σενεγάλης, όπως ο Καλιντού Κουλιμπαλί, που γεννήθηκε στη Γαλλία από Σενεγαλέζους γονείς, και ο Εντουάρ Μεντί, ο οποίος έχει επίσης σενεγαλέζικη καταγωγή και μεγάλωσε στη Γαλλία, αντικατοπτρίζουν την κοινή ιστορία μεταξύ των δύο χωρών. Άλλοι, όπως ο Σαντιό Μανέ, έχτισαν τις καριέρες τους διεθνώς, εκπροσωπώντας την ταυτότητα και τις ποδοσφαιρικές φιλοδοξίες της Σενεγάλης. Και πολλά από τα μεγαλύτερα αστέρια του ποδοσφαίρου της Γαλλίας, συμπεριλαμβανομένων των Κιλιάν Μπαπέ, Ουσμάν Ντεμπελέ, Ορελιέν Τσουαμενί, Νταγιότ Ουπαμεκάνο και Μίκαελ Ολίζε, έχουν αφρικανικές ρίζες. Ο Ουσμάν Σόνκο, πρόεδρος της Εθνοσυνέλευσης της Σενεγάλης και πρώην πρωθυπουργός, το συνόψισε ως εξής: «Όποια ομάδα κι αν κερδίσει, η Αφρική είναι αυτή που θα έχει νικήσει την Αφρική».

Επιστροφή μετά από 50 χρόνια

Οι «Λεοπαρδάλεις» της ΛΔ Κονγκό (πρώην Ζαΐρ), που αντιμετώπισαν την Πορτογαλία στον πρώτο τους αγώνα, επέστρεψαν για πρώτη φορά από το Παγκόσμιο Κύπελλο του 1974, με επικεφαλής μια νέα γενιά που περιλαμβάνει αστέρες όπως ο Γιοάν Γουίσα, που αγωνίζεται στην Αγγλία. Η ομάδα μαγνήτισε τα βλέμματα πριν καν παίξει έναν αγώνα, με μια από τις πιο χαρακτηριστικές εμφανίσεις άφιξης του τουρνουά: στολές tailored με σχέδια λεοπάρ, σε συνδυασμό με ασορτί τσάντες. Τα ρούχα σχεδιάστηκαν από τον Άλβιν Μακ, έναν Κονγκολέζο σχεδιαστή.

Η ΛΔ Κονγκό πιθανότατα έχει και τον πιο διάσημο υποστηρικτή του ποδοσφαίρου: τον Μισέλ Ενκούκα Μπολαντίγκα, πιο γνωστό ως «Lumumba», που έγινε αμέσως αναγνωρίσιμος χάρη στην ιδιαίτερη εμφάνισή του. Ο Lumumba φορούσε ένα φωτεινό μπλε, κόκκινο και κίτρινο κοστούμι που ταίριαζε με τα χρώματα της σημαίας του Κονγκό, σε συνδυασμό με ένα χτένισμα και γυαλιά που έμοιαζαν πολύ με τον Πατρίς Λουμούμπα, τον πρώτο πρωθυπουργό του ανεξάρτητου Κονγκό. Το μοναδικό του τελετουργικό την ημέρα του αγώνα, να στέκεται σχεδόν ακίνητος κατά τη διάρκεια των αγώνων, θυμίζει σε πολλούς το άγαλμα του Λουμούμπα στην Κινσάσα. Ο Μπολαντίγκα λέει ότι η σιωπηλή του παρουσία είναι ένας τρόπος υποστήριξης της ίδιας της ομάδας. «Παραμένω ακίνητος για να δώσω δύναμη στην ομάδα, για να δώσω ενέργεια στους παίκτες», δήλωσε.

Ανισότητα «στα όπλα»

Ενώ οι αφρικανικές ομάδες γιορτάζουν τη μεγαλύτερη παρουσία τους στο Παγκόσμιο Κύπελλο, το τουρνουά έχει επίσης αναδείξει ευρύτερα ζητήματα πέρα ​​από το γήπεδο, που δείχνουν ότι πολλές φορές δεν υπάρχει για τις αφρικανικές ομάδες «ισότητα στα όπλα». Το Υπουργείο Εξωτερικών των ΗΠΑ ανέστειλε πλήρως ή εν μέρει την έκδοση ταξιδιωτικών θεωρήσεων σε 39 χώρες, συμπεριλαμβανομένης της Ακτής Ελεφαντοστού και της Σενεγάλης.

Ο Σομαλός διαιτητής Ομάρ Αρτάν επρόκειτο να γράψει ιστορία ως ο πρώτος διαιτητής από τη χώρα του που θα διαιτητεύσει σε Παγκόσμιο Κύπελλο ανδρών. Ωστόσο, του απαγορεύτηκε η είσοδος στις Ηνωμένες Πολιτείες λόγω των υποτιθέμενων διασυνδέσεών του με «ύποπτα μέλη τρομοκρατικών οργανώσεων», σύμφωνα με την κυβέρνηση Τραμπ. Ένας εκπρόσωπος της FIFA δήλωσε στο γερμανικό πρακτορείο ειδήσεων dpa ότι ο Αρτάν, ο Αφρικανός διαιτητής της χρονιάς για το 2025, θα λάβει το πλήρες ποσό της αποζημίωσής του, παρά το γεγονός ότι δεν θα διαιτητεύσει κανέναν αγώνα. Αυτό, ωστόσο, δεν μειώνει τον ενθουσιασμό που περιβάλλει το τουρνουά και το πάθος με το οποίο οι οπαδοί στηρίζουν τις ομάδες τους, έστω και εξ αποστάσεως.

Επιμέλεια: Κώστας Αργυρός

Πηγή: Deutsche Welle