Ο Ισπανός πρωθυπουργός Πέδρο Σάντσεθ προκήρυξε πρόωρες εκλογές για τις 29 Νοεμβρίου, ελπίζοντας ότι θα καταφέρει να εξασφαλίσει κοινοβουλευτική πλειοψηφία. Ωστόσο, οι κάλπες θα μπορούσαν εξίσου να ανοίξουν τον δρόμο για έναν συνασπισμό του Λαϊκού Κόμματος με το Vox, οδηγώντας για πρώτη φορά μετά τον θάνατο του δικτάτορα Φρανθίσκο Φράνκο το 1975 ένα κόμμα της άκρας Δεξιάς στην ισπανική κυβέρνηση.
Οι δημοσκοπήσεις δείχνουν προς τα δεξιά
Το Σοσιαλιστικό Κόμμα (PSOE) του Σάντσεθ βρίσκεται εδώ και καιρό πίσω στις δημοσκοπήσεις, κινούμενο γύρω στο 28%, ενώ στα οκτώ χρόνια που βρίσκεται στην εξουσία δεν έχει ξεπεράσει το 33%.
Τα κόμματα που κινούνται πιο αριστερά του PSOE και αναμένεται να έχουν καθοριστικό ρόλο στο αν θα μπορέσει ο Σάντσεθ να σχηματίσει εκ νέου κυβέρνηση συνασπισμού συγκεντρώνουν σήμερα περίπου 8%.
Ένας συνασπισμός του συντηρητικού Λαϊκού Κόμματος (PP) με το Vox είναι, σύμφωνα με τις δημοσκοπήσεις, ο μόνος συνδυασμός που συγκεντρώνει αρκετές ψήφους ώστε να εξασφαλίσει απόλυτη πλειοψηφία στην 350μελή Κάτω Βουλή.
Το Vox κινείται περίπου στο 18%, αντλώντας σημαντική υποστήριξη από τους νεότερους ψηφοφόρους και τους άνδρες.
Στέγαση, μετανάστευση και διαφθορά στο επίκεντρο
Η στεγαστική κρίση αναμένεται να κυριαρχήσει στην προεκλογική ατζέντα της Αριστεράς. Ο Σάντσεθ αποφάσισε να οδηγήσει τη χώρα σε εκλογές μετά τις διαδηλώσεις που ξέσπασαν σε ολόκληρη την Ισπανία με αφορμή την έξωση μιας 87χρονης γυναίκας από το σπίτι της στη Μαδρίτη.
Η μετανάστευση αναμένεται επίσης να αποτελέσει ένα από τα κεντρικά ζητήματα της εκστρατείας. Ο Σάντσεθ συγκαταλέγεται στους πιο ένθερμους υποστηρικτές στην Ευρώπη της συμβολής της μετανάστευσης στην κοινωνία και την οικονομία και πρόσφατα χορήγησε νόμιμο καθεστώς σε σχεδόν ένα εκατομμύριο μετανάστες χωρίς έγγραφα.
Στον αντίποδα, το Vox ζητεί πολύ αυστηρότερους ελέγχους. Η μαζική άφιξη 72.000 μεταναστών στη Θέουτα τον Ιούλιο έχει ασκήσει τεράστιες πιέσεις στις τοπικές αρχές και έχει πυροδοτήσει έντονη πολιτική αντιπαράθεση σχετικά με την ικανότητα της Ισπανίας να ελέγξει τα σύνορά της.
Κεντρικό θέμα αναμένεται να αποτελέσει και η διαφθορά. Τα κόμματα της αντιπολίτευσης επιχειρούν να συνδέσουν τον Σάντσεθ με σειρά ερευνών, δικών και καταδικαστικών αποφάσεων που αφορούν πρόσωπα του στενού του περιβάλλοντος και της οικογένειάς του. Ο ίδιος έχει επανειλημμένα αρνηθεί οποιαδήποτε εμπλοκή και υποστηρίζει ότι ορισμένες από τις υποθέσεις αποτελούν μέρος μιας πολιτικά υποκινούμενης εκστρατείας εναντίον της κυβέρνησής του.
Σάντσεθ εναντίον Φεϊχό
Ο Σάντσεθ θα είναι εκ νέου υποψήφιος των Σοσιαλιστών, των οποίων ηγείται από το 2017. Διεκδικεί νέα θητεία έπειτα από οκτώ χρόνια στην εξουσία και είναι ήδη ο δεύτερος μακροβιότερος πρωθυπουργός της Ισπανίας από την αποκατάσταση της δημοκρατίας το 1978.
Παρά τις έρευνες για υποθέσεις διαφθοράς που έχουν σημαδέψει τα τελευταία δύο χρόνια της θητείας του, ο Σάντσεθ ποντάρει στη στεγαστική κρίση και στο ενδεχόμενο συμμετοχής του Vox στην κυβέρνηση για να κινητοποιήσει ψηφοφόρους της Αριστεράς που διαφορετικά ενδέχεται να απείχαν.
