Γιατί η Ευρώπη προετοιμάζεται για μια ευρύτερη σύγκρουση με τη Ρωσία, πέραν την Ουκρανίας

Κλίμα αυξανόμενης ανησυχίας επικρατεί στην Ευρώπη για το ενδεχόμενο η σύγκρουση στην Ουκρανία να αποκτήσει ευρύτερες διαστάσεις.

Οι πρόσφατες στρατιωτικές ασκήσεις Ρωσίας και Λευκορωσίας κοντά στον διάδρομο του Σουβάλκι, σε συνδυασμό με τις προειδοποιήσεις ευρωπαϊκών κυβερνήσεων και την ενίσχυση των μέτρων ασφαλείας σε πολλές χώρες, επαναφέρουν στο προσκήνιο το ερώτημα κατά πόσο η Ρωσία θα μπορούσε να δοκιμάσει τις αντοχές του ΝΑΤΟ πέρα από το ουκρανικό μέτωπο.

Ο Γάλλος πρόεδρος Εμανουέλ Μακρόν συγκάλεσε τους πολιτικούς αρχηγούς της χώρας για ενημέρωση σχετικά με ζητήματα ασφαλείας και ανακοίνωσε νέα μέτρα για την προστασία κρίσιμων υποδομών από τις εντεινόμενες ρωσικές υβριδικές επιθέσεις.

Στην Πολωνία, ο πρωθυπουργός Ντόναλντ Τουσκ προειδοποίησε για το ενδεχόμενο επιθέσεων με drones ή πυραύλους εναντίον χωρών του ΝΑΤΟ, ακόμη και με προσπάθειες να παρουσιαστούν ως ατυχήματα. Στη Βρετανία, οι πολίτες έχουν κληθεί να είναι προετοιμασμένοι για ενδεχόμενο πολεμικής κρίσης, ενώ η Γερμανία ενισχύει τον σχεδιασμό των νοσοκομείων της για την αντιμετώπιση πιθανής μεγάλης κλίμακας σύγκρουσης.

Ακόμη και η Ελβετία, που διατηρεί την πολιτική της ουδετερότητας, υιοθέτησε νέα στρατηγική εθνικής ασφάλειας, με έμφαση στην ανθεκτικότητα και στην ικανότητα αντιμετώπισης μιας ένοπλης επίθεσης.

Η «γκρίζα ζώνη» της αντιπαράθεσης

Η ανησυχία δεν περιορίζεται σε ένα ενδεχόμενο συμβατικό πόλεμο. Ευρωπαϊκές κυβερνήσεις αντιμετωπίζουν ήδη μια σειρά από περιστατικά που αποδίδονται στη Ρωσία ή σε δίκτυα που συνδέονται με τις ρωσικές υπηρεσίες ασφαλείας, όπως κυβερνοεπιθέσεις, δολιοφθορές, εμπρησμούς και επιθέσεις σε κρίσιμες υποδομές.

Οι επιχειρήσεις αυτές κινούνται στη λεγόμενη «γκρίζα ζώνη», δηλαδή κάτω από το όριο μιας ανοιχτής πολεμικής σύγκρουσης. Για το ΝΑΤΟ, η αντιμετώπισή τους αποτελεί ιδιαίτερη πρόκληση, καθώς είναι συχνά δύσκολο να προσδιοριστεί με σαφήνεια η προέλευση μιας επίθεσης και η κατάλληλη απάντηση.

Το βασικό ερώτημα είναι τι θα συνέβαινε εάν μια τέτοια κλιμάκωση περνούσε από τις υβριδικές επιχειρήσεις σε μια περιορισμένη στρατιωτική ενέργεια εναντίον χώρας-μέλους της Συμμαχίας.

Ο διάδρομος του Σουβάλκι, μήκους περίπου 100 χιλιομέτρων, βρίσκεται στα σύνορα Πολωνίας και Λιθουανίας και αποτελεί τη μοναδική χερσαία σύνδεση των τριών χωρών της Βαλτικής -Λιθουανίας, Λετονίας και Εσθονίας- με την υπόλοιπη επικράτεια του ΝΑΤΟ.

Ένα υποθετικό επεισόδιο στην περιοχή θα μπορούσε να δοκιμάσει στην πράξη τη συνοχή της Συμμαχίας. Ακόμη και μια περιορισμένη στρατιωτική ενέργεια θα έθετε το ερώτημα εάν και με ποιον τρόπο τα 32 κράτη-μέλη θα αντιδρούσαν απέναντι σε μια πυρηνική δύναμη.

O γενικός γραμματέας του ΝΑΤΟ, Μαρκ Ρούτε, έχει δηλώσει ότι η Συμμαχία πραγματοποιεί συστηματικά ασκήσεις για τέτοια σενάρια και ότι μια επίθεση θα προκαλούσε ισχυρή απάντηση.

Η Ουκρανία ως μάθημα για την Ευρώπη

Ο πόλεμος στην Ουκρανία έχει παράλληλα οδηγήσει τις ευρωπαϊκές χώρες να επανεξετάσουν την έννοια της εθνικής ανθεκτικότητας. Η σύγχρονη πολεμική σύγκρουση δεν απαιτεί μόνο στρατιωτικό εξοπλισμό, αλλά και ανθεκτικά δίκτυα ηλεκτροδότησης, νοσοκομεία ικανά να αντιμετωπίσουν μαζικές απώλειες, εναλλακτικά συστήματα επικοινωνιών, λειτουργικές μεταφορές και κυβερνήσεις που μπορούν να συνεχίσουν να λειτουργούν υπό παρατεταμένη πίεση.

Το ΝΑΤΟ έχει επικαιροποιήσει τις απαιτήσεις του για την εθνική ανθεκτικότητα, καλύπτοντας κρίσιμους τομείς όπως η συνέχεια της διακυβέρνησης, η ενέργεια, τα τρόφιμα, το νερό, η υγειονομική περίθαλψη και οι επικοινωνίες.

Έτσι, η εμπειρία της Ουκρανίας δεν αποτελεί πλέον μόνο παράδειγμα της ανάγκης στρατιωτικής υποστήριξης. Οι χώρες της Συμμαχίας εξετάζουν και τον τρόπο με τον οποίο η ουκρανική κοινωνία και οι κρατικές υποδομές συνεχίζουν να λειτουργούν υπό συνεχή πίεση και επιθέσεις.

Ο παράγοντας Ηνωμένες Πολιτείες

Πίσω από την αυξημένη ευρωπαϊκή κινητικότητα βρίσκεται και το ζήτημα της αμερικανικής στρατιωτικής παρουσίας. Οι ΗΠΑ διατηρούν δυνάμεις στην Ευρώπη, ενώ παράλληλα αντιμετωπίζουν προκλήσεις στη Μέση Ανατολή και στον Ινδο-Ειρηνικό.

Αυτό δημιουργεί ερωτήματα σχετικά με τη διαθεσιμότητα αντιαεροπορικών συστημάτων, ναυτικών και αεροπορικών δυνάμεων, πληροφοριών και πυρομαχικών σε περίπτωση ταυτόχρονων κρίσεων.

Ο Ντόναλντ Τραμπ έχει λάβει μέτρα που ενισχύουν την αμερικανική στρατιωτική παρουσία στην Ευρώπη, όμως η συζήτηση για το κατά πόσο οι ΗΠΑ θα εμπλέκονταν σε μια ενδεχόμενη σύγκρουση μεταξύ Ρωσίας και χώρας του ΝΑΤΟ παραμένει σημαντικός παράγοντας στον ευρωπαϊκό σχεδιασμό.

Το τέλος της εποχής εφησυχασμού

Για δεκαετίες μετά το τέλος του Ψυχρού Πολέμου, πολλές ευρωπαϊκές χώρες περιόρισαν τις αμυντικές δαπάνες και υποβάθμισαν τις υποδομές πολιτικής προστασίας, θεωρώντας μια μεγάλης κλίμακας πολεμική σύγκρουση στην ευρωπαϊκή ήπειρο απομακρυσμένο ενδεχόμενο.

Ο πόλεμος στην Ουκρανία άλλαξε αυτή την αντίληψη. Η Ευρώπη επενδύει πλέον περισσότερο στην άμυνα, στην προστασία κρίσιμων υποδομών και στην ανθεκτικότητα των κοινωνιών της.

Το βασικό ζητούμενο για τις ευρωπαϊκές κυβερνήσεις είναι η αποτροπή. Η ενίσχυση της στρατιωτικής και πολιτικής ετοιμότητας αποσκοπεί, μεταξύ άλλων, στο να καταστήσει σαφές ότι οποιαδήποτε προσπάθεια επέκτασης μιας σύγκρουσης πέρα από την Ουκρανία θα αντιμετωπιστεί συλλογικά και με αυξημένο κόστος για τον επιτιθέμενο.

Διαβάστε τις Ειδήσεις σήμερα και ενημερωθείτε για τα πρόσφατα νέα.
Ακολουθήστε το Skai.gr στο Google News και μάθετε πρώτοι όλες τις ειδήσεις.