Η τεχνητή νοημοσύνη δεν αντικαθιστά τους εργαζόμενους - Δημιουργεί αφεντικά

Της συντακτικής ομάδας της The Washington Post

Η τεχνητή νοημοσύνη κάνει πιο εύκολη τη δημιουργία νέων επιχειρήσεων. Σε αντίθεση με τα σενάρια καταστροφολογίας που προβλέπουν οι απαισιόδοξοι, η AI θα ενισχύσει την ανεξαρτησία στην αγορά εργασίας, μειώνοντας το κόστος για όσους θέλουν να αποκτήσουν τη δική τους επιχείρηση.

Αυτή είναι η βασική υπόθεση μιας νέας, ιδιαίτερα ενδιαφέρουσας μελέτης της Λίγια Παλαγκασβίλι από το Mercatus Center του Πανεπιστημίου Τζορτζ Μέισον. Η έρευνά της δείχνει ότι τα επαγγέλματα που επηρεάζονται περισσότερο από την τεχνητή νοημοσύνη παρουσίασαν απότομη άνοδο στην αυτοαπασχόληση, την ίδια περίπου στιγμή που τα εργαλεία AI έγιναν ευρέως διαθέσιμα.

Ένας από τους λόγους για τους οποίους οι άνθρωποι εργάζονται για εταιρείες αντί να είναι αυτοαπασχολούμενοι είναι οι οικονομίες κλίμακας. Είναι πιο εύκολο για τους πελάτες να συνεργάζονται με μια εταιρεία που συγκεντρώνει πολλούς εργαζομένους, παρά να συνάπτει ο κάθε εργαζόμενος ξεχωριστές συμφωνίες με κάθε πελάτη.

Η λογική αυτή δεν εφαρμόζεται με τον ίδιο τρόπο σε όλα τα επαγγέλματα. Είναι δύσκολο να υπάρξει αυτοαπασχολούμενος εργαζόμενος σε μια βιομηχανική γραμμή παραγωγής. Ωστόσο, η περίπτωση ενός ανεξάρτητου λογιστή είναι διαφορετική, καθώς η δουλειά του βασίζεται ήδη σε προσωπική σχέση με τους πελάτες του.

Ήδη ένα σημαντικό τμήμα του αμερικανικού εργατικού δυναμικού δραστηριοποιείται πέρα από το κλασικό μοντέλο μισθωτής εργασίας. Σύμφωνα με τα στοιχεία του 2023, 11,9 εκατομμύρια εργαζόμενοι απασχολούνταν ως ανεξάρτητοι επαγγελματίες, έχοντας αυτή τη μορφή εργασίας ως τη βασική ή τη μοναδική τους απασχόληση.

Η Παλαγκασβίλι διατυπώνει την άποψη ότι η αυτοαπασχόληση χωρίς προσωπικό μπορεί να βρίσκεται σε άνοδο εξαιτίας της τεχνητής νοημοσύνης. Η έρευνά της επικεντρώνεται στους κλάδους όπου η χρήση της AI είναι ήδη πιο διαδεδομένη και οι επιπτώσεις της αναμένεται να είναι μεγαλύτερες - όπως οι υπηρεσίες, η τεχνολογία, η εκπαίδευση, οι χρηματοοικονομικές υπηρεσίες και οι ασφαλιστικές εταιρείες. Για να συγκρίνει τα αποτελέσματα, εξετάζει επίσης κλάδους όπως οι κατασκευές και το χονδρικό εμπόριο, όπου η υιοθέτηση της AI παραμένει χαμηλή.

Στους κλάδους με χαμηλή έκθεση στην τεχνητή νοημοσύνη, οι νέες επιχειρήσεις χωρίς προσωπικό παρέμειναν σχεδόν αμετάβλητες μεταξύ του πρώτου τριμήνου του 2024 και του πρώτου τριμήνου του 2025. Στους κλάδους όμως που επηρεάζονται περισσότερο από την AI, η ίδρυση τέτοιων επιχειρήσεων σημείωσε άνοδο 26,8%.

Η ίδια τάση καταγράφεται και όταν η ανάλυση μεταφέρεται από τους ευρύτερους κλάδους στα επιμέρους επαγγέλματα. Τα 10 επαγγέλματα που εκτίθενται περισσότερο στην τεχνητή νοημοσύνη - μεταξύ των οποίων οι δικηγόροι και οι οικονομολόγοι - είδαν την αυτοαπασχόληση χωρίς προσωπικό να αυξάνεται κατά 20% σε σχέση με την περίοδο πριν από την ευρεία διάδοση της παραγωγικής AI.

