Τέσσερις βασικοί άξονες συνθέτουν το σχέδιο με το οποίο η κυβέρνηση επιχειρεί να ανακόψει την άνοδο της τιμής του πετρελαίου θέρμανσης πριν από την έναρξη της νέας περιόδου διάθεσης, σε λιγότερο από έναν μήνα: άμεση παρέμβαση στην τιμή, συμμετοχή των διυλιστηρίων, σημαντική αύξηση του επιδόματος θέρμανσης και ενδεχόμενη επαναφορά πλαφόν στα περιθώρια κέρδους.
Ο σχεδιασμός αυτός έρχεται σε ένα περιβάλλον έντονων διεθνών πιέσεων στις αγορές ενέργειας, που έχουν ανεβάσει εκ νέου το κόστος των καυσίμων και εντείνουν την αβεβαιότητα ενόψει του χειμώνα.
Ο στόχος που έχει τεθεί είναι σαφής: η τιμή εκκίνησης να κινηθεί πολύ χαμηλότερα από το 1,75 ευρώ το λίτρο, επίπεδο στο οποίο είχε κλείσει πέρυσι τον Απρίλιο. Πρόκειται για σημείο αναφοράς που αποκτά ιδιαίτερη σημασία, καθώς, σύμφωνα με τον πρωθυπουργό Κυριάκο Μητσοτάκη, χωρίς καμία παρέμβαση το πετρέλαιο θέρμανσης θα μπορούσε στις 15 Οκτωβρίου να βγει στην αγορά κοντά στα 2 ευρώ.
Το ακριβές ύψος και η κατανομή της στήριξης δεν έχουν ακόμη αποσαφηνιστεί. Οι ανακοινώσεις για τις παρεμβάσεις που εξήγγειλε ο πρωθυπουργός την Πέμπτη, σε συνέντευξή του στην ΕΡΤ, αναμένονται την επόμενη εβδομάδα από το υπουργείο Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών και το υπουργείο Περιβάλλοντος και Ενέργειας, οπότε θα γίνει γνωστό πόσο θα συμβάλει το κράτος και ποια θα είναι η συμμετοχή των εταιρειών διύλισης.
Πρώτος στόχος, η τελική τιμή στον καταναλωτή
Η λογική των παρεμβάσεων δεν περιορίζεται στη χορήγηση επιδομάτων μετά την αγορά του καυσίμου. Το βασικό ζητούμενο είναι μέρος της στήριξης να λειτουργήσει πριν φτάσει το προϊόν στον καταναλωτή, περιορίζοντας την τελική τιμή διάθεσης.
Σε αυτό το πλαίσιο εντάσσεται η συμμετοχή των διυλιστηρίων. Ο πρωθυπουργός κατέστησε σαφές ότι αναμένει συνεισφορά από τις εταιρείες του κλάδου, με την προτίμηση της κυβέρνησης να είναι το όφελος να περάσει απευθείας στην τελική τιμή.
Με άλλα λόγια, αντί η συνεισφορά των διυλιστηρίων να καταλήξει πρώτα στα δημόσια ταμεία και στη συνέχεια να επιστρέψει στους καταναλωτές μέσω άλλου μηχανισμού, επιδιώκεται να αποτυπωθεί όσο το δυνατόν πιο άμεσα στην τιμή πώλησης.
Δεύτερο «μαξιλάρι» το επίδομα θέρμανσης
Το δεύτερο επίπεδο στήριξης αφορά τα νοικοκυριά, που θα βρεθούν και φέτος αντιμέτωπα με το αυξημένο ενεργειακό κόστος ακόμη και μετά την παρέμβαση στην τιμή.
Για τον λόγο αυτό προετοιμάζεται σημαντική οριζόντια αύξηση του επιδόματος θέρμανσης.
Η συγκεκριμένη ενίσχυση δεν αφορά μόνο το πετρέλαιο, αλλά περισσότερες μορφές θέρμανσης, ενώ το ύψος της θα διαμορφώνεται και πάλι ανάλογα με τις κλιματολογικές συνθήκες και τις ανάγκες κάθε περιοχής.
Έτσι, το σχέδιο επιχειρεί να δημιουργήσει ένα διπλό δίχτυ προστασίας: χαμηλότερη τιμή εκκίνησης στην αγορά και μεγαλύτερη οικονομική ενίσχυση για τα νοικοκυριά.
