Ο κόσμος εξακολουθεί να βρίσκεται σε μια κατάσταση έντονης αστάθειας: στη Γαλλία επικρατεί αναταραχή εξαιτίας της επιδείνωσης των δημοσιονομικών της, ενώ στις ΗΠΑ και το Ισραήλ ενδέχεται να δρομολογηθούν σημαντικές πολιτικές αλλαγές. Και, φυσικά, υπάρχει ο συνεχιζόμενος πόλεμος με το Ιράν, συμπεριλαμβανομένων των εντεινόμενων επιθέσεων κατά δεξαμενόπλοιων στο Στενό του Ορμούζ και των επιθέσεων των Χούθι κατά της Σαουδικής Αραβίας. Παρ’ όλα αυτά, όσον αφορά τη μάχη για την ανάδειξη του καλύτερου ασφαλούς επενδυτικού καταφυγίου, η εικόνα για τον Οκτώβριο έχει ως εξής:
- Χρυσός: -6,8%
- Bitcoin: -7,4%
- Bloomberg Dollar Spot Index: +0,3%
Τι απέγινε, λοιπόν, η ιδέα ότι ο χρυσός και το Bitcoin ήταν οι νέοι ωφελημένοι από τη στροφή των επενδυτών προς ασφαλή καταφύγια; Μήπως ήρθε η ώρα να κηρύξουμε το τέλος της πρόσκαιρης επενδυτικής τάσης περί υποτίμησης του δολαρίου, την οποία προέβαλαν προσωπικότητες όπως ο Ray Dalio της Bridgewater και ο Ken Griffin της Citadel, σύμφωνα με την οποία οι επενδυτές υποτίθεται ότι εγκατέλειπαν το αμερικανικό νόμισμα και στρέφονταν σε εναλλακτικές επιλογές;
Η πτώση του Bitcoin επιδεινώθηκε την περασμένη Παρασκευή, μετά την κλοπή 6,3 δισεκατομμυρίων δολαρίων από χάκερ στη Binance, στη μεγαλύτερη τέτοιου είδους ληστεία στην ιστορία, καταρρίπτοντας την αντίληψη ότι τα κρυπτονομίσματα αποτελούν ένα αξιόπιστο μέσο διατήρησης της αξίας. Ωστόσο, η αποδόμηση αυτής της επενδυτικής αφήγησης είναι ευρύτερη και δεν περιορίζεται σε ένα μόνο περιστατικό κυβερνοεπίθεσης. Κατά το τελευταίο έτος, η υποχώρηση του Bitcoin επιβεβαίωσε την όχι και τόσο κρυφή ταυτότητά του ως μιας μοχλευμένης επένδυσης που ακολουθεί τον δείκτη Nasdaq 100 (με τη διαφορά ότι, τελευταία, ακολουθεί τις τεχνολογικές μετοχές μόνο στην πτώση τους και όχι στην άνοδό τους).
Στην αγορά του χρυσού, οι ιδιώτες επενδυτές έχουν αποσύρει δισεκατομμύρια δολάρια από τα διαπραγματεύσιμα αμοιβαία κεφάλαια (ETF) που παρακολουθούν την πορεία του πολύτιμου μετάλλου, η ζήτηση για κοσμήματα έχει υποχωρήσει στο χαμηλότερο επίπεδο από το 2020, ενώ οι κεντρικές τράπεζες έχουν πάψει να προσφέρουν τη στήριξη που παρείχαν κατά την περίοδο 2022-2024.
Μόλις πριν από λίγο περισσότερο από έναν χρόνο, ο Griffin είχε παρουσιάσει την άνοδο του χρυσού και των κρυπτονομισμάτων ως προειδοποιητικό σημάδι. «Βλέπουμε σημαντικό πληθωρισμό στις τιμές των περιουσιακών στοιχείων εκτός του δολαρίου, καθώς οι επενδυτές αναζητούν τρόπους ουσιαστικής αποδολαριοποίησης ή μείωσης της έκθεσης των χαρτοφυλακίων τους στον κίνδυνο που συνδέεται με το αμερικανικό δημόσιο χρέος», είχε δηλώσει σε ένα ακροατήριο θεσμικών επενδυτών, σε συνέδριο της Citadel Securities στο Μανχάταν. Εκείνη την περίοδο είχα γράψει ότι ο Griffin και οι υπόλοιποι υποστηρικτές αυτής της άποψης είχαν παρερμηνεύσει την ιστορία του χρυσού και του Bitcoin.
Η άνοδος που οδήγησε τον χρυσό από περίπου 2.000 δολάρια ανά ουγγιά στις αρχές του 2024 σε περισσότερα από 5.500 δολάρια τον Ιανουάριο του 2026, και το Bitcoin από περίπου 40.000 δολάρια σε περισσότερα από 120.000 δολάρια κατά την ίδια περίπου περίοδο, δεν είχε ποτέ ως πραγματική κινητήρια δύναμη την ασφάλεια ή την αποδολαριοποίηση. Επρόκειτο, αντίθετα, για κερδοσκοπία και αυτή η επενδυτική φρενίτιδα έχει πλέον εκτονωθεί.