Αντίθετα, στα 10 επαγγέλματα που επηρεάζονται λιγότερο από την τεχνητή νοημοσύνη, η αυτοαπασχόληση χωρίς προσωπικό δεν παρουσίασε καμία ουσιαστική μεταβολή. Σε αυτές τις κατηγορίες περιλαμβάνονται επαγγέλματα όπως ο προπονητής φυσικής κατάστασης, ο εργαζόμενος στις κατασκευές και το προσωπικό εξυπηρέτησης σε χώρους εστίασης.

Οι πρώτες αλλαγές που θα φέρει η τεχνητή νοημοσύνη στην αγορά εργασίας ίσως δεν είναι η μαζική απώλεια θέσεων εργασίας, αλλά η ενίσχυση της ανεξάρτητης εργασίας και της αυτοαπασχόλησης, υποστηρίζει η Παλαγκασβίλι.

Βεβαίως, οι μεγάλες εταιρείες δεν πρόκειται να εξαφανιστούν. Θα συνεχίσουν να απασχολούν εκατομμύρια εργαζομένους. Όμως τα ίδια οφέλη από τη μείωση του κόστους μπορούν να αξιοποιηθούν και μέσα στους ίδιους τους μεγάλους οργανισμούς.

Οι μαζικές απολύσεις δεν είναι μια εύκολη απόφαση για τις επιχειρήσεις. Εκτός από το πλήγμα στο ηθικό του προσωπικού, υπάρχει ο κίνδυνος να χαθεί σημαντική τεχνογνωσία σχετικά με τον τρόπο λειτουργίας της εταιρείας. Έτσι, ακόμη και αν οι μεγάλοι οργανισμοί αναγνωρίσουν ότι η AI τους επιτρέπει να παράγουν το ίδιο έργο με λιγότερους εργαζομένους, ενδέχεται να μην είναι πρόθυμοι να προχωρήσουν άμεσα σε περικοπές θέσεων εργασίας.

Ένας πιο εύκολος δρόμος για τη μείωση του κόστους, μέσω της αύξησης της παραγωγικότητας, είναι πιθανό να είναι ο περιορισμός των εξωτερικών συνεργασιών. Οι μεγάλες εταιρείες βασίζονται σήμερα σε ένα ευρύ δίκτυο προμηθευτών και παρόχων υπηρεσιών για πολλές από τις λειτουργίες τους. Αν η AI τους επιτρέψει να εκτελούν εσωτερικά περισσότερες από αυτές τις εργασίες, όπως ακριβώς επιτρέπει σε μεμονωμένους επαγγελματίες να αναλαμβάνουν δουλειές που παλαιότερα απαιτούσαν ολόκληρες εταιρείες, τότε μπορεί να μεταμορφώσει τον τρόπο με τον οποίο οργανώνονται και λειτουργούν οι μεγάλοι επιχειρηματικοί όμιλοι.

Όμως όλα εξαρτώνται  από το κόστος. Το ότι μια εργασία μπορεί να αυτοματοποιηθεί σε θεωρητικό επίπεδο δεν σημαίνει ότι η αυτοματοποίησή της είναι οικονομικά συμφέρουσα στις σημερινές συνθήκες της αγοράς. Η χρήση της AI παραμένει δαπανηρή, ενώ η αλλαγή εδραιωμένων διαδικασιών και επιχειρηματικών πρακτικών αποτελεί από μόνη της μια δύσκολη πρόκληση.

Παρόλα αυτά, εάν όλο και περισσότεροι εργαζόμενοι απομακρυνθούν από το παραδοσιακό μοντέλο μισθωτής εργασίας και επιλέξουν να εργαστούν ως ανεξάρτητοι επαγγελματίες, η νομοθεσία και οι δημόσιες πολιτικές θα πρέπει να ακολουθήσουν αυτή την αλλαγή. Η ανάγκη αυτή είναι ιδιαίτερα έντονη όσον αφορά τις παροχές προς τους εργαζομένους, όπως η ασφάλιση υγείας και τα συνταξιοδοτικά δικαιώματα.

Οι προηγούμενες τεχνολογικές «επαναστάσεις», παρά τους φόβους ότι θα οδηγούσαν σε μαζική ανεργία, δεν είχαν αυτή την κατάληξη. Ωστόσο, άλλαξαν βαθιά τον τρόπο με τον οποίο οργανώνεται η εργασία.

Αν περισσότεροι εργαζόμενοι θέλουν να γίνουν αφεντικά του εαυτού τους, οι πολιτικοί θα ήταν ανόητο να προσπαθήσουν να τους εμποδίσουν.

Διαβάστε τις Ειδήσεις σήμερα και ενημερωθείτε για τα πρόσφατα νέα.
Ακολουθήστε το Skai.gr στο Google News και μάθετε πρώτοι όλες τις ειδήσεις.