Στο τραπέζι και πλαφόν στην αλυσίδα εμπορίας
Ένα τρίτο εργαλείο που εξετάζεται είναι η επαναφορά πλαφόν στα περιθώρια κέρδους στην αγορά καυσίμων.
Η παρέμβαση αυτή αφορά την εμπορική αλυσίδα, από τις εταιρείες εμπορίας καυσίμων έως τα πρατήρια, και λειτουργεί ως δικλίδα ώστε η μείωση που επιτυγχάνεται σε προηγούμενο στάδιο να μη χαθεί μέχρι το προϊόν να φτάσει στον τελικό καταναλωτή.
Η επαναφορά του μέτρου δεν έχει ακόμη οριστικοποιηθεί, βρίσκεται όμως μεταξύ των επιλογών που εξετάζει η κυβέρνηση καθώς διαμορφώνει το τελικό πακέτο.
Στήριξη στο diesel και τον Οκτώβριο - Εκτός η βενζίνη
Παράλληλα με τις παρεμβάσεις για το πετρέλαιο θέρμανσης, η κυβέρνηση θα παρατείνει και για τον Οκτώβριο τη στήριξη στο diesel, διατηρώντας έτσι σε ισχύ ένα ακόμη μέτρο για τη συγκράτηση του κόστους των καυσίμων.
Για τη βενζίνη, αντίθετα, δεν προβλέπεται προς το παρόν αντίστοιχη παρέμβαση. Ο πρωθυπουργός ξεκαθάρισε ότι οι διαθέσιμοι δημοσιονομικοί πόροι δεν είναι απεριόριστοι και ότι η κυβέρνηση καλείται να ιεραρχήσει τις ανάγκες.
Στην κορυφή αυτής της ιεράρχησης βρίσκεται αυτή τη στιγμή η θέρμανση των νοικοκυριών, ακολουθεί το diesel, ενώ τυχόν πρόσθετα μέτρα για τη βενζίνη θα εξαρτηθούν από την εξέλιξη των τιμών και τα δημοσιονομικά περιθώρια.
Παράθυρο για προσωρινή μείωση του ΕΦΚ
Πέρα από τα μέτρα που μπορούν να εφαρμοστούν άμεσα σε εθνικό επίπεδο, υπάρχει και ένα ισχυρότερο εργαλείο: η προσωρινή μείωση του Ειδικού Φόρου Κατανάλωσης.
Η συγκεκριμένη επιλογή, ωστόσο, δεν περιλαμβάνεται αυτή τη στιγμή στον βασικό σχεδιασμό της κυβέρνησης, καθώς το δημοσιονομικό της κόστος θεωρείται μεγάλο.
Ο Κυριάκος Μητσοτάκης συνέδεσε ευθέως μια τέτοια απόφαση με τη στάση της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Εφόσον δοθεί στα κράτη-μέλη δημοσιονομικός χώρος ώστε μια προσωρινή μείωση του ΕΦΚ να μην επιβαρύνει τα όρια δαπανών, ο πρωθυπουργός δήλωσε ότι η κυβέρνηση είναι έτοιμη να προχωρήσει.
Η παρέμβαση αυτή, πάντως, όπως ξεκαθάρισε ο πρωθυπουργός, θα είχε αποκλειστικά έκτακτο χαρακτήρα, για όσο διαρκεί η κρίση, και δεν θα μπορούσε να μετατραπεί σε μόνιμη μείωση του φόρου, καθώς κάτι τέτοιο θα προκαλούσε σημαντική απώλεια εσόδων και επιβάρυνση στα δημόσια οικονομικά.
Το στοίχημα του 1,75 ευρώ
Το επόμενο κρίσιμο βήμα είναι η εξειδίκευση του πακέτου, από την οποία θα προκύψει τόσο το ύψος της κρατικής παρέμβασης όσο και η συνεισφορά των διυλιστηρίων.
Το ζητούμενο είναι πλέον πόσο χαμηλότερα από το 1,75 ευρώ το λίτρο μπορεί να διαμορφωθεί η τιμή εκκίνησης στις 15 Οκτωβρίου, με τις τελικές απαντήσεις να αναμένονται την επόμενη εβδομάδα.
Διαβάστε τις Ειδήσεις σήμερα και ενημερωθείτε για τα πρόσφατα νέα.
Ακολουθήστε το Skai.gr στο Google News και μάθετε πρώτοι όλες τις ειδήσεις.
