Μια καινοτομία μπορεί να ξεκινήσει σε ένα ερευνητικό εργαστήριο, σε μια ομάδα νέων ανθρώπων ή σε μια επιχείρηση που αναζητά καλύτερο τρόπο να εξυπηρετήσει τους πελάτες της. Για να φτάσει όμως στην αγορά, χρειάζεται τους κατάλληλους συνεργάτες, δοκιμή στην πράξη και την εμπιστοσύνη όσων θα τη χρησιμοποιήσουν και θα επενδύσουν στην ανάπτυξή της. Σε αυτή τη διαδρομή, από τη γνώση στην επιχειρηματική ευκαιρία, κρίνεται η ικανότητα μιας χώρας να αξιοποιεί το ταλέντο της.
Η Ελλάδα κάνει ουσιαστικά βήματα προς αυτή την κατεύθυνση. Τον Αύγουστο του 2026, οι εγγεγραμμένες επιχειρήσεις στο Εθνικό Μητρώο Νεοφυών Επιχειρήσεων του Elevate Greece ανέρχονταν σε 897. Το 2025, startups του ελληνικού οικοσυστήματος άντλησαν χρηματοδοτήσεις άνω των 732 εκατομμυρίων ευρώ, μέσω 95 συμφωνιών. Σύμφωνα με την έκθεση «FWD Greece: Innovation Pulse 2025–2026» της Found.ation, σε συνεργασία με το 28DIGITAL και την Ελληνική Αναπτυξιακή Τράπεζα Επενδύσεων, το ποσό ήταν αυξημένο κατά 35% σε σχέση με το προηγούμενο έτος.
Η πρόοδος αποτυπώνεται και στους ευρωπαϊκούς δείκτες. Στον Ευρωπαϊκό Πίνακα Αποτελεσμάτων Καινοτομίας 2026, η επίδοση της Ελλάδας βελτιώθηκε κατά 14,6 ποσοστιαίες μονάδες από το 2019, έναντι 11,6 για την Ευρωπαϊκή Ένωση συνολικά. Η πρόκληση είναι αυτή η πρόοδος να αποκτήσει μεγαλύτερο εύρος και διάρκεια, επιτρέποντας σε περισσότερες επιχειρήσεις να αναπτύσσονται διεθνώς και να διατηρούν στην Ελλάδα δραστηριότητες υψηλής προστιθέμενης αξίας.
Για να συμβεί αυτό, πρέπει να ενισχύσουμε τη σύνδεση ανάμεσα στην έρευνα, στην επιχειρηματική εφαρμογή και στην επένδυση. Μια ερευνητική ομάδα χρειάζεται υποστήριξη για να διερευνήσει την εμπορική προοπτική της τεχνολογίας της. Μια startup χρειάζεται δικτύωση για να βρει τους πρώτους πελάτες της. Και μια επιχείρηση που έχει ήδη αποδείξει την αξία της χρειάζεται κεφάλαια, στελέχη και συνεργασίες για να μεγαλώσει.
Κρίσιμο βήμα είναι η δοκιμή σε πραγματικές συνθήκες. Μέσα από πιλοτικές εφαρμογές, οι νέες επιχειρήσεις αξιολογούν την αξιοπιστία των λύσεών τους, τις προσαρμόζουν στις ανάγκες των χρηστών και παρουσιάζουν συγκεκριμένα αποτελέσματα σε πελάτες και επενδυτές. Οι επιχειρήσεις που συνεργάζονται μαζί τους αποκτούν πρόσβαση σε λύσεις για την παραγωγή, την εξοικονόμηση ενέργειας ή την εξυπηρέτηση των πελατών. Για μια startup, η πρώτη συνεργασία με έναν πελάτη είναι η ευκαιρία να εφαρμόσει τη λύση της στην πράξη, να τη βελτιώσει και να αξιοποιήσει τα αποτελέσματα για να διεκδικήσει νέες συνεργασίες.
Η πορεία αυτή απαιτεί χρηματοδοτική συνέχεια, από την ανάπτυξη μιας τεχνολογίας έως την επέκταση μιας εταιρείας στο εξωτερικό. Χρειάζονται εργαλεία κατάλληλα για κάθε στάδιο και επενδυτές που προσφέρουν, μαζί με τα κεφάλαια, γνώση του κλάδου και διεθνή δίκτυα. Εξίσου αναγκαίοι είναι οι άνθρωποι με επιστημονικές γνώσεις, διοικητικές δεξιότητες και εμπειρία στις διεθνείς πωλήσεις. Η σύνδεση πανεπιστημίων και επιχειρήσεων, η αξιοποίηση της ελληνικής διασποράς και η διεύρυνση των ευκαιριών για γυναίκες επιχειρηματίες και ομάδες από την περιφέρεια μπορούν να ενισχύσουν ουσιαστικά αυτή την προσπάθεια.
