- Νέα μελέτη στο Aging Cell εξέτασε πώς μεταβάλλονται οι ωοθήκες μετά την εμμηνόπαυση.
- Το βασικό εύρημα είναι ότι οι ωοθήκες δεν γίνονται βιολογικά αδρανείς μετά την εμμηνόπαυση, αλλά συνεχίζουν να μεταβάλλονται καθώς περνούν τα χρόνια.
- Με την ηλικία αυξάνονται πρωτεΐνες που σχετίζονται με φλεγμονή, ανοσολογική δραστηριότητα και αναδιαμόρφωση των ιστών.
Οι ωοθήκες συνεχίζουν να παρουσιάζουν σημαντική βιολογική δραστηριότητα ακόμη και δεκαετίες μετά την εμμηνόπαυση, σύμφωνα με νέα επιστημονική μελέτη που αμφισβητεί την αντίληψη ότι τα συγκεκριμένα όργανα παραμένουν ουσιαστικά ανενεργά μετά το τέλος της αναπαραγωγικής περιόδου.
Ερευνητές του Northwestern University και του Buck Institute for Research on Aging διαπίστωσαν ότι οι ωοθήκες εξακολουθούν να υφίστανται εκτεταμένες μοριακές μεταβολές καθώς οι γυναίκες μεγαλώνουν, με αλλαγές που σχετίζονται με τη φλεγμονή, τη δομή των ιστών και τη διαδικασία της κυτταρικής γήρανσης.
Τα ευρήματα δημοσιεύθηκαν στις 13 Οκτωβρίου 2026 στο επιστημονικό περιοδικό Aging Cell και δημιουργούν νέα ερωτήματα σχετικά με τον ρόλο των ωοθηκών στη γυναικεία υγεία μετά την εμμηνόπαυση.
Τι έδειξε η ανάλυση 5.812 πρωτεϊνών
Η ερευνητική ομάδα εξέτασε ιστούς από 28 μετεμμηνοπαυσιακές γυναίκες ηλικίας 50 έως 75 ετών, χρησιμοποιώντας προηγμένες τεχνικές πρωτεωμικής ανάλυσης.Συνολικά μελετήθηκαν 5.812 ομάδες πρωτεϊνών, προκειμένου να διαπιστωθεί πώς μεταβάλλεται η βιολογική λειτουργία των ωοθηκών με την πάροδο του χρόνου.
Οι επιστήμονες χώρισαν τα δείγματα σε τρεις ηλικιακές ομάδες: 50–59 ετών, 60–69 ετών και 70 ετών και άνω.
Η σύγκριση αποκάλυψε σημαντικές διαφορές μεταξύ των νεότερων και των μεγαλύτερων γυναικών, με 117 πρωτεΐνες να παρουσιάζουν στατιστικά σημαντικές μεταβολές μεταξύ των ηλικιακών ομάδων 50–59 και 70 ετών και άνω.
Στις ωοθήκες των νεότερων γυναικών παρατηρήθηκε μεγαλύτερη παρουσία πρωτεϊνών που σχετίζονται με τη διατήρηση της κυτταρικής λειτουργίας και της δομής των ιστών.
Αντίθετα, στις μεγαλύτερες ηλικίες αυξήθηκε η παρουσία πρωτεϊνών που συνδέονται με φλεγμονώδεις διεργασίες, ανοσολογική δραστηριότητα και αναδιαμόρφωση των ιστών.
«Οι ωοθήκες δεν σταματούν απλώς να λειτουργούν»
Η Φραντσέσκα Ντάνκαν, αναπληρώτρια καθηγήτρια αναπαραγωγικής επιστήμης στην Ιατρική Σχολή Feinberg του Northwestern University, εξήγησε ότι η έρευνα αμφισβητεί μια διαδεδομένη αντίληψη για τη λειτουργία των ωοθηκών.
Όπως ανέφερε, πολλοί θεωρούν ότι μετά την εμμηνόπαυση, όταν οι ωοθήκες παύουν να απελευθερώνουν ωάρια, τα όργανα αυτά παραμένουν ουσιαστικά αδρανή.Ωστόσο, τα νέα δεδομένα δείχνουν ότι εξακολουθούν να μεταβάλλονται σε μοριακό επίπεδο, ακόμη και αρκετές δεκαετίες μετά το τέλος της αναπαραγωγικής περιόδου.
Από την πλευρά της, η Μπίργκιτ Σίλινγκ, καθηγήτρια στο Buck Institute, επισήμανε ότι οι ωοθήκες δεν αποτελούν αποκλειστικά αναπαραγωγικά όργανα, καθώς συνδέονται με ευρύτερες λειτουργίες του οργανισμού.
Η ερευνητική ομάδα εξετάζει πλέον κατά πόσο οι αλλαγές που παρατηρούνται στις ωοθήκες μπορούν να επηρεάζουν άλλους ιστούς και όργανα κατά τη γήρανση.
Η πιθανή σύνδεση με τον καρκίνο των ωοθηκών
Ένα από τα σημαντικότερα ευρήματα αφορά την παρουσία πρωτεϊνών που έχουν συνδεθεί σε προηγούμενες έρευνες με τον καρκίνο των ωοθηκών.Οι επιστήμονες διαπίστωσαν ότι ορισμένες από αυτές εμφανίζονταν σε μεγαλύτερες ποσότητες στις ωοθήκες μεγαλύτερων γυναικών, παρά το γεγονός ότι τα δείγματα προέρχονταν από ιστούς χωρίς διαγνωσμένη παθολογία.
Οι μεταβολές αυτές σχετίζονται με τη φλεγμονή και την ίνωση, δηλαδή τη συσσώρευση συνδετικού ιστού που μπορεί να επηρεάζει τη δομή και τη λειτουργία των οργάνων.Η Ντάνκαν εξήγησε ότι τέτοιου είδους μεταβολές ενδέχεται να δημιουργούν ένα περιβάλλον ευνοϊκότερο για την ανάπτυξη καρκινικών κυττάρων.
Αυτό δεν σημαίνει ότι οι ωοθήκες των γυναικών που συμμετείχαν στη μελέτη ήταν καρκινικές ή προκαρκινικές, ούτε ότι οι αλλαγές που εντοπίστηκαν οδηγούν αναγκαστικά στην εμφάνιση καρκίνου.
Η έρευνα αναδεικνύει μοριακές συσχετίσεις, χωρίς να αποδεικνύει ότι οι συγκεκριμένες μεταβολές προκαλούν τη νόσο.
Τι μπορεί να σημαίνουν τα ευρήματα για τη γυναικεία υγεία
Η εμμηνόπαυση σηματοδοτεί το τέλος της αναπαραγωγικής λειτουργίας των ωοθηκών, αλλά συνοδεύεται και από ορμονικές μεταβολές που επηρεάζουν ολόκληρο τον οργανισμό.Η περίοδος μετά την εμμηνόπαυση συνδέεται με αυξημένη συχνότητα εμφάνισης ορισμένων προβλημάτων υγείας, όπως η οστεοπόρωση και τα καρδιαγγειακά νοσήματα.
Οι επιστήμονες διερευνούν εάν οι μοριακές αλλαγές στις ωοθήκες αποτελούν απλώς μέρος της φυσιολογικής γήρανσης ή εάν συμβάλλουν ενεργά σε διαδικασίες που επηρεάζουν την υγεία των γυναικών.
Για τον σκοπό αυτό ανέπτυξαν ένα σύνολο 26 πρωτεϊνών, το οποίο ονόμασαν Buck Postmenopausal Ovary Molecular Signature (BuckPOMS) και αποτυπώνει χαρακτηριστικές μεταβολές των ωοθηκών με την ηλικία.
Το συγκεκριμένο μοριακό αποτύπωμα θα μπορούσε να αξιοποιηθεί σε μελλοντικές μελέτες για την καλύτερη κατανόηση της γήρανσης των ωοθηκών.
Προς το παρόν, πάντως, δεν αποτελεί διαγνωστική εξέταση ούτε έχει αποδειχθεί ότι μπορεί να προβλέψει την εμφάνιση κάποιας νόσου.
Τα όρια της έρευνας
Παρά το ενδιαφέρον των ευρημάτων, η μελέτη βασίστηκε σε σχετικά μικρό αριθμό δειγμάτων και δεν παρακολούθησε τις ίδιες γυναίκες σε διαφορετικές χρονικές περιόδους.Επομένως, οι διαφορές που καταγράφηκαν μεταξύ των ηλικιακών ομάδων δεν αποδεικνύουν από μόνες τους ότι οι συγκεκριμένες μοριακές αλλαγές προκαλούν προβλήματα υγείας.
Επιπλέον, τα αποτελέσματα δεν επιτρέπουν συμπεράσματα σχετικά με το εάν η αφαίρεση υγιών ωοθηκών μετά την εμμηνόπαυση θα μπορούσε να προσφέρει κάποιο όφελος.
Οι ερευνητές τονίζουν ότι απαιτούνται μεγαλύτερες μελέτες για να διευκρινιστεί ο πραγματικός ρόλος των ωοθηκών στη γήρανση και να διερευνηθούν πιθανές μελλοντικές θεραπευτικές εφαρμογές.
Το βασικό συμπέρασμα, ωστόσο, είναι σαφές: το τέλος της γονιμότητας δεν συνεπάγεται και το τέλος της βιολογικής δραστηριότητας των ωοθηκών.
Διαβάστε τις Ειδήσεις σήμερα και ενημερωθείτε για τα πρόσφατα νέα.
Ακολουθήστε το Skai.gr στο Google News και μάθετε πρώτοι όλες τις ειδήσεις.
