Θα φύγει αυτή η χρονιά και εμένα θα μου μείνει μία αναπάντητη απορία: Γιατί συνεχίζει να παρουσιάζεται η Κοινωνική Αντιπαροχή ως μία από τις «άμεσες λύσεις» για το οξύ στεγαστικό πρόβλημα που αντιμετωπίζει σήμερα η χώρα μας;
Καταλαβαίνω την πρώτη σου αντίδραση: «Είσαι εναντίον, Ηλία;»
Όχι, το αντίθετο. Θεωρώ πως έχουμε αργήσει πολύ να επαναφέρουμε τα προγράμματα στέγασης που είχαμε στο παρελθόν (βλέπε Οργανισμό Εργατικής Κατοικίας), ενώ για το θέμα της αξιοποίησης της δημόσιας περιουσίας «φωνάζω» ότι παραμένει αναξιοποίητη ήδη από το 2004.
Το μεγάλο μου ερώτημα είναι άλλο: Γιατί εμφανίζεται από τους πολιτικούς η Κοινωνική Αντιπαροχή ως «απάντηση στο στεγαστικό ζήτημα», την ώρα που στην πράξη δεν θα συμβεί κάτι το επόμενο διάστημα; Έλα να το δούμε μαζί, για να καταλάβεις τι εννοώ:
Οικόπεδα που θα δοθούν για Κοινωνική Αντιπαροχή: Το χρονοδιάγραμμα
Υπενθυμίζω πως θα βγουν σε διαγωνισμό οικόπεδα για τα οποία ιδιωτικές εταιρείες θα υποβάλλουν προτάσεις αντιπαροχής προς τον αρμόδιο κρατικό φορέα. Πχ 50% της συνολικής επιφάνειας που θα κτισθεί να καταλήξει στο κράτος για τις ανάγκες της Κοινωνής Αντιπαροχής.
- Ας πούμε ότι σήμερα έχουν επιλεγεί τα οικόπεδα που «έχουν ωριμάσει νομικά και πολεοδομικά».
- Κατ’ αρχάς αμφιβάλλω αν όλα τα οικόπεδα που θα επιλεγούν θα προχωρήσουν ως το τέλος. Ήδη ενώ ακούγαμε νωρίτερα φέτος για άλλα οικόπεδα, οι τελευταίες ανακοινώσεις αναφέρουν 3 στρατόπεδα σε Αθήνα, Θεσσαλονίκη και Πάτρα. Τα άλλα μάλλον θα αργήσουν περισσότερο...
- Είτε είναι τα στρατόπεδα, είτε κάποια άλλα από τα χιλιάδες ακίνητα του Ελληνικού δημοσίου, ας πούμε ότι τελικά θα προχωρήσουν προς τον στόχο.
- Προετοιμασία διαγωνισμού: Ας πούμε ότι έγινε ήδη! (Αν δεν έγινε, υπολόγισε 6 – 12 μήνες)
- Προκήρυξη διαγωνισμού και υποβολή προτάσεων: 4 – 12 μήνες
- Κατοχύρωση μειοδότη: 4 – 24 μήνες, μιας και μπορεί να έχουμε ενστάσεις, δικαστήρια κλπ (το «4» είναι σχεδόν ουτοπικό, 6 – 8 είναι το ελάχιστο ρεαλιστικό χρονοδιάγραμμα, αλλά ας είμαστε αισιόδοξοι!)
- Άδειες κατασκευής και εγκρίσεις: Για τέτοια έργα λογικά απαιτούνται 6 – 12 μήνες. Τώρα που θα πάνε οι Πολεοδομίες στην Κτηματολόγιο ΑΕ κάποιοι λένε πως θα χρειαστεί περίοδος προσαρμογής για να λειτουργήσουν οι αλλαγές που ετοιμάζονται. Ας μην υπολογίσουμε τέτοιες καθυστερήσεις.
- Κατασκευή: Αν πάνε «τρέχοντας», 18 – 24 μήνες, ελπίζοντας να μη γίνει κάτι που θα αυξήσει απότομα το κόστος των υλικών και καταστήσει το έργο ασύμφορο. Υπενθυμίζω πως μιλάμε για οικιστικά έργα χιλιάδων τετραγωνικών μέτρων.
- Διαδικασία παραλαβής παράδοσης: Ας πούμε 3 μήνες. Στην πράξη το πόσο θα χρειαστεί για να επιβεβαιώσει ο αρμόδιος κρατικός λειτουργός ότι κτίστηκαν οι κατοικίες όπως προέβλεπε η σύμβαση, με την ανάλογη ποιότητα κλπ είναι κάτι που κανείς δεν μπορεί να προβλέψει.
- Σχετική Υπουργική Απόφαση για καθορισμό δικαιούχων, ενοικίου κλπ: 0 (6 – 12 μήνες, αλλά θα υποθέσουμε πως θα γίνει παράλληλα, γιατί βιαζόμαστε!)
- Διαδικασία επιλογής δικαιούχων: 6 – 12 μήνες
- Εγκατάσταση δικαιούχων: 3 μήνες
Αν λοιπόν σήμερα έχει ήδη προετοιμαστεί ο σχετικός διαγωνισμός, τότε θα χρειαστούν 44 μήνες το νωρίτερο και 90 (!) μήνες το αργότερο για να μπουν μέσα οι δικαιούχοι!
Ας πούμε πως «θα ακολουθηθεί μέθοδος fast track» (όπως λέμε στην Κατερίνη τη διαδικασία που ξεπερνάει γρήγορα και άμεσα όλα τα εμπόδια) και οι 44 μήνες θα γίνουν 34. Πάλι μιλάμε για το 2028, σε ένα σενάριο σχεδόν μη ρεαλιστικό!
Γιατί λοιπόν κάτι που αφορά λίγες χιλιάδες ακίνητα με έτος παράδοσης το 2028 (ιδεατά) παρουσιάζεται ως λύση για την έλλειψη προσφοράς εκατοντάδων χιλιάδων κατοικιών σήμερα;
Και γιατί δεν συζητάμε σοβαρά το πώς στο μεσοδιάστημα θα ανοίξει πραγματικά το κράτος τα κλειστά του ακίνητα προς ιδιώτες, με υποχρέωση να τα βάλουν στην αγορά για μακροχρόνια μίσθωση, ή να κατοικήσουν σε αυτά;
Πάντως, σπίτι από Κοινωνική Αντιπαροχή δεν θα δει κάποιος δικαιούχος πριν το 2028...
Εσύ τι γνώμη έχεις;
ΥΓ. Για τα «κακά ξεμπερδέματα» που θα έχουμε αν τα ακίνητα της Κοινωνικής Αντιπαροχής δοθούν προς ενοικίαση και όχι πώληση θα συζητήσουμε στο μέλλον...
*Ο Ηλίας Π. Παπαγεωργιάδης διοικεί τον όμιλο εταιρειών MORE, είναι επενδυτής, αναλυτής και σύμβουλος. Στις 16 και 17 Ιανουαρίου οργανώνει το Μέγαρο Μουσικής Αθηνών την τρίτη του μεγάλη εκδήλωση με τίτλο «Ελλάδα 2026. Επιχειρείν, Ακίνητα, Επενδύσεις».
