Οι υπουργοί Εξωτερικών των χωρών του Κόλπου σχεδιάζουν συνάντηση με τον Ιρανό ομόλογό τους, στο πλαίσιο μιας προσπάθειας του Ομάν και του Ιράν να εξασφαλίσουν τη στήριξη των χωρών της περιοχής για μια συμφωνία που θα ρυθμίζει προσωρινά τη διέλευση πλοίων από το Στενό του Ορμούζ, καθώς τα περιφερειακά κράτη αναζητούν έναν τρόπο να αποκλιμακώσουν τις εχθροπραξίες γύρω από τη θαλάσσια αυτή οδό, αναφέρουν σε δημοσίευμά τους οι Financial Times.
Η συνάντηση, που αποτελεί πρωτοβουλία του Ομάν, θα είναι η πρώτη μεταξύ των κορυφαίων διπλωματών των έξι κρατών του Συμβουλίου Συνεργασίας του Κόλπου (GCC) και ανώτερου Ιρανού αξιωματούχου από τότε που οι ΗΠΑ και το Ισραήλ ξεκίνησαν τον πόλεμο εναντίον της Ισλαμικής Δημοκρατίας τον Φεβρουάριο.
Σύμφωνα με δύο άτομα που έχουν ενημερωθεί για το θέμα, η συνάντηση έχει προγραμματιστεί να πραγματοποιηθεί τη Δευτέρα στην παραθαλάσσια πόλη Σαλαλάχ του Ομάν. Ένα από τα άτομα δήλωσε ότι οι λεπτομέρειες δεν έχουν οριστικοποιηθεί, αλλά αρκετά κράτη έχουν επιβεβαιώσει τη συμμετοχή τους και αναμένεται να πραγματοποιηθεί.
Η Τεχεράνη και το Μουσκάτ δήλωσαν πριν από περίπου δύο εβδομάδες ότι οριστικοποιούν μια προσωρινή συμφωνία, βάσει της οποίας τα πλοία θα εισέρχονται στα Στενά μέσω των ιρανικών υδάτων και θα εξέρχονται κυρίως μέσω των χωρικών υδάτων του Ομάν. Ωστόσο, διπλωμάτες προειδοποιούν ότι για να ανοίξουν πλήρως τα Στενά, οι ΗΠΑ και το Ιράν θα πρέπει να καταλήξουν σε συμφωνία.
Εφόσον πραγματοποιηθεί η συνάντηση, θα υπογραμμίσει την αίσθηση του επείγοντος που επικρατεί στην περιοχή σχετικά με την ανάγκη να επιχειρηθεί το άνοιγμα εκ νέου των Στενών του Ορμούζ και η αποκλιμάκωση των εχθροπραξιών μεταξύ ΗΠΑ και Ιράν, τα οποία συνεχίζουν να συγκρούονται για αυτή τη ζωτικής σημασίας αρτηρία των παγκόσμιων ενεργειακών εξαγωγών.
Παράλληλα, δείχνει ότι οι χώρες του Κόλπου επιθυμούν να μειώσουν τις εντάσεις με την Τεχεράνη, μετά τις μαζικές επιθέσεις με πυραύλους και drones που εξαπέλυσαν οι ιρανικές δυνάμεις εναντίον των αραβικών γειτόνων τους ως αντίποινα για τους αμερικανοϊσραηλινούς βομβαρδισμούς. Πρόκειται για αναγνώριση του γεγονότος ότι θα πρέπει να διαχειριστούν τις σχέσεις τους με το Ιράν, εάν η περιοχή πρόκειται να επιστρέψει σε οποιαδήποτε μορφή σταθερότητας.
«Για το Ιράν και το Ομάν, το ζήτημα είναι να εξασφαλίσουν τη συμμετοχή του GCC, ώστε να χρησιμοποιήσουν αυτή τη στήριξη για να πιέσουν τις ΗΠΑ να άρουν τον αποκλεισμό των ιρανικών λιμανιών», δήλωσε ένα από τα άτομα που έχουν ενημερωθεί για το θέμα. Οι χώρες του GCC, από την πλευρά τους, θέλουν να διασφαλίσουν ότι «ό,τι συμφωνηθεί θα είναι προσωρινό και ότι θα μπορούν να στέλνουν πλοία μέσα και έξω από τα Στενά».
Το GCC περιλαμβάνει τη Σαουδική Αραβία, τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα, το Κατάρ, το Κουβέιτ, το Μπαχρέιν και το Ομάν. Η Σαουδική Αραβία και τα ΗΑΕ έχουν διατηρήσει διπλωματικές επαφές με το Ιράν, παρά τις ιρανικές επιθέσεις εναντίον τους.
Η τελευταία φορά που ο υπουργός Εξωτερικών του Ιράν, Αμπάς Αραγτσί, συμμετείχε σε σύνοδο του GCC ήταν τον Οκτώβριο του 2024, στην Ντόχα.
Το Ομάν, τα χωρικά ύδατα του οποίου εκτείνονται στα Στενά του Ορμούζ και το οποίο έχει επιδιώξει να διατηρήσει ουδέτερη στάση καθ’ όλη τη διάρκεια του πολέμου, διεξάγει εδώ και εβδομάδες συνομιλίες με το ισλαμικό καθεστώς, σε μια προσπάθεια να επιτευχθεί προσωρινή συμφωνία για έναν διάδρομο μέσω του οποίου τα εμπορικά πλοία θα μπορούν να διέρχονται από την υδάτινη οδό χωρίς να καταβάλλουν τέλη.
Μια προσωρινή συμφωνία για το Στενό, η οποία θα ίσχυε μέχρι το Ιράν να συμφωνήσει με τις χώρες του Κόλπου για το μελλοντικό καθεστώς της στρατηγικής αυτής θαλάσσιας διόδου, είχε θεωρηθεί πιθανός τρόπος για την αποκλιμάκωση των εχθροπραξιών μεταξύ ΗΠΑ και Ιράν γύρω από την υδάτινη οδό.
Αρχικά, υπήρχε η ελπίδα ότι μια συμφωνία Ιράν - Ομάν θα μπορούσε να αποτελέσει ένα βήμα επιστροφής σε ένα βραχύβιο μνημόνιο κατανόησης (MoU) που είχαν υπογράψει το Ιράν και οι ΗΠΑ τον Ιούνιο. Το μνημόνιο προέβλεπε παράταση της κατάπαυσης του πυρός για 60 ημέρες, σταδιακό άνοιγμα των Στενών και έναρξη συνομιλιών για μια οριστική διευθέτηση που θα έθετε τέλος στον πόλεμο, συμπεριλαμβανομένης μιας συμφωνίας για το πυρηνικό πρόγραμμα του Ιράν.
Ωστόσο, τόσο η Τεχεράνη όσο και η Ουάσιγκτον κατηγόρησαν η μία την άλλη ότι παραβίασαν τη συμφωνία, εν μέρει εξαιτίας μιας διαφωνίας σχετικά με τον τρόπο διέλευσης των πλοίων από τα Στενά. Αυτό πυροδότησε έναν κύκλο κλιμακούμενων επιθέσεων και αντιποίνων.
Οι ΗΠΑ είχαν ενημερώσει τους μεσολαβητές ότι δεν θα επέστρεφαν στο προηγούμενο μνημόνιο και ότι θα συμφωνούσαν μόνο σε μια πιο ολοκληρωμένη συμφωνία, η οποία θα κάλυπτε επίσης ένα μέρος του πυρηνικού ζητήματος, σύμφωνα με ένα από τα άτομα που έχουν ενημερωθεί για τις συνομιλίες.
Το Ιράν, από την άλλη πλευρά, έχει επιμείνει ότι ακόμη και αν οριστικοποιήσει τη συμφωνία με το Ομάν για τα Στενά, θα επιτρέψει το πλήρες άνοιγμα της υδάτινης οδού μόνο εάν οι ΗΠΑ ικανοποιήσουν τους όρους του. Αυτοί περιλαμβάνουν την άρση του αποκλεισμού των ιρανικών λιμανιών, την επαναφορά μιας εξαίρεσης που θα του επιτρέπει να πουλά πετρέλαιο και την πρόσβαση σε ορισμένα από τα περιουσιακά του στοιχεία που παραμένουν δεσμευμένα στο εξωτερικό.
Δεν διεξάγονται συνομιλίες μεταξύ ΗΠΑ και Ιράν. Ωστόσο, οι μεσολαβητές έχουν διατηρήσει ανοιχτούς τους διπλωματικούς διαύλους επικοινωνίας μεταξύ των δύο εμπόλεμων πλευρών, καθώς εργάζονται πάνω σε μια νέα πρόταση, με την ελπίδα να επαναφέρουν τις δύο πλευρές στο τραπέζι των διαπραγματεύσεων.
Καταριανή αντιπροσωπεία επισκέφθηκε δύο φορές την Τεχεράνη την περασμένη εβδομάδα, στο πλαίσιο της ανανεωμένης διπλωματικής προσπάθειας για τον τερματισμό της σύγκρουσης, η οποία βρίσκεται πλέον στον έβδομο μήνα.
Παρότι ο πρόεδρος των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ έχει δηλώσει ότι τα Στενά είναι ανοιχτά, οι εξαγωγές ενέργειας από τις χώρες του Κόλπου έχουν περιοριστεί δραστικά και τα εμπορεύματα δεν μπορούν να εισαχθούν μέσω της υδάτινης οδού.
Η αίσθηση του επείγοντος έχει ενταθεί μετά από μια επίθεση των ανταρτών Χούθι στην Υεμένη, με στόχο την επιβολή ελέγχου στο Μπαμπ ελ-Μαντέμπ, μια ακόμη στρατηγικής σημασίας θαλάσσια εμπορική οδό. Το Brent, ο διεθνής δείκτης αναφοράς για το αργό πετρέλαιο, έφτασε την Πέμπτη έως και τα 109 δολάρια το βαρέλι.
Διαβάστε τις Ειδήσεις σήμερα και ενημερωθείτε για τα πρόσφατα νέα.
Ακολουθήστε το Skai.gr στο Google News και μάθετε πρώτοι όλες τις ειδήσεις.