Απέναντί του βρίσκεται ο Αλμπέρτο Νούνιεθ Φεϊχό, πρώην πρόεδρος της Γαλικίας και επικεφαλής του Λαϊκού Κόμματος από τον Απρίλιο του 2022.
Ο Φεϊχό, ο οποίος κέρδισε τέσσερις φορές τις περιφερειακές εκλογές στη Γαλικία, έχτισε κατά τη θητεία του εκεί την εικόνα ενός μετριοπαθούς και πραγματιστή πολιτικού.
Το PP αναδείχθηκε πρώτο κόμμα στις γενικές εκλογές του 2023, αλλά δεν κατάφερε να εξασφαλίσει την απαιτούμενη υποστήριξη για τον σχηματισμό κυβέρνησης, με αποτέλεσμα ο Φεϊχό να παραμείνει αρχηγός της αξιωματικής αντιπολίτευσης.
Για πρώτη φορά το Vox στην κυβέρνηση;
Οι δημοσκοπήσεις δείχνουν ότι το PP θα χρειαστεί τη στήριξη του Vox για να κυβερνήσει. Ένα τέτοιο αποτέλεσμα θα μπορούσε να οδηγήσει για πρώτη φορά μετά τον θάνατο του δικτάτορα Φρανθίσκο Φράνκο το 1975 ένα κόμμα της άκρας Δεξιάς στην ισπανική κυβέρνηση.
Επικεφαλής του Vox είναι ο Σαντιάγο Αμπασκάλ, ο οποίος ξεκίνησε την πολιτική του πορεία στη Χώρα των Βάσκων, αντιτασσόμενος στο κίνημα για την ανεξαρτησία της περιοχής και το 2014 συνίδρυσε το κόμμα μαζί με άλλα στελέχη που είχαν αποχωρήσει από το PP ή αναζητούσαν μια εναλλακτική σε αυτό.
Υπό την ηγεσία του, το Vox εξελίχθηκε από μικρή πολιτική δύναμη στο τρίτο μεγαλύτερο κόμμα της χώρας. Ζητεί αυστηρότερους μεταναστευτικούς ελέγχους, επαναφορά περισσότερων εξουσιών στην κεντρική κυβέρνηση, χαμηλότερους φόρους και κατάργηση σειράς προοδευτικών κοινωνικών πολιτικών.
Η Αριστερά επιχειρεί να συσπειρωθεί
Κόμματα στα αριστερά του PSOE σχεδιάζουν τη δημιουργία μιας νέας κοινής πλατφόρμας με την ονομασία «Ευρύ Μέτωπο» (Frente Amplio), η οποία θα μπορούσε να αποτελέσει την καλύτερη ελπίδα του Σάντσεθ για παραμονή στην εξουσία, εφόσον στηρίξει εκ νέου τους Σοσιαλιστές σε κυβέρνηση συνασπισμού.
Η νέα συμμαχία θα αντικαταστήσει το Sumar, την αριστερή πλατφόρμα που ιδρύθηκε το 2023 από την υπουργό Εργασίας Γιολάντα Ντίαθ και αποτέλεσε κυβερνητικό εταίρο του Σάντσεθ κατά την τελευταία θητεία του.
Το νέο σχήμα θα ανακοινώσει τον επικεφαλής του σε εκδήλωση στις 17 Οκτωβρίου, αφού η Ντίαθ δήλωσε ότι δεν θα είναι ξανά υποψήφια για την ηγεσία.
Το Podemos, πρώην κυβερνητικός εταίρος του PSOE και περισσότερο επικριτικό απέναντι στους Σοσιαλιστές από ό,τι το Sumar, έχει μέχρι στιγμής αρνηθεί να συμμετάσχει στο νέο μέτωπο και σχεδιάζει να κατέβει αυτόνομα, εκτός εάν πραγματοποιηθούν ανοιχτές προκριματικές εκλογές.
Ο κρίσιμος ρόλος των μικρότερων κομμάτων
Το ισπανικό κοινοβούλιο παραμένει έντονα κατακερματισμένο, με αποτέλεσμα μικρότερα κόμματα που διαθέτουν μόλις λίγες έδρες να μπορούν να κρίνουν κρίσιμες ψηφοφορίες.
Τέσσερα αυτονομιστικά ή αποσχιστικά κόμματα προέρχονται από τις ιστορικές περιφέρειες της χώρας: το EH Bildu στη Χώρα των Βάσκων, το BNG στη Γαλικία και τα ERC και Junts στην Καταλονία.
Ενώ το EH Bildu, το BNG και το ERC έχουν σε γενικές γραμμές στηρίξει τον Σάντσεθ, το Junts έχει επανειλημμένα μπλοκάρει κυβερνητικές πρωτοβουλίες, μεταξύ των οποίων και τα διατάγματα για τη στέγαση που οδήγησαν τελικά τον Ισπανό πρωθυπουργό στην απόφαση να διαλύσει το κοινοβούλιο.
Διαβάστε τις Ειδήσεις σήμερα και ενημερωθείτε για τα πρόσφατα νέα.
Ακολουθήστε το Skai.gr στο Google News και μάθετε πρώτοι όλες τις ειδήσεις.