Για να γίνουν αυτές οι συνεργασίες πράξη, χρειάζονται χώροι και δομές όπου οι ερευνητικές ομάδες και οι επιχειρήσεις μπορούν να δοκιμάζουν νέες λύσεις, να αξιολογούν τα αποτελέσματά τους και να έρχονται σε επαφή με επενδυτές και δυνητικούς πελάτες. Η πρόσβαση σε υποδομές, τεχνογνωσία και πραγματικές συνθήκες εφαρμογής μπορεί να μειώσει την αβεβαιότητα και να διευκολύνει το επόμενο επιχειρηματικό βήμα.
Σε αυτή την ανάγκη ανταποκρίνεται το Innovation Cosmos, που δημιουργήσαμε στο Ίδρυμα Μείζονος Ελληνισμού, στο Κέντρο Πολιτισμού «Ελληνικός Κόσμος». Αποτελεί το επόμενο βήμα της μακρόχρονης δραστηριότητας του Ιδρύματος στην έρευνα και στις προηγμένες ψηφιακές τεχνολογίες, αξιοποιώντας την τεχνογνωσία, τις υποδομές και τις διεθνείς συνεργασίες του. Στόχος μας είναι να διαμορφώσουμε ένα ανοικτό περιβάλλον συνεργασίας μεταξύ νεοφυών επιχειρήσεων, ερευνητικών οργανισμών, εταιρειών, επενδυτών και δημόσιων φορέων, με επίκεντρο την ανάπτυξη και την εμπορική αξιοποίηση καινοτόμων λύσεων.
Η υποστήριξη θα εκτείνεται από τον εντοπισμό τεχνολογιών και επιχειρηματικών ευκαιριών έως την επιβεβαίωση της λειτουργικότητας μιας ιδέας, την ανάπτυξη πιλοτικών εφαρμογών και την παρουσίαση λύσεων σε επενδυτές και στρατηγικούς συνεργάτες. Ο «Ελληνικός Κόσμος» προσφέρει ένα ιδιαίτερο πλεονέκτημα: τη δυνατότητα δοκιμής κατάλληλων εφαρμογών σε πραγματικές συνθήκες, με τη συμμετοχή χρηστών και τη συλλογή δεδομένων για την αξιολόγηση και τη βελτίωσή τους. Με αυτόν τον τρόπο, επιδιώκουμε να βοηθήσουμε τις ομάδες να τεκμηριώσουν την αξία των λύσεών τους, να περιορίσουν την αβεβαιότητα και να προχωρήσουν πιο προετοιμασμένες στην αγορά.
Η πρόκληση για την Ελλάδα είναι να προσφέρει στις καινοτόμες ιδέες τη συνέχεια που χρειάζονται: από τη δοκιμή στην πρώτη συνεργασία και από εκεί στην ανάπτυξη. Αυτό προϋποθέτει να φέρουμε πιο κοντά τους ανθρώπους που παράγουν γνώση, τις επιχειρήσεις που αναζητούν λύσεις και τους επενδυτές που μπορούν να στηρίξουν την εφαρμογή τους. Έτσι δημιουργούνται οι προϋποθέσεις ώστε περισσότερες ιδέες να βρίσκουν τον δρόμο τους προς την αγορά και να δίνουν ουσιαστικές απαντήσεις στις ανάγκες της οικονομίας και της κοινωνίας.
* H Σοφία Κουνενάκη Εφραίμογλου είναι Πρόεδρος Κέντρου Πολιτισμού «Ελληνικός Κόσμος» & Εκτελεστική Αντιπρόεδρος Ιδρύματος Μείζονος Ελληνισμού, Α’ Αντιπρόεδρος Εμπορικού και Βιομηχανικού Επιμελητηρίου Αθηνών (ΕΒΕΑ), Πρόεδρος του Οργανισμού Γυναικείας Επιχειρηματικότητας & Ηγεσίας, Αντιπρόεδρος Ελληνικής Ένωσης Επιχειρηματιών (ΕΕΝΕ), Πρόεδρος ΔΣ Lavipharm SA