Είναι αλήθεια ότι ξένες κυβερνήσεις και κεντρικές τράπεζες, φοβούμενες ότι η αμερικανική κυβέρνηση είχε μετατρέψει το δολάριο σε όπλο πολιτικής πίεσης, στράφηκαν μαζικά στον χρυσό, μετά την απόφαση των ΗΠΑ και των συμμάχων τους να δεσμεύσουν τα ρωσικά κεφάλαια ως απάντηση στην εισβολή της Ρωσίας στην Ουκρανία. Ωστόσο, όταν ο Griffin και άλλοι υιοθέτησαν αυτή την επενδυτική θεωρία, το φαινόμενο αυτό είχε ήδη κορυφωθεί και άρχιζε να εξασθενεί.
Η περσινή θεωρία περί «εμπορίου υποτίμησης του δολαρίου» δεν ήταν παρά ένα επενδυτικό σύνθημα της μόδας ένας απλουστευτικός όρος που επιχειρούσε να περιγράψει μια σύνθετη αγορά. Οι υποστηρικτές της προσκολλήθηκαν σε παλαιότερα δεδομένα σχετικά με τις αγορές χρυσού από τις κεντρικές τράπεζες, προκειμένου να δικαιολογήσουν αυτό που στην πραγματικότητα ήταν σε μεγάλο βαθμό μια κερδοσκοπική τάση που τροφοδοτούνταν από ιδιώτες επενδυτές.
Από την έναρξη του πολέμου με το Ιράν, το δολάριο έχει ανακτήσει τη θέση του ως ο αδιαμφισβήτητος οικονομικός γίγαντας του παγκόσμιου χρηματοπιστωτικού συστήματος μια πραγματικότητα που είχα επισημάνει ήδη κατά τις πρώτες εβδομάδες της σύγκρουσης και η οποία εξακολουθεί να ισχύει μέχρι σήμερα. Το αμερικανικό νόμισμα έχει ενισχυθεί έναντι 14 από τα 16 σημαντικότερα διεθνή νομίσματα, ενώ ο δείκτης Bloomberg Dollar Spot Index έφτασε πρόσφατα στο υψηλότερο επίπεδό του εδώ και 17 μήνες.
Παρότι ο επίμονος πληθωρισμός έχει μειώσει την αξία των αμερικανικών κρατικών ομολόγων μεγαλύτερης διάρκειας, όπως έχει συμβεί και με τα κρατικά ομόλογα των περισσότερων χωρών, τα βραχυπρόθεσμα ομόλογα έχουν σημειώσει καλύτερες επιδόσεις από τον χρυσό και το Bitcoin.
Υπήρχε, άραγε, ποτέ πραγματική βάση στις ανησυχίες για το δολάριο; Υπήρχαν ορισμένα στοιχεία αλήθειας, όπως συμβαίνει με πολλές επενδυτικές μόδες. Ο πρόεδρος Τραμπ έχει χρησιμοποιήσει το υπουργείο Δικαιοσύνης ως μέσο πολιτικής πίεσης για να επιτεθεί στην ανεξαρτησία της Ομοσπονδιακής Τράπεζας των ΗΠΑ, ενώ συνεχίζει να διατηρεί τα δημοσιονομικά ελλείμματα σε μη βιώσιμα επίπεδα, περίπου στο 6% του ΑΕΠ.
Για μερικές συνεδριάσεις μετά την ανακοίνωση των δασμών της λεγόμενης «Ημέρας Απελευθέρωσης», τον Απρίλιο του 2025, η εμπιστοσύνη των διεθνών επενδυτών στο αμερικανικό νόμισμα πράγματι κλονίστηκε. Αυτό, όμως, δεν σήμαινε ότι ο χρυσός αποτελούσε καλύτερη εναλλακτική λύση, πόσο μάλλον το Bitcoin.
Επιπλέον, στο μεταξύ έχουν συμβεί πολλά που έχουν καθησυχάσει τις ανησυχίες της κοινής γνώμης, μεταξύ των οποίων και αποφάσεις του Ανώτατου Δικαστηρίου κατά των δασμών της κυβέρνησης και των παρεμβάσεών της στην κεντρική τράπεζα. Πρόκειται για ενδείξεις ότι οι θεσμικές δικλίδες ασφαλείας και το σύστημα ελέγχων και ισορροπιών της Αμερικής εξακολουθούν να λειτουργούν.
Αυτό έχει οδηγήσει σε υποχώρηση του ενδιαφέροντος για τον χρυσό ως αντιστάθμισμα απέναντι στον κίνδυνο κατάρρευσης του δολαρίου και δικαιολογημένα.
Όσο για το Bitcoin, οι επικριτές του ανέκαθεν αντιμετώπιζαν με ειρωνεία τον χαρακτηρισμό του ως «ψηφιακού χρυσού». Τελικά, όμως, αποδείχθηκε ότι αυτός ο χαρακτηρισμός έχει κάποια βάση, εν μέρει. Πράγματι, η συμπεριφορά του μοιάζει αρκετά με εκείνη του πολύτιμου μετάλλου, απλώς όχι με τον τρόπο που ήλπιζαν και φαντάζονταν οι υποστηρικτές του Bitcoin: η αξία του καταρρέει ακριβώς τη στιγμή που η γεωπολιτική αβεβαιότητα βρίσκεται κοντά στο υψηλότερο επίπεδό της.
Πηγή: skai.grΔιαβάστε τις Ειδήσεις σήμερα και ενημερωθείτε για τα πρόσφατα νέα.
Ακολουθήστε το Skai.gr στο Google News και μάθετε πρώτοι όλες τις ειδήσεις